REKLAMA

Zmiany skórne – przyczyny. Skąd się biorą plamki, bąble, grudki, krostki?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

18 czerwca 2025

Publikacja:

27 września 2021

Czas czytania:

5 min

Autor:

Redakcja

Wykwity na skórze, takie jak plamy, bąble, grudki, guzki, pęcherzyki, krosty i nadżerki, mogą być objawem zaburzeń ogólnoustrojowych lub chorób skóry. Umiejętność różnicowania wykwitów skórnych stanowi podstawę diagnostyki dermatologicznej. Jakie mogą być przyczyny zmian skórnych o określonej charakterystyce?

lekarz bada zmiany skórne pacjenta

📌 Wiedza w pigułce

  • Przyczyny zmian skórnych obejmują zarówno choroby dermatologiczne, jak i ogólnoustrojowe – mogą to być m.in. choroby zakaźne, reakcje alergiczne, atopowe zapalenie skóry, trądzik, zapalenie mieszków włosowych, zaburzenia naczyniowe.
  • Najczęściej występujące zmiany skórne to plamy, bąble, grudki, nadżerki, guzki, pęcherzyki i krosty.
  • Lokalizacja, charakterystyka zmian i objawy towarzyszące są kluczowe do ustalenia przyczyny występowania.

W artykule znajdziesz zdjęcia zmian skórnych razem z ich opisem i przyczyną. W Świecie Zdrowia oferujemy wsparcie w diagnostyce oraz leczeniu chorób dermatologicznych – dla Ciebie i Twoich bliskich.

Funkcje skóry. O czym świadczą zmiany na skórze?

Skóra jest największym narządem naszego organizmu. Pełni szereg ważnych funkcji: chroni przed przenikaniem szkodliwych substancji, jest miejscem wielu reakcji immunologicznych, zabezpiecza organizm przed utratą płynów zewnątrzustrojowych, a ponadto absorbuje promieniowanie ultrafioletowe.

Na skórze mogą pojawiać się różnego rodzaju zmiany – wykwity będące objawem choroby ogólnoustrojowej lub choroby skóry (dermatozy), a także fizjologiczne zmiany skórne, takie jak coraz liczniejsze z wiekiem bruzdy, plamy posłoneczne oraz ogniska rogowacenia, zwłaszcza na podeszwach stóp.

Najczęściej występujące wykwity skórne w przebiegu dermatoz to plamy, bąble, grudki, nadżerki, guzki, pęcherzyki i krosty.

Plamy

Możemy wyróżnić:

  • plamy rumieniowe występujące w chorobach zakaźnych (różyczka, odra, płonica) oraz w kontaktowym zapaleniu skóry;
  • osutki polekowe;
  • plamki lekko złuszczające się, jasnoróżowe – w łupieżu różowym Giberta;
  • plamy z zaburzeń unaczynienia (tzw. naczyniaki);
  • plamy barwnikowe – z nadmiaru barwnika (melasma) lub z jego niedoboru (bielactwo).
lekarz bada czerwone plamy na nogach pacjentki

Czytaj także: Czerwone plamy na nogach – o czym świadczą? Co warto wiedzieć? Zdjęcia

Bąble

Bąblami nazywamy wykwity wyniosłe ponad powierzchnię skóry. Najczęstsze są bąble pokrzywkowe powstałe w wyniku reakcji alergicznej. Towarzyszy im rumień i świąd.

bąble pokrzywkowe na plecach pacjenta

Grudki

Grudki najczęściej występują w atopowym zapaleniu skóry (z obecnym świądem i suchością skóry) oraz łuszczycy, ale zwykłe brodawki wirusowe również mają wygląd grudek. Należy podkreślić, że łuszczyca, która dotyka ok. 4% społeczeństwa, jest chorobą o wielu twarzach i jej objawy skórne mogą przybierać różne formy morfologiczne.

Inne choroby wirusowe przybierające postać grudek to kłykciny kończyste oraz mięczak zakaźny. Zawsze wymagają one konsultacji lekarskiej i specjalistycznego leczenia.

dziecko z mięczakiem zakaźnym

Bardzo często u osób w różnym wieku występują też drobne, liczne grudki na ramionach, które zlewają się ze sobą i sprawiają, że skóra przy dotyku jest szorstka. Jest to tzw. rogowacenie przymieszkowe. Chociaż tego typu zmiany nierzadko są przyczyną niepokoju, stanowią problem bardziej kosmetyczny niż medyczny. Stosowanie kremów z 15-30% mocznikiem wygładza skórę, nadaje jej miękkość i elastyczność.

rogowacenie przymieszkowe na skórze ramion

Guzki

Guzki to wykwity wyniosłe ponad powierzchnię skóry, ustępujące z pozostawieniem blizny i dobrze odgraniczone od skóry otaczającej. Są obecne w następujących jednostkach chorobowych:

  • ziarniniak obrączkowaty – często z towarzyszącą cukrzycą i/lub hiperlipidemią;
  • chłoniak limfocytowy skóry – po ukąszeniach owadów, urazie lub po ukłuciu kleszcza;
  • ziarniniak naczyniowy – pojedynczy guzek barwy sinoczerwonej, często krwawiący nawet po niewielkim urazie;
  • kępki żółte powiek – tworzą się w następstwie zaburzeń lipidowych;
  • prosaki – drobne, białożółte guzki powstające w następstwie nadmiernego rogowacenia ujścia mieszka włosowego, lokalizujące się głównie na twarzy w okolicy powiek i czoła;
  • kaszaki – duże (mogą mieć wielkość od ziarnka grochu do jaja kurzego) torbiele powstające w obrębie mieszków włosowych lub gruczołów łojowych, wypełnione masami rogowymi i tłuszczowymi.
kaszak na skórze szyi

Pęcherzyki i pęcherze

Mianem pęcherzyków określa się małe (do 1 cm) wykwity wyniosłe ponad powierzchnię skóry, wypełnione płynem surowiczym. Są okrągłe, napięte i goją się, zasychając w strupy; mogą zlewać się w większe wykwity. Pęcherzyki pojawiają się w przebiegu takich chorób skóry, jak wyprysk kontaktowy alergiczny i z podrażnienia, atopowe zapalenie skóry, opryszczka, półpasiec, świerzb.

Natomiast pęcherze – czyli wykwity, których średnica wynosi ponad 1 cm – występują m.in. w rumieniu wielopostaciowym, pęcherzycy, pemfigoidzie, liszajcu zakaźnym oraz porfirii.

pęcherzyki na skórze

Krosty

Krosty – wykwity z treścią ropną – występują w trądziku w mniejszym lub większym nasileniu, w łuszczycy krostkowej, zapaleniu mieszków włosowych oraz w osutkach polekowych. Są twarde, mogą powstawać z pęcherzyków w następstwie nadkażenia bakteryjnego.

krosta na twarzy kobiety z trądzikiem

Nadżerki

Nadżerka jest miejscowym ubytkiem naskórka, która czasami ulega nadkażeniu bakteryjnemu i ustępuje, nie pozostawiając blizn. Spotykamy ją w liszajcu i pęcherzycach.

ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

lek. Dorota Karpowicz

lek. Dorota Karpowicz

dermatolog

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej