Biopsja gruboigłowa – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Biopsja gruboigłowa – co to za badanie?

Biopsja gruboigłowa jest badaniem wykorzystywanym głównie w diagnostyce onkologicznej. Wykonywana jest u pacjentów, u których we wcześniejszych badania obrazowych np. USG stwierdzono obecność niepokojących zmian np. guzków czy zwłóknień. Polega na nakłuciu danej zmiany specjalną igłą i pobraniu fragmentów tkanek. Pobrany w ten sposób materiał biologiczny jest następnie poddawany ocenie histopatologicznej, która określa, czy zmiana ma charakter łagodny, czy złośliwy.

Biopsja gruboigłowa jest coraz częściej wykonywaną metodą biopsji. Stopniowo wypiera biopsję cienkoigłową, głównie ze względu na możliwość pobrania większej ilości tkanek, co zwiększa szanse na prawidłową diagnozę i dobór skutecznej metody leczenia, jeśli okaże się ono konieczne.

Biopsja gruboigłowa – wskazania do wykonania badania

Biopsja gruboigłowa wykonywana jest u pacjentów, u których stwierdzono występowanie niepokojących zmian np. guzków. Większość badań obrazowych umożliwia jedynie stwierdzenie ich obecności, ale nie jest wystarczająca do oceny rodzaju zmiany. Biopsja pozwala na rozróżnienie zmian łagodnych od złośliwych, a tym samym na zaplanowanie odpowiedniego leczenia. Ze względu na inwazyjny charakter badania nie jest ona wykonywana rutynowo, a jedynie ze wskazań medycznych.

Biopsja gruboigłowa – przeciwwskazania

U większości osób nie ma większych problemów z wykonaniem biopsji gruboigłowej. Przeciwwskazaniami mogą być jedynie:

• Przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych,
• Skaza krwotoczna,
• Zmiany skórne w okolicy badanego obszaru,
• Brak współpracy pacjenta z lekarzem.

Biopsja gruboigłowa – przygotowanie do badania

Jak przygotować się do biopsji gruboigłowej? Podczas wizyty Twój lekarz kierujący Cię na badanie, dokładnie wyjaśni, na czym polega biopsja, jak przebiega oraz jakie skutki uboczne mogą się po niej pojawić. To Twój czas na to, aby zadać wszystkie nurtujące Cię pytania i rozwiać obawy lub wątpliwości. Ze swojej strony pamiętaj, aby przekazać lekarzowi wszystkie informacje na temat swojego stanu zdrowia oraz przyjmowanych przez Ciebie leków. Zdarza się, że lekarz zaleca ich odstawienie na kilka dni przed badaniem. W szczególności dotyczy to leków przeciwzakrzepowych i niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W niektórych sytuacjach wskazane może być przyjmowanie antybiotyków na kilka dni przed biopsją. Nie podejmuj jednak tych decyzji samodzielnie, bez wskazania lekarza. Mogą okazać się nie tylko zbędne, ale również szkodliwe.

W większości przypadków biopsja gruboigłowa może być wykonana o każdej porze dnia, nie wymaga pozostawania na czczo, ani stosowania wcześniej żadnej specjalnej diety. Wyjątkiem są jednak biopsje wykonywane w obrębie przewodu pokarmowego. W takich sytuacjach lekarz przekaże Ci, jak długo przed badaniem powinieneś powstrzymywać się od jedzenia i/lub picia.

Na badanie zabierz ze sobą skierowanie oraz wyniki wcześniejszych badań obrazowych np. USG, rezonansu czy tomografii. Ubierz się wygodnie, tak aby strój nie krępował Twoich ruchów i umożliwiał łatwy dostęp do badanego obszaru. Na przykład, jeśli czeka Cię biopsja tarczycy lepiej nie zakładać golfów, a w przypadku biopsji piersi lepiej sprawdzi się strój dwuczęściowy niż sukienka.

Biopsja gruboigłowa – przebieg badania

Pojęcie biopsji gruboigłowej może wzbudzać strach, niepokój i kojarzyć się z czymś bolesnym lub nieprzyjemnym. Jest to jednak dość proste i bezpieczne badanie, którego nie musisz się obawiać. Jak przebiega biopsja?

• W pierwszej kolejności lekarz znieczuli miejscowo badany obszar.
• Następnie wykonywane jest niewielkie nacięcie, którym wprowadzana jest igła. Z jej pomocą lekarz pobiera fragmenty tkanek z podejrzanej zmiany.
• Po pobraniu materiał jest utrwalany i przekazywany do laboratorium.

Podczas badania powinieneś pozostawać w wygodnej, najczęściej leżącej pozycji i starać się jak najmniej poruszać. Ze względu na znieczulenie miejscowe procedura jest bezbolesna, nie musisz więc obawiać się bólu lub dyskomfortu.

Biopsję gruboigłową zazwyczaj wykonuje się pod kontrolą badania obrazowego, np. USG, rezonansu magnetycznego czy mammografii w przypadku badania piersi. Dzięki temu lekarz może cały czas kontrolować miejsce wkłucia i pobierania tkanek. Najczęściej wykonuje się biopsję pod kontrolą USG, ponieważ jest to metoda najprostsza dla lekarza i najbezpieczniejsza dla pacjenta. Wadą jest jednak to, że nie wszystkie zmiany są widoczne w badaniu ultrasonograficznym. Jeśli konieczne jest dokładniejsze obrazowanie, podczas biopsji korzysta się z tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego.

Biopsja gruboigłowa – wyniki

Niestety wyniki biopsji gruboigłowej nie są dostępne od ręki. Najczęściej trzeba na nie poczekać kilka tygodni w zależności od badanego obszaru, placówki medycznej i laboratorium. Interpretacji wyniku biopsji gruboigłowej zawsze dokonuje lekarz. Po otrzymaniu wyników postaraj się powstrzymać od samodzielnych wniosków. Opisy biopsji często zawierają wiele specjalistycznych stwierdzeń charakterystycznych dla żargonu medycznego, przez co mogą wydawać się poważniejsze, niż są w rzeczywistości.

Biopsja gruboigłowa – skutki uboczne i powikłania

Biopsja gruboigłowa, jak większość zabiegów, wiąże się z ryzykiem wystąpienia pewnych powikłań. Ryzyko to jest jednak stosunkowo niskie, a większość pacjentów nie odczuwa żadnych skutków ubocznych po biopsji. Przez kilka dni po badaniu okolica wkłucia może być lekko zaczerwieniona lub bolesna. Jest to fizjologiczną konsekwencją naruszenia struktury tkanek, więc nie powinno wzbudzać to Twojego niepokoju. Natomiast szybkiej konsultacji i interwencji lekarskiej wymagają następujące sytuacje:

• Silny obrzęk, ropnie lub krwawienie,
• Narastające dolegliwości bólowe,
• Gorączka,
• Nudności, wymioty.

Mogą one oznaczać, że doszło do rozwoju zakażenia, które wymaga szybkiego działania i wdrożenia leczenia. Zdarza się to jednak niezwykle rzadko. Wielu pacjentów obawia się również, że biopsja spowoduje rozsianie zmian i sprawi, że zmiany łagodne zmienią się w zmiany złośliwe. To jednak bardzo szkodliwy mit, który nie znajduje potwierdzenia w nauce i zaleceniach specjalistów. Biopsja gruboigłowa nie stanowi czynnika rozwoju nowotworów i powinna być wykonana, zawsze jeśli jest to konieczne. Szybka i trafna diagnostyka umożliwia wdrożenie skutecznego leczenia, a tym samym powrót do zdrowia. Nie obawiaj się więc tego badania i jeśli masz skierowanie od lekarza, nie zwlekaj z wykonaniem biopsji.