Biopsja piersi – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Biopsja piersi – co to za badanie?

Biopsja piersi jest jednym z najważniejszych badań diagnostycznych wykonywanych u kobiet z guzkami i innymi niepokojącymi zmianami rozwijającymi się w piersiach. Badanie polega na nakłuciu określonej zmiany i pobraniu tkanek. Następnie materiał jest utrwalany i przekazywany do laboratorium histopatologicznego, gdzie podlega ocenie patomorfologa. Interpretacji wyniku biopsji piersi zawsze dokonuje lekarz i na jego podstawie planuje leczenie lub dalszą diagnostykę. Ze względu na inwazyjny charakter badania, biopsja piersi wykonywana jest wyłącznie u osób ze wskazaniami medycznymi, posiadającymi skierowanie od lekarza.

Dlaczego biopsja piersi jest ważnym badaniem? Pozwala ocenić charakter guzka i rozpoznać, czy mamy do czynienia ze zmianą łagodną, czy złośliwą. To bardzo ważne, ponieważ rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. Szybkie rozpoznanie choroby znacząca zwiększa szanse na wyleczenie i powrót do zdrowia. Niestety, rak piersi zazwyczaj nie daje objawów przez bardzo długi czas. Dlatego nawet jeśli czujesz się dobrze, nie bagatelizuj comiesięcznego samobadania piersi, regularnie odbywaj wizyty u ginekologa, a w przypadku wykrycia niepokojącej zmiany nie bagatelizuj jej i wykonaj dalszą diagnostykę zgodnie z zaleceniami.

Wiele osób ma spore obawy przed wykonaniem biopsji, ze względu na wszechobecny mit, jakoby to badanie miało powodować zezłośliwienie badanej zmiany lub rozsiew nowotworu. Nie jest to jednak prawdą. Biopsja nie stanowi czynnika ryzyka dalszego rozwoju choroby, ale pozwala na rozpoznanie problemu, wdrożenie odpowiedniego leczenia, a tym samym powrotu do zdrowia.

Biopsja piersi – wskazania do wykonania badania

Biopsja piersi wykonywana jest u pacjentek, które dostały skierowanie na to badanie od lekarza. Najczęściej ma to miejsce po wykryciu niepokojących zmian w piersiach wymagających dalszej diagnostyki. Na biopsję kierowane są głównie kobiety, u których w badaniu palpacyjnym (wykonywanym samodzielnie lub przez lekarza), USG lub mammografii stwierdzono obecność guzków. Dzięki biopsji piersi możliwa będzie ocena, czy zmiany mają charakter łagodny i wymagają jedynie obserwacji, czy złośliwy, stanowiący podstawę do rozpoczęcia leczenia. Pamiętaj, że o wykonaniu badania każdorazowo powinien zadecydować lekarz ze względu na to, że jest to badanie inwazyjne, obarczone ryzykiem pewnych powikłań.

Biopsja piersi – przeciwwskazania

Istnieję pewne przeciwwskazania, które mogą dyskwalifikować pacjentkę i uniemożliwiać wykonanie biopsji piersi. Lista przeciwwskazań jest jednak krótka i obejmuje stosunkowo rzadkie problemy, dlatego u większości kobiet nie ma problemów z wykonaniem badania.

Przeciwskazaniami do biopsji piersi najczęściej są:

• Stosowanie leków przeciwzakrzepowych (konieczne może okazać się ich odstawienie przed biopsją),
• Skaza krwotoczna,
• Obecność zmian ropnych w okolicy piersi, dekoltu, pach,
• Brak współpracy pacjenta z lekarzem.

Wszystkie przeciwwskazania szczegółowo omówi z Tobą lekarz podczas kwalifikacji do biopsji. Ze swojej strony pamiętaj, aby poinformować go o wszystkich swoich problemach zdrowotnych, przyjmowanych lekach i suplementach. 

Biopsja piersi – przygotowanie do badania

Biopsja piersi nie wymaga specjalnego przygotowania. Badanie może być wykonane o każdej porze dnia, nie musisz być na czczo, ani stosować wcześniej żadnej specjalnej diety. Pamiętaj, aby zabrać ze sobą skierowanie na badanie oraz wyniki wcześniejszych badań obrazowych np. USG lub mammografii. Ubierz się wygodnie, tak abyś swobodnie mogła rozebrać się od pasa w górę. Jeśli przyjmujesz na stałe jakiekolwiek leki, poinformuj o tym lekarza kierującego Cię na badanie, ponieważ konieczne może być ich odstawienie na kilka dni przed planowaną biopsją.

Biopsja piersi – przebieg badania

Biopsja piersi może być wykonana metodą cienkoigłową lub gruboigłową. Biopsja cienkoigłowa piersi polega na wkłuciu cienkiej igły w odpowiednie miejsce, w którym zlokalizowana jest zmiana wymagająca dalszej diagnostyki. Za pomocą igły pobierana jest niewielka ilość tkanek, które następnie rozprowadzane są na specjalnym szkiełku, utrwalane i przekazywane są do laboratorium oraz poddawane ocenie histopatologicznej.

Coraz częściej wykonywana jest biopsja gruboigłowa piersi. Przebieg badania nie różni się zasadniczo od biopsji cienkoigłowej. Przed wprowadzeniem igły wykonuje się jednak niewielkie nacięcie o średnicy zazwyczaj nieprzekraczającej 2 mm. Zaletą biopsji gruboigłowej jest możliwość pobrania większej ilości materiału biologicznego.

Biopsję piersi najczęściej wykonuje się pod kontrolą USG lub mammografii. Dzięki temu lekarz przez cały czas może kontrolować miejsce wkłucia, co zwiększa precyzyjność. O wyborze metody decyduje lekarz na podstawie ogólnego stanu zdrowia pacjentki, jej wieku oraz wyników dotychczasowych badań obrazowych. Podczas całego badania powinnaś leżeć, swobodnie oddychać i starać się jak najmniej poruszać. Czy biopsja piersi boli? Nie, jest to procedura niemal całkowicie bezbolesna. Cały proces trwa zazwyczaj od 15 do 30 minut.

Biopsja piersi – wyniki

Po przeprowadzeniu biopsji piersi, pozyskany materiał jest utrwalany na szkiełku laboratoryjnym i przekazywany do laboratorium, gdzie poddawany jest ocenie cytologicznej. Niestety wynik biopsji piersi nie jest więc dostępny od ręki. Na ogół będziesz musiała na niego poczekać kilka tygodni w zależności od placówki i laboratorium.

Pamiętaj, że interpretacji wyniku biopsji powinien dokonać lekarz. Nie każdy guzek czy inna zmiana oznacza od razu raka piersi! Często okazuje się, że zmiana ma charakter łagodny i wymagana jest jedynie jej obserwacja. Może to być np. tłuszczak, gruczolakowłókniak czy brodawczak wewnątrzprzewodowy. Nie analizuj wyników i nie wyciągaj wniosków samodzielnie. Opisy biopsji często zawierają wiele specjalistycznych sformułowań, które mogą brzmieć poważnie, a w rzeczywistości nie oznaczać niczego groźnego.

Biopsja piersi – skutki uboczne i powikłania

Biopsja piersi jest badaniem inwazyjnym, dlatego wiąże się z ryzykiem pewnych skutków ubocznych i powikłań, jednak występują one bardzo rzadko. Przez kilka dni możesz odczuwać niewielki ból i tkliwość piersi oraz zaczerwienienie w miejscu wkłucia. Jest to naturalna konsekwencja naruszenia struktury tkanek, dlatego nie powinno Cię to martwić. Jednak jeśli te objawy nie znikną w ciągu kilku dni po badaniu i pojawi się gorączka, obrzęk, czy ropnie w okolicy obszaru poddanego biopsji, koniecznie skonsultuj się ze swoim lekarzem.