Borelioza IgM – co to za badanie?
Pajęczaki (stawonogi), jakimi są kleszcze, mogą przenosić na człowieka bakterie, krętki Borrelia, będące przyczyną rozwoju boreliozy. Ta choroba odkleszczowa niesie za sobą duże ryzyko powikłań o podłożu neurologicznym, kardiologicznym i mięśniowo-stawowym. Chorobotwórczy patogen przedostaje się do krwioobiegu człowieka wraz z płynami ustrojowymi kleszcza. Im dłużej pajęczak bytuje na skórze, tym większe prawdopodobieństwo wkłucia. Stawonogi preferują miejsca ciepła, a zwłaszcza pachwiny i zgięcia kolan.
Kleszcze bytują przede wszystkim na drzewach i wysokich trawach. Duże ryzyko zakażenia boreliozą pojawia się podczas grzybobrania, spacerów po lesie, w parkach, a nawet odpoczynku w przydomowym ogródku.
Przeciwciała klasy IgM boreliozy stanowią wczesną linię obrony w walce z bakteriami. Ich poziom gwałtownie wzrasta na samym początku zakażenia tzn. po upływie 6-8 tygodni od momentu wkłucia się kleszcza. Na tym etapie choroby możesz nie odczuwać jeszcze żadnych jej objawów. Dopiero po ok. 3-4 miesiącach od zakażenia organizm zaczyna produkować przeciwciała klasy IgG, których wysokie miano może utrzymywać się nawet kilka lat.
Charakterystycznym objawem boreliozy na wczesnym etapie rozwoju schorzenia jest rumień wędrowny. Zmiana skórna pojawia się w miejscu wkłucia i ma postać czerwono-różowego okręgu z wyraźnie ciemnym środkiem. Występuje on jedynie w ok. 25% przypadków. Poza rumieniem wędrownym możesz nie zauważyć innych specyficznych objawów boreliozy. W większości przypominają one grypę i obejmują m.in. gorączkę i dreszcze, bóle mięśni i stawów, uczucie zmęczenia oraz ogólnego rozbicia.
Do późnych objawów boreliozy zalicza się m.in.:
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- zapalenie nerwów czaszkowych i obwodowych,
- sztywność karku,
- zmiany masy ciała,
- objawy neurologiczne w tym problemy z koncentracją, stany lękowe i depresyjne, a także problemy z poruszaniem się.
Badanie, pozwalające na oznaczenie poziomu przeciwciał klasy IgM boreliozy, można wykonać bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) po otrzymaniu skierowania od lekarza pierwszego kontaktu (POZ). Cena badań prywatnych uzależniona jest od placówki i stosowanej metody – mieści się w przedziale od 40 do nawet 120 złotych.
Borelioza IgM – na czym polega badanie?
Ocena obecności przeciwciał klasy IgM pozwala na wykrycie świeżego zakażenia krętkami Borrelia. Warto jednak pamiętać, że jednorazowe wykonanie testu może nie dawać miarodajnych wyników. W związku z tym lekarze zalecają, by powtórzyć badanie po upływie kilku tygodniu od pierwszego oznaczenia.
Wykrycie odpowiedniego miana przeciwciał IgM świadczących o aktywnej fazie boreliozy, pozwala na szybkie wdrożenie antybiotykoterapii, co jednocześnie znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju poważnych powikłań, głównie ze strony układu neurologicznego.
W większości laboratoriów, w których wykonuje się oznaczenie, wynik można otrzymać w dwóch postaciach:
- negatywny (-) – co oznacza brak w materiale biologicznym przeciwciał klasy IgM,
- pozytywny (+) – co oznacza obecność przeciwciał IgM boreliozy i potwierdza diagnostykę choroby.
Materiałem biologicznym, z którego dokonuje się oceny obecności przeciwciał jest krew żylna. Analizy dokonuje się za pomocą dwóch testów immunologicznych: ELISA lub Western Blot.
Po upływie ok. 6 miesięcy od zakażenia poziom przeciwciał klasy IgM boreliozy zaczyna gwałtownie spadać. Dlatego wykrycie w tym sposób dawnego zakażenia nie jest możliwe.
Potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Diagnostyka boreliozy bywa długotrwała, a oznaczenie miana przeciwciał IgM nie zawsze jest miarodajna i prawdziwa. Fałszywie dodatni wynik pojawia się wówczas, gdy po upływie wielu miesięcy od potwierdzenia wysokiego miana IgM nie stwierdzi się obecności przeciwciał klasy IgM. Taka sytuacja może świadczyć o tzw. reakcji krzyżowej, która powstała na skutek zakażenia innymi patogenami.
Pamiętaj, że sam kontakt z bakterią nie oznacza jeszcze boreliozy. Czasami konieczne jest wykonanie innych, dodatkowych badań, w tym LTT lub badaniu samego kleszcza (o ile jest możliwe w danym przypadku).
Borelioza IgM – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do oznaczenia poziomu przeciwciał IgM jest niedawne ugryzienie kleszcza. Najczęściej wykonują go osoby, które zauważyły na swojej skórze rumień wędrowny, pojawiły się u nich objawy grypopodobne lub są świadomie ugryzienia przez pajęczaka.
Badanie na obecność przeciwciał IgM boreliozy mogą bezpiecznie wykonywać kobiety w ciąży, a także dzieci.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Borelioza IgM – przeciwwskazania
Nie ma przeciwwskazań do wykonania oznaczenia poziomu przeciwciał klasy IgM boreliozy.
Borelioza IgM – przygotowanie do badania
Badanie miana przeciwciał klasy IgM nie wymaga specjalnych przygotowań. Większość lekarzy jest zdania, że na pobranie krwi nie trzeba zgłaszać się na czczo. Ogólne rekomendacje podczas pobrania krwi żylnej mówią jednak o spożyciu ostatniego posiłku na 8-12 godzin przed planowanym badaniem. W wytycznych można przeczytać również o powstrzymaniu się od picia alkoholu, spożywania tłustych potraw, a także unikaniu aktywności fizycznej na około dobę przed pobraniem krwi.
Aby ułatwić sam proces pobrania materiału biologicznego, zaleca się wypicie przed badaniem szklanki wody. W większości przypadków na badania należy zgłosić się do laboratorium w godzinach 7:00-10:00. Przed samym pobraniem zaleca się ok. 15 minutowy odpoczynek w pozycji siedzącej.
Borelioza IgM – przebieg badania
Materiał biologiczny pobrany z żyły łokciowej umieszcza się w probówce pokrytej EDTA, co zapobiega tworzeniu się skrzepów krwi. Trwa to zaledwie kilka sekund i większości przypadków jest bardzo dobrze tolerowane przez pacjentów. Jeśli masz tendencję do utraty przytomności podczas pobierania krwi, warto poinformować o tym pielęgniarkę. Następnie, próbka trafia do laboratorium analitycznego, gdzie zostaje poddana szczegółowej analizie pod kątem obecności przeciwciał IgM. Miano to oznacza się za pomocą jednej z dwóch lub obu metod – ELISY i Western Blot.
Na wynik badania oczekuje się ok. 3-4 dni roboczych.
Borelioza IgM – skutki uboczne i powikłania
Pobranie krwi żylnej jest procedurą standardową i nie wiąże się z ryzykiem pojawienia się poważnych powikłań. Jedyny skutek uboczny może wynikać z faktu samego wkłucia się w żyłę łokciową np. zaczerwienienia, lekkiej tkliwości lub pojawienia się siniaka. Często pojawiają się również chwilowe zasłabnięcia czy też omdlenia.
Źródła
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/158905,borelioza-zlyme [dostęp 09.20.2023]
- https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/borelioza-objawy-diagnostyka-leczenie,77,n,192 [dostęp 09.20.2023]
- https://sklep.alablaboratoria.pl/pakiet/94/borelioza_-_pakiet_przesiewowy_pierwszy_etap_diagnostyki_?gclid=Cj0KCQjw7JOpBhCfARIsAL3bobeKoFpK9xk8bdm5VzjasgxzIQNDNnhuRkHwsdXQVSpReUV2C439bqwaAlLoEALw_wcB [dostęp 09.20.2023]
„
Polecane artykuły:
