Elektroneurografia (ENG) – wskazania, przygotowanie, przebieg badań

Elektroneurografia (ENG) – co to za badanie

Badania elektroneurograficzne umożliwiają lekarzowi dokładną ocenę funkcjonowania nerwów, zarówno czuciowych, jak i ruchowych. Specjalne elektrody rejestrują impulsację z mózgu do różnych części ciała i w drugą stronę. Każda nieprawidłowość może świadczyć o uszkodzeniu (różnego rodzaju) nerwów.

Elektroneurografia jest bardzo dobrze tolerowana przez pacjentów i nie powoduje większego dyskomfortu. Wyniki możesz otrzymać już w trakcie badania lub tuż po nim, ponieważ specjalista na bieżąco informuje o uzyskanych danych. Podczas badania można uzyskać informację o szybkości przewodnictwa nerwowego.

Zjawiska elektrofizjologiczne bazują na kluczowych i podstawowych prawach fizyki. Neurony, czyli komórki nerwowe budujące mózg człowieka, mają zdolność do przesyłania i odbierania impulsacji elektrycznej. Jest to możliwe dzięki budowie błony neuronów wyposażonej w kanały dla jonów obdarzonych ładunkiem dodatnim i ujemnym. Ruch tych ładunków w poprzek błony komórkowej neuronów wytwarza pole elektromagnetyczne, które jest przedmiotem badania podczas elektroneurografii.

Badanie przewodnictwa nerwowego obejmuje trzy rodzaje włókien nerwowych:

• ruchowe – przekazujące informację z mózgu do ciała,
• czuciowe – przekazujące informację z ciała do mózgu,
• mieszane – znajdujące się między rdzeniem kręgowym a obwodem.

Elektroneurografia jest badaniem wysoce specjalistycznym i wymaga szczegółowej wiedzy na temat prędkości przewodzenia w poszczególnych grupach włókien nerwowych. Warto pamiętać, że jest to jedynie uzupełnienie diagnostyki, która powinna obejmować zarówno badania laboratoryjne, jak i obrazowe czy też psychologiczne.

Badania elektroneurografii muszą być przeprowadzone w określonych warunkach, w szczególności z zachowaniem właściwej temperatury pomieszczenia. Sam pacjent powinien się do nich odpowiednio przygotować, a każdy, nawet niewielki dyskomfort, powinien być zgłoszony personelowi medycznemu.

Elektroneurografia (ENG) – na czym polegają badania?

Elektroneurografia polega na pobudzeniu określonego nerwu przez niewielkich rozmiarów elektrodę stymulującą. Druga elektroda, nazywana rejestrującą, odbiera sygnał pochodzący z nerwu i w ten sposób informuje o jego czynności. Aktywność neuronów jest na bieżąco wyświetlana na ekranie komputera i obejmuje takie parametry jak amplituda (czyli efekt pobudzenia nerwu) i czas (po którym doszło do odpowiedzi ze strony badanego nerwu). Posiadając te informacje, specjalista oblicza prędkość przewodzenia.

W większości gabinetów stosowane są elektrody opaskowe, które nie naruszają ciągłości powłok skóry (w przeciwieństwie do elektrod igłowych). Dzięki temu badanie jest nieinwazyjne i w większości przypadków bardzo dobrze tolerowane. Elektroneurografia nie powinna powodować bólu. Jeżeli go odczuwasz, konieczne poinformuj o tym fakcie osobę, która wykonuje rejestrację. Cała procedura jest stosunkowo krótka i trwa maksymalnie do kilkudziesięciu minut.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Nerwy ruchowe i czuciowe powinny charakteryzować się określonymi wartościami prędkości przewodzenia nerwowego. Odchylenia od normy (zarówno zbyt wolne, jak i zbyt szybkie) przesyłania impulsów elektrycznych może świadczyć o schorzeniach neurologicznych, zwyrodnieniowych, a także poważnych urazach (np. w wyniku wypadku komunikacyjnego).

Odchylenia od normy podczas badania elektroneurografii mogą świadczyć m.in. o:

• polineuropatii, w tym np. chorobie o podłożu demielinizacyjnym,
• uszkodzeniu pojedynczych nerwów lub całego ich zespołu,
• mechanicznym uszkodzeniu splotu barkowego,
• upośledzeniu w funkcjonowaniu nerwu twarzowego,
• miotonii,
• miopatii,
• uszkodzeniu korzeni rdzeniowych.

Elektroneurografia (ENG) – wskazania do wykonania badań

Skierowanie na elektroneurografię wystawiane jest nie tylko na podstawie wywiadu z pacjentem, ale również wyników jego badań i historii medycznej.

Wskazaniami do wykonania elektroneurografii są podejrzenia:

• niektórych chorób o podłożu reumatoidalnym, w tym np. zespołu cieśni nadgarstka,
• neuropatii, czyli uszkodzenia lub zwyrodnienia nerwu o różnym pochodzeniu,
• boreliozy,
• zatruć metalami ciężkimi lub innymi toksynami,
• miastenii.

Elektroneurografię powinno wykonać się także u pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe, w tym cukrzycę. Jej powikłania (zwłaszcza gdy schorzenie nie jest leczone, lub leczone nieprawidłowo) mogą wpływać negatywnie na przewodnictwo nerwowe.

Elektroneurografia (ENG) – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami do przeprowadzenia elektroneurografii są:

• uszkodzenia skóry w miejscu przyczepienia elektrod,
• posiadanie rozrusznika serca, czyli kardiostymulatora,
• przewlekłe przyjmowanie niektórych substancji czynnych, w tym przede wszystkim o działaniu przeciwzakrzepowym.

Elementy tytanowe obecne w ciele nie są przeciwwskazaniami do wykonania elektroneurografii.

Elektroneurografia (ENG) – przygotowanie do badania

Nie musisz specjalnie przygotowywać się do elektroneurografii. Nie trzeba być na czczo, a na samo badanie można zgłosić się o dowolnej porze. Warto jednak pamiętać o kilku zasadach, które znacznie poprawiają komfort i zwiększają szansę na uzyskanie miarodajnego wyniku.

Przed badaniem pamiętaj o:

• nienatłuszczaniu skóry w miejscu naklejenia elektrod,
• luźnych, nieograniczających swobodne poruszanie się ubraniach, które bez problemu możesz zdjąć,
• ewentualnym odstawieniu leków, które mogą zaburzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.

Ważne jest, aby na badania zgłosić się wypoczętym, wyspanym i spokojnym. Większy stres i napięcia mogą zaburzać wynik. Osoba, która przeprowadza badanie elektroneurografii, powinna zadbać o odpowiednią temperaturę pomieszczenia. Zmiana nawet o jeden stopień Celsjusza może znacznie spowolnić przewodnictwo, a to przełoży się na uzyskanie fałszywego wyniku.

Elektroneurografia (ENG) – przebieg badań

Badanie przeprowadza się w pozycji leżącej. Do ciała pacjenta, najczęściej kończyn, przyczepia się elektrodę stymulującą, a w innym miejscu odbierającą. Przed naklejeniem elektrod skórę należy odtłuścić za pomocą alkoholu, co zapewni lepszą rejestrację sygnału. Pacjent podczas badania leży nieruchomo, a czas rejestracji wynosi średnio od 30 minut do nawet 2 godzin.

Kluczowe jest, aby pacjent był zrelaksowany i nie wykonywał gwałtownych ruchów, co mogłoby spowodować odczepienie się elektrod.

Elektroneurografia (ENG) – skutki uboczne i powikłania

Jedynym skutkiem ubocznym podczas wykonywania elektroneurografii jest możliwe uczucie mrowienia w miejscu naklejenia elektrody stymulującej. Pamiętaj o tym, że delikatne mrowienie jest całkowicie normalne, jednak jeśli odczuwasz ból, koniecznie poinformuj o tym personel medyczny.