ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – co to za badanie?
ICTP, czyli C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I to wskaźnik resorpcji kości. W diagnostyce wykorzystywany jest jako marker aktywności osteoklastów, czyli komórek kościogubnych odpowiedzialnych za resorpcję kości. Resorpcja kości jest procesem, w którym dochodzi do niszczenia i rozkładu tkanki kostnej. ICTP powstaje w procesie rozpadu kolagenu, czyli jednego z głównych białek strukturalnych kości. Jego obecność we krwi świadczy o przemianach zachodzących w kościach i pozwala ocenić stopień osteolizy, czyli niszczenia kości, zaplanować leczenie lub ocenić skuteczność już wprowadzonej farmakoterapii.
Resorpcja kości to proces, który odbywa się przez całe życie człowieka. Zachodzi równolegle z procesami budowy tkanki kostnej. Oba te procesy wchodzą w skład tzw. obrotu kostnego. W dzieciństwie i młodości przeważają procesy budowy, czyli tzw. kościotworzenia. Natomiast wraz z wiekiem zaczynają przeważać procesy resopcyjne, związane z rozkładem tkanki kostnej. Zwiększa to ryzyko wielu chorób m.in. osteoporozy. Badanie stężenia ICTP jest pomocne w ich diagnostyce i ocenie obrotu kostnego.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – normy, interpretacja wyniku
Stężenie C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I (ICTP) we krwi uznaje się za prawidłowe jeśli mieści się w granicach 1,5–5,0 µg/l. U dzieci normy się inne i wynoszą 5000–7500 pmol/l.
Przed interpretacją wyniku warto pamiętać, że badanie ICTP ma charakter jedynie pomocniczy. Oznacza to, że najczęściej nie jest badaniem pierwszego wyboru. Lekarz kieruje na to badanie, dopiero jeśli wcześniejsze wyniki wykażą nieprawidłowości wymagające pogłębionej diagnostyki. Dlatego sam wynik ICTP nie jest wystarczający do postawienia żadnej diagnozy i zaplanowania leczenia. Interpretacji wyniku ICTP powinien dokonać lekarz wspólnie z interpretacją wyników innych badań, ogólnego stanu pacjenta, stosowanej farmakoterapii. Jest wiele chorób oraz leków, które mogą wpływać na wynik ICTP dlatego ważne jest, aby nie analizować wyniku samodzielnie, a z uwzględnieniem całej historii medycznej i wszystkich czynników mogących mieć wpływ na poziom tego markera.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Podwyższony wynik C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I (ICTP) może oznaczać stan chorobowy toczący się w układzie szkieletowym i zaburzenia gospodarki mineralnej kości. Zbyt niski poziom ICTP występuje rzadko i najczęściej jest wynikiem stosowania niektórych leków zwłaszcza hormonalnych.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Badanie ICTP nie wymaga specjalnego przygotowania, jednak aby mieć pewność, że uzyskany wynik jest wiarygodny, warto przyjść na badanie rano, na czczo i unikać intensywnego wysiłku fizycznego dobę przed. Niektóre leki i suplementy mogą wpływać na wyniki badań, dlatego przekaż lekarzowi wszystkie informacje na temat farmakoterapii, jaką stosujesz. Na wynik może wpływać m.in. hormonalna terapia zastępcza oraz środki zawierające estrogeny stosowane w okresie pomenopauzalnym. Czynnikami mogącymi mieć wpływ na wynik badania ICTP są również choroby przytarczyc, zwłaszcza ich nadczynność, przerzuty nowotworowe do kości, menopauza U pacjentów z tymi problemami wyniki mogą być mniej miarodajne. Nie są one przeciwwskazaniem do badania, ale lekarz interpretujący wynik, powinien być świadomy ich obecności.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do badania stężenia ICTP w surowicy jest podejrzenie chorób układu kostno-szkieletowego. Wskazania do wykonania badania ICTP to:
- Osteoporoza,
- Osteodystrofia,
- Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej,
- Złamania patologiczne, czyli takie, które powstały bez wyraźnego urazu,
- Choroba Pageta,
- Adynamiczna choroba kości,
- Szpiczak mnogi,
- Choroby nowotworowe (piersi, płuc, tarczycy, prostaty),
- Zwiększona łamliwość kości, podatność na złamania,
- Deformacje kości,
- Zaburzenia wzrostu u dzieci,
- Ogólnoustrojowa steroidoterapia.
Badanie można wykonać u osób dorosłych, starszych, dzieci, a także kobiet w ciąży i karmiących piersią.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – przeciwwskazania
Badanie ICTP jest bezinwazyjne i bezpieczne. Lista przeciwwskazań do badania jest krótka i obejmuje dolegliwości, które mogą być problemem przy pobieraniu krwi również w celu oceny innych parametrów. Są to jednak przeciwwskazania względne, co oznacza, że nawet w przypadku ich występowania możliwe jest wykonanie badania. Najważniejsze jest, aby poinformować lekarza kierującego na badanie i pielęgniarkę pobierającą krew o wszystkich problemach i przestrzegać zaleceń dotyczących przygotowania i postępowania po badaniu. Przeciwwskazania do wykonania badania ICTP mogą obejmować:
- Zaburzenia krzepliwości krwi, skazę krwotoczną,
- Przewlekłe stosowanie leków przeciwzakrzepowych,
- Aktywne stany zapalne, infekcje,
- Brak współpracy pacjenta z lekarzem.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – przygotowanie do badania
Oznaczenie C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I (ICTP) nie wymaga specjalnego przygotowania. Poinformuj jednak lekarza kierującego Cię na badanie o wszystkich przyjmowanych przez Ciebie lekach. Zdarza się, że wskazane będzie ich odstawienie na kilka dni przed. Na badanie powinieneś przyjść rano, najlepiej przed godzina 10, po dobrze przespanej nocy. Ostatni posiłek powinien być zjedzony ok. godziny 18 dnia poprzedniego. Przed badaniem warto wypić 1-2 szklanki wody. Dzień wcześniej unikaj intensywnej aktywności fizycznej.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – przebieg badania
Badanie stężenia ICTP polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Przebieg badania nie różni się niczym od innych badań krwi np. morfologii. Po zdezynfekowaniu skóry w miejscu planowanego wkłucia, pielęgniarka za pomocą cienkiej igły, pobierze odpowiednią ilość krwi do specjalnej probówki. Po badaniu możesz wrócić do codziennych aktywności, powinieneś jedynie uciskać gazikiem miejsce wkłucia przez kilka minut, aby nie powstały siniaki.
W zależności od placówki i laboratorium na wynik badania należy poczekać zazwyczaj od 2 do 10 dni. Po otrzymaniu wyników powinieneś udać się na kontrolę do lekarza, który dokona właściwej interpretacji i podejmie decyzję dotyczącego dalszej diagnostyki lub leczenia.
ICTP (C-końcowy telopeptyd kolagenu typu I) – skutki uboczne i powikłania
Badanie C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I (ICTP) jest badaniem nieinwazyjnym, w pełni bezpiecznym. Nie powoduje powikłań i nie stwarza żadnego ryzyka dla zdrowia. Po badaniu mogą wystąpić niewielkie zasinienia i krwiaki w miejscu wkłucia.
Polecane artykuły:
