Oznaczanie grupy krwi – na czym polega badanie?
Badanie z oznaczeniem grupy krwi ma na celu określenie, czy antygeny z poszczególnych grup występują na powierzchni erytrocytów danego pacjenta, czy też nie.
- Wyróżniamy m.in. układ AB0, który informuje o tym, czy na powierzchni znajduje się antygen A, antygen B czy może żaden z nich. Jeśli na powierzchni erytrowcu nie ma żadnego z tych antygenów, to wówczas grupę krwi oznacza się jako 0.
Co istotne, w tym przypadku osoba z grupą krwi 0 może przyjąć tylko i wyłącznie krew od innej osoby, która również posiada oznaczenie 0. W przeciwnym razie, jeśli na przykład takiej osobie przetoczona zostałaby krew z grupy A lub B, doszłoby do produkcji przeciwciał i procesu sklejania się erytrocytów, czyli aglutynacji krwinek.
- Poza układem AB0 określa się również grupę antygenów Rh. Jest to jeden rodzaj antygenów, stąd też oznaczenie Rh+ sygnalizujące, że na powierzchni erytrocytów znajduje się taki antygen, bądź też oznaczenie Rh-, które oznacza brak tego antygenu.
Dopiero oznaczenie obu rodzajów grup daje informacje o posiadanej grupie krwi, czyli: 0Rh+, 0Rh-, ABRh+, ABRh-, Arh+, Arh-, BRh+, BRh-.
Oznaczenie grupy krwi – dlaczego jest ważne?
Oznaczenie grupy krwi to badanie rzadko wykonywane z własnej inicjatywy – najczęściej diagnostykę tę wykonuje się przed zabiegiem operacyjnym czy w przypadku konieczności udzielenia nagłej interwencji.
Aby potwierdzić grupę krwi, ratownicy muszą wykonać podwójną próbę, co wydłuża czas potrzebny do udzielenia pomocy.
W związku z tym warto znać swoją grupę krwi, aby w sytuacji konieczności nagłej transfuzji krwi oszczędzić czas na dodatkowe badania i analizę krwi. Jest to jedno z najważniejszych wskazań do wykonania badania z oznaczeniem stężenia krwi.
Istnieje również duże ryzyko, że w sytuacji nagłej interwencji osoba potrzebująca pomocy będzie nieprzytomna – w takim przypadku pomocne jest posiadanie zaświadczenia o posiadanej grupie krwi.
Dokumenty uznawane przez służbę zdrowia za podstawowe to:
- Karta Identyfikacyjna Grupy Krwi – aby ją wyrobić, należy dwukrotnie wykonać badanie z oznaczeniem grupy krwi;
- Legitymacja służbowa żołnierza zawodowego;
- Inny dokument, na którym będą znajdować się dwukrotne wyniki badań z oznaczeniem grupy krwi, potwierdzone przez to samo laboratorium.
Grupa krwi nie zmienia się w trakcie życia człowieka, jednak konieczne jest powtórzenie badania, aby wykluczyć ryzyko błędu, dlatego badanie to wykonuje się dwukrotnie.
Jest to kluczowe m.in. dla transfuzji krwi, gdyż przetoczenie krwi niezgodnej między dawcą a biorcą będzie skutkować silną reakcję ze strony organizmu biorcy, która może mieć poważne konsekwencje. Zgodność w przetaczanych grupach musi dotyczyć zarówno układu AB0, jak i Rh.
Znajomość grupy krwi jest niezbędna także w przypadku zabiegów operacyjnych oraz wszelkich badań bądź innych metod inwazyjnych. Badanie to jest obowiązkowe w przypadku kobiet ciężarnych, gdyż pozwala przewidzieć lub wykluczyć konflikt serologiczny między krwią matki a krwią dziecka.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Żadne czynniki nie mają wpływu na wynik badania, gdyż grupa krwi nie zależy od prowadzonego stylu życia, przyjmowanych farmaceutyków czy innych czynników. Nie jest wyrażana też w jednostkach miary, określających stężenie, a więc czynniki, takie jak aktywność fizyczna czy spożyte posiłki, nie mają wpływu na wynik badania.
Oznaczanie grupy krwi – wskazania do wykonania badania
Główne wskazania do badania to:
- ciąża,
- zabiegi operacyjne, chirurgiczne i inne metody inwazyjne,
- niektóre badania z zakresu diagnostyki inwazyjnej,
- konieczność przeszczepu lub transfuzji krwi.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Oznaczanie grupy krwi – przeciwwskazania
Nie ma przeciwwskazań do wykonania tego badania.
Oznaczanie grupy krwi – przygotowanie do badania
Badanie polegające na oznaczeniu grupy krwi nie wymaga wcześniejszego przygotowania. Próbki krwi nie trzeba oddawać na czczo ani w godzinach porannych.
Żadne czynniki nie mają wpływu na rodzaj grupy krwi, dlatego nie ma żadnych zaleceń przed przystąpieniem do tego badania.
Oznaczanie grupy krwi – przebieg badania
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej do analizy laboratoryjnej. Krew pobiera się za pomocą strzykawki oraz przekazuje do laboratorium.
Na początku diagnosta szuka odpowiedniego miejsca nakłucia, a następnie je dezynfekuje, po czym pobiera odpowiednią ilość materiału. Zabezpieczona próbka trafia do analizy, a wyniki badań dostępne są w ciągu 1-5 dni – ostateczny czas zależy od danej placówki.
Oznaczenie grupy krwi a próba krzyżowa
Warto również wiedzieć, że w niektórych przypadkach oprócz standardowego oznaczenia grupy krwi diagnosta może wykonać tzw. próbę krzyżową. Metodę tę zwykle stosuje się przed transfuzją krwi – polega ona na połączeniu próbki krwi biorcy z próbką krwi dawcy.
W trakcie badania diagnosta obserwuje reakcję obu materiałów i sprawdza ich dopasowanie – jeśli erytrocyty nie skleją się, to znaczy, że krew jest ze sobą kompatybilna. Natomiast jeśli powstaną zakrzepy, to prawdopodobnie krew dawcy nie przyjmie się dobrze w organizmie biorcy.
Badanie to jest obowiązkowym punktem przed transfuzją krwi.
Oznaczanie grupy krwi – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem grupy krwi jest w pełni bezpieczne i nieinwazyjne, w związku z tym nie powoduje powikłań ani skutków ubocznych. Mogą jedynie wystąpić dolegliwości typowe dla tego typu badań laboratoryjnych, a więc m.in. dyskomfort odczuwany w miejscu nakłucia czy zasinienie skóry. Aby zminimalizować wystąpienie siniaka, należy uciskać miejsce pobrania krwi jeszcze przez kilka minut po zakończonym badaniu.
