PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – co to za badanie?
PICP, czyli C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I, jest tzw. wskaźnikiem obrotu kostnego. Obrót kostny to wszystkie procesy zachodzące w kościach takie jak wymiana, przebudowa czy naprawa tkanek. W zależności od tego, jakie procesy przeważają, dochodzi do zmniejszenia lub przyrostu masy kostnej. Wraz z wiekiem, a także w przebiegu wielu chorób, kości stają się bardziej podatne na uszkodzenia, fizjologicznie spada też zdolność naprawy kości i przyrostu masy kostnej. Dlatego ocena aktywności metabolicznej kości i obrotu kostnego jest pomocna w diagnostyce chorób układu szkieletowego i ułatwia planowanie dalszego postępowania.
C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I (PICP) powstaje podczas syntezy kolagenu. Kolagen jest natomiast bardzo ważnym składnikiem budującym tkankę kostką i jednym z najważniejszych białek produkowanych w organizmie. Badanie PICP polega na ocenie stężenia tego wskaźnika w surowicy krwi. Na podstawie wyniku można ocenić liczbę nowo powstałych cząsteczek kolagenu w kościach lub innych tkankach. Badanie ma na celu oznaczenie aktywności metabolicznej kości, jest przydatne u pacjentów z osteoporozą lub innymi chorobami układu kostno-szkieletowego.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – normy, interpretacja wyniku
Stężenie C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I (PICP) uznaje się za prawidłowe jeśli mieści się w granicach 30–200 µg/l. Poziom PICP mieszczący się bliżej górnej granicy może oznaczać m.in.:
- Wydłużenie czasu w poszczególnych fazach tworzenia się kości w jednostkach przebudowy. Oznacza to, że zachodzą procesy kościotworzenia.
- Jednoczesne uruchomienie kilku procesów kościotworzenia w różnych miejscach przebudowy struktury,
- Obecność większej liczby miejsc z koniecznością przebudowy kości.
Z kolei stężenie PICP zbliżone do dolnej granicy może oznaczać problemy z kościotworzeniem, niską aktywność metaboliczną kości i niektóre choroby układu szkieletowego np. osteoporozę.
Warto pamiętać, że badanie PICP ma charakter jedynie pomocniczy. Oznacza to, że najczęściej nie jest badaniem pierwszego wyboru, a jego wynik nie jest wystarczający do postawienia diagnozy i zaplanowania leczenia. Interpretacji wynik badania PICP dokonuje się wspólnie z interpretacją wyników innych badań i ogólnego stanu pacjenta. Jest wiele chorób, zwłaszcza endokrynologicznych, które mogą wpływać na wynik PICP, dlatego ważne jest, aby nie analizować wyniku samodzielnie, a z uwzględnieniem całej historii medycznej.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Jeśli wynik badania C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I (PICP) będzie przekraczał normę, może to oznaczać również niewydolność serca lub pierwotną nadczynność przytarczyc. Dlatego tak ważne jest, aby interpretacji wyniku dokonywać z lekarzem po omówieniu wszystkich problemów zdrowotnych, objawów oraz innych badań. Sam wynik badania PICP nie jest wystarczający do postawienia jakiejkolwiek diagnozy.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Badanie PICP nie wymaga specjalnego przygotowania, jednak aby mieć pewność, że uzyskany wynik jest wiarygodny, warto przyjść na badanie na czczo i unikać intensywnego wysiłku fizycznego dobę przed. Niektóre leki i suplementy mogą wpływać na wyniki badań, dlatego przekaż lekarzowi wszystkie informacje na temat farmakoterapii, jaką stosujesz. Czynnikami mogącymi mieć wpływ na wynik badania PICP są również choroby tarczycy oraz wątroby. U pacjentów z tymi schorzeniami wyniki mogą być mniej miarodajne. Nie są one przeciwwskazaniem do badania, ale lekarz interpretujący wynik, powinien mieć ich świadomość.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do badania stężenia PICP w surowicy jest podejrzenie chorób układu kostno-szkieletowego. Pomaga ono ustalić przyczynę problemów występujących u danego pacjenta. Wskazania do wykonania badania PICP to:
- Osteoporoza,
- Zwiększona łamliwość kości, podatność na złamania,
- Silne niedobory witaminy D,
- Choroby metaboliczne tkanki kostnej,
- Nadmierny obrót kostny w przebiegu np. nadczynności przytarczyc lub nadczynności tarczycy,
- Choroby nowotworowe dające przerzuty,
- Osteomalacja, czyli niewystarczające wysycenie kości wapniem,
- Deformacje kości.
Badanie można wykonać u osób dorosłych, starszych, dzieci, a także kobiet w ciąży i karmiących piersią.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przeciwwskazania
Badanie PICP jest bezinwazyjne, bezpieczne i nie ma większych przeciwwskazań do jego wykonania. Lista przeciwwskazań jest krótka i obejmuje dolegliwości, które mogą być problemem przy pobieraniu krwi również do oceny innych parametrów. Nie są to jednak przeciwwskazania bezwzględne, co oznacza, że nawet w przypadku ich występowania, możliwe jest wykonanie badania. Najważniejsze jest, aby poinformować lekarza kierującego na badanie i pielęgniarkę pobierającą krew o wszystkich problemach i przestrzegać ich zaleceń. Przeciwwskazania do wykonania badania PICP mogą obejmować:
- Zaburzenia krzepliwości krwi, skazę krwotoczną,
- Przewlekłe stosowanie leków przeciwzakrzepowych,
- Aktywne stany zapalne, infekcje,
- Brak współpracy pacjenta z lekarzem.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przygotowanie do badania
Oznaczenie C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I (PICP) nie wymaga wcześniejszego przygotowania. Poinformuj jednak lekarza kierującego Cię na badanie o wszystkich przyjmowanych przez Ciebie lekach, ponieważ wskazane może być ich odstawienie na kilka dni przed. Na badanie powinieneś przyjść na czczo, wcześniej warto wypić 1-2 szklanki wody. Dzień przed badaniem unikaj intensywnej aktywności fizycznej.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przebieg badania
Badanie stężenia PICP polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Nie różny się niczym od innych badań krwi np. morfologii. Na początku pielęgniarka zdezynfekuje miejsce wkłucia, a następnie za pomocą cienkiej igły pobierze odpowiednią ilość krwi do specjalnej probówki. Po badaniu powinieneś uciskać gazikiem miejsce wkłucia przez kilka minut, aby nie powstały zasinienia. Po badaniu możesz wrócić do codziennych aktywności.
W zależności od placówki i laboratorium na wynik badania należy poczekać zazwyczaj od 2 do 14 dni. Po otrzymaniu wyników powinieneś udać się na kontrolę do lekarza, który dokona właściwej interpretacji i podejmie decyzje co do dalszego działania.
PICP (C-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – skutki uboczne i powikłania
Badanie C-końcowego propeptydu prokolagenu typu I (PICP) jest badaniem nieinwazyjnym, w pełni bezpiecznym. Nie powoduje powikłań i nie stwarza żadnego ryzyka dla zdrowia.
Polecane artykuły:
