PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – na czym polega badanie?
Badanie z oznaczeniem stężenia N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I należy do badań laboratoryjnych, w których analizuje się pobraną próbkę krwi. Celem badania jest ocena stężenia peptydu PINP w surowicy krwi.
Na podstawie tego możliwa jest m.in. ocena tego, z jaką dynamiką zachodzi w organizmie produkcja kolagenu. Możliwe jest to ze względu na fakt, iż peptyd ten powstaje w procesie syntezy nowej cząsteczki kolagenu od N-końca cząsteczki prokolagenu typu I. To właśnie ten rodzaj kolagenu jest ściśle powiązany z gęstością mineralną kości i jest składnikiem budulcowym.
Ze względu na powiązanie pomiędzy N-końcowym propeptydem prokolagenu typu I a syntezą ogólną kolagenu w organizmie PINP traktowany jest również jako jeden ze wskaźników kościotwórczych, czyli zaangażowanych w procesy zastępowania starych kości nowymi.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – normy, interpretacja wyników
Wartości referencyjne uznawane za normy dla N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I w surowicy krwi mieszczą się w granicach 20–90 ng/l. Odchylenia od tych wartości, zarówno powyżej, jak i poniżej norm stanowią podstawę do dalszej diagnostyki pogłębiajacej.
W przypadku interpretacji wyników badań zawsze należy pamiętać, że jedyne trafne wnioski może postawić lekarz. Laboratoria stosują różne standardy badawcze i przyjęte przez nich wartości referencyjne mogą nieco różnić się między sobą.
Oprócz tego podstawą diagnozy jest wywiad medyczny oraz pełny obraz wszystkich zaleconych badań. W związku z tym do właściwej analizy wyników niezbędna jest konsultacja medyczna.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
W przypadku N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I odchylenia od normy mogą mieć różne przyczyny.
Przede wszystkim jeśli wyniki wskazują na zbyt wysoki poziom PINP w surowicy krwi, to przyczyną tego stanu mogą być niektóre nowotworowy, a szczególnie przerzuty nowotworowe do kości. Wysoki poziom PINP może również sugerować niewydolność nerek.
Z kolei niskie stężenie N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I w surowicy krwi może wiązać się z:
- występowaniem osteoporozy,
- zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej,
- niektórymi chorobami metabolicznymi tkanki kostnej.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I wykazuje pewien rytm dobowy, dlatego pora badania może mieć znaczenie w prawidłowym odczytaniu wyników. Największa aktywność tego peptydu przypada w godzinach nocnych, dlatego na badanie najlepiej udać się o poranku. Warto również wcześniej poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, a także unikać używek przed badaniem.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do wykonania badania z oznaczeniem stężenia N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I w surowicy krwi jest ocena procesów kościotwórczych oraz dynamiki syntezy kolagenu, pomocna m.in. w diagnostyce:
- osteoporozy,
- osteomalacji,
- innych chorób i zaburzeń układu kostnego.
Niekiedy marker ten wykorzystuje się w diagnostyce pogłębiającej zmian nowotworowych, szczególnie pod kątem oceny przerzutów zmian nowotworowych do kości. Badanie to zaleca się przy podejrzeniu niektórych wrodzonych chorób metabolicznych tkanki kostnej, choroby Pageta.
Oprócz tego oznaczenie wskaźnika PINP jest pomocne w ocenie skuteczności terapii w trakcie leczenia osteoporozy.
Analizę N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I w surowicy krwi zaleca się również u osób podatnych na złamania kości, gdyż to może być objawem osteoporozy, co niesie konieczność diagnostyki w kierunku tej choroby.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przeciwwskazania
Badanie z oznaczeniem N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I jest w pełni bezpieczne i nieinwazyjne, a więc nie ma przeciwwskazań do jego wykonania.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przygotowanie do badania
Do badania z oznaczeniem stężenia N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I nie trzeba się wcześniej przygotowywać, choć należy pamiętać o kilku kwestiach.
Przede wszystkim próbkę krwi należy oddać na czczo i najlepiej w godzinach porannych – wynika to z podatności N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I na rytm dobowy (w granicach ok. 25%).
- Zadbaj o to, aby ostatni posiłek zjeść ok. 8-10 godzin przed badaniem.
- Unikaj intensywnej aktywności fizycznej minimum 24 godziny przed badaniem, a najlepiej zrezygnuj z niej już na 2 dni przed badaniem.
- Nie spożywaj alkoholu ani nie pal papierosów minimum 48 godzin przed badaniem.
Na badanie możesz zabrać ze sobą butelkę wody, jednak upewnij się wcześniej, czy możesz pić wodę bezpośrednio przed badaniem.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – przebieg badania
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej do dalszej analizy laboratoryjnej. Całość trwa bardzo krótko, a badanie wygląda tak jak klasyczna morfologia. Po nakłuciu żyły diagnosta pobiera odpowiednią ilość płynu, a następnie zabezpiecza probówkę i przekazuje do analizy laboratoryjnej.
Wyniki dostępne są zazwyczaj kolejnego dnia, choć ostateczny czas oczekiwania zawsze zależy od konkretnej placówki. Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia siniaka w miejscu nakłucia, uciskaj ten obszar jeszcze kilka minut po zakończonym badaniu.
PINP (N-końcowy propeptyd prokolagenu typu I) – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem stężenia N-końcowego propeptydu prokolagenu typu I nie powoduje żadnych powikłań ani skutków ubocznych, z wyjątkiem ryzyka wystąpienia siniaka w miejscu nakłucia. Badanie to może być wykonywane zarówno u dzieci, jak i u kobiet w ciąży.
Polecane artykuły:
