VNG – kiedy się wykonuje
Błędnik to niewielkich rozmiarów narząd, który bywa opisywany również jako ucho wewnętrzne. Dzieli się go na dwie części: część kostną i błoniastą. Funkcją błędnika jest modulowanie zmianami pozycji ciała w taki sposób, aby móc zachować równowagę. Wewnątrz struktury znajdują się również elementy odpowiedzialne za odbiór bodźców słuchowych.
U osób zdrowych, w warunkach fizjologicznych, impulsy elektryczne, które płyną z zakończeń strony lewej i prawej błędnika, znajdują się w równowadze. Niestety, w przypadku poważnych zaburzeń – np. mechanicznych uszkodzeń błędnika – w całym układzie powstaje stan braku równowagi. Przekładając to na prosty język, człowiek otrzymuje od mózgu informację o konieczności wykonania określonego ruchu, co nie wynika z rzeczywistej sytuacji. W efekcie czego, odczuwa silne zawroty głowy lub traci równowagę i upada.
Videonystagmografia to nowoczesne badanie, które zostało opracowane we Francji w 1989 roku. Jest to złoty standard do diagnostyki zaburzeń równowagi i zawrotów głowy. Badanie jest całkowicie bezbolesne i bezinwazyjne. Nie wymaga również od pacjenta szczególnego przygotowania. Należy jednak poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, ponieważ na kilka dni przed planowaną videonystagmografią należy odstawić substancję o działaniu uspokajającym. Dobrze jest wykonać je na czczo, ponieważ ewentualne zaburzenia funkcjonowania błędnika mogą wywołać nudności lub wymioty.
Jednorazowy wynik badania VNG może nie być wystarczający do postawienia diagnozy związanej z zaburzeniami równowagi, oczopląsem czy też zawrotami głowy. Konieczne jest uprzednie skorzystanie z konsultacji neurologicznej i otolaryngologicznej.
VNG – na czym polegają badania?
Na badanie VNG możesz otrzymać skierowanie od lekarzy różnych specjalizacji, w tym neurologii. Badanie videonystagmografii polega na przeprowadzeniu kilku testów, trwających łącznie do 40 minut. Podczas badania pacjent zakłada specjalny rodzaj okularów wyposażonych w kamerę. Śledzą one ruch gałek ocznych, a także emitują fale w zakresie podczerwieni. Dzięki temu dodatkowo podrażniają błędnik, czego skutkiem ubocznym może być pojawienie się nudności lub wymiotów.
W trakcie badań VNG wykonywanych jest kilka testów, w tym:
- optokineza,
- próba oczopląsu spojrzeniowego,
- prośba śledzenia wahadłowego,
- próba impulsowa,
- próba ruchów sakkadowych,
- próba kaloryczna,
- próba w fotelu obrotowym.
Kamera umieszczona w okularach podłączona jest do monitora. Dzięki specjalnemu, zaawansowanemu technologicznie programowi komputerowemu, lekarz uzyskuje gotowe wyniki w postaci wykresów, które w dalszej kolejności muszą zostać analizowane pod kątem określonego przypadku.
Potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Videonystagmografia pozwala na diagnozę wielu zaburzeń związanych z błędnikiem. Nie należy ich lekceważyć, ponieważ choroby błędnika mogą wiązać się z wieloma powikłaniami, w tym nawet całkowitą utratą słuchu i zaburzeniami równowagi.
Zaburzenia błędnika mogą wskazywać na:
- chorobę Meniere’a – przebiegającą ze wzrostem ciśnienia w błędniku,
- chorobę lokomocyjną – głównie u dzieci,
- guz kątka mostkowo-móżdźkowego – zaliczany jest do nowotworów nerwu przedsionka-ślimakowego,
- otosklerozę – dotyczy kostnej części błędnika,
- zapalenie ucha środkowego,
- wirusowe zapalenie błędnika, w tym głównie odry, półpaśca, ospy wietrznej, świnki czy też opryszczki,
- chorobę Addisona-Biermera,
- niedociśnienie tętnicze krwi,
- udar mózgu,
- zatrucie alkoholem lub określonymi lekami.
VNG – wskazania do wykonania badań
Wskazaniem do wykonania badań videonystagmografii jest podejrzenie chorób błędnika. Typowymi objawami są:
- zawroty głowy,
- szumy w uszach,
- nudności i wymioty,
- zaburzenia równowagi,
- niedosłuch,
- oczopląs i trudności skupienia uwagi na jednym obiekcie.
VNG – przeciwwskazania
Badanie videonystagmografii jest całkowicie bezpieczne i bezinwazyjne. Nie istnieją żadne poważne przeciwwskazania do jego wykonania.
Najczęstszymi przeciwwskazaniami do wykonania VNG są:
- alergiczne zapalenie spojówek,
- uszkodzenia błony bębenkowej,
- stany zapalne ucha środkowego i zewnętrznego,
- perforacja błony bębenkowej.
Badania VNG nie wykonuje się u osób niewidomych.
VNG – przygotowanie do badania
Badania VNG nie wykonuje się u bardzo małych dzieci. Są one realizowane u pacjentów powyżej 7. roku życia. Jest to związane nie tylko z ograniczeniami anatomicznymi, a konieczną świadomej współpracy z osobą wykonującą badanie.
Na badania videonystagmografii należy się odpowiednio przygotować, w tym:
- oczyścić kanały słuchowe z woskowiny,
- zmyć makijaż oczu,
- na dobę przed wykonaniem badań nie zaleca się picia alkoholu i kawy,
- na 4-6 godzin przed badaniem należy powstrzymać się od spożywania posiłków,
- listę przyjmowanych przewlekle leków.
Niektóre substancje aktywne, szczególnie o działaniu uspokajającym (sedatywnym) mogą wpływać na zafałszowanie wyniku. Dlatego też, po konsultacji z lekarzem, należy odłożyć ich stosowanie na ok. 10 dni przed planowanym VNG.
VNG – przebieg badań
Badanie VNG trwa maksymalnie 2 godziny. Pacjent zakłada specjalnie okulary i poddawany jest szeregowi prób. Najczęściej wykonywana jest próba kaloryczna, z wykorzystaniem kaloryzatora wodnego lub powietrznego. Ma ona na celu wywołanie zawrotu głowy i oczopląs.
VNG – skutki uboczne i powikłania
VNG jest badaniem nieinwazyjnym i całkowicie bezpiecznym. Po jego zakończeniu nie zaleca się prowadzenia samochodu. Dotyczy to przede wszystkim osoby wrażliwe na bodźce świetlne i seniorów. Ze względu na ryzyko pojawienia się niekomfortowych objawów, w tym nudności i wymiotów, rekomenduje się, aby osobie badanej towarzyszył opiekun.
