Najczęściej wyszukiwane usługi
Najczęściej wyszukiwane miasta
Dr Ewa Wierzbicka
Foniatria, Otorynolaryngologia
ŚWIAT ZDROWIA CENTRUM MEDYCZNE, UL. GWIAŹDZISTA 5A, GŁOGÓW
ul. Gwiaździsta 5A, 67 – 200 Głogów
76 833 94 44
Wizyta w formie telekonsultacji
Wizyta w placówce
Twój Opiekun Medyczny,
zawsze blisko Ciebie
pomoc medyczna 24/7 dla dzieci i dorosłych
umawianie, odwoływanie i zmiana terminów wizyt i badań
udostępnienie dokumentacji lekarzowi przed wizytą
doradztwo farmaceuty, rezerwacja i odbiór leków w wybranej aptece
historia leczenia, recepty i skierowania w jednym miejscu
przypomnienia i wiele innych
Foniatra – czym zajmuje się lekarz i kiedy warto zgłosić się na konsultację?
Foniatra to lekarz specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem zaburzeń głosu, mowy oraz wybranych problemów związanych ze słuchem i komunikacją. Z takiej konsultacji korzystają dzieci i dorośli z przewlekłą chrypką, zmianą barwy głosu, trudnościami w mówieniu, zaburzeniami rozwoju mowy, niedosłuchem czy problemami z połykaniem, a także ich opiekunowie oraz osoby pracujące głosem.
Wczesna diagnostyka ma tu znaczenie, bo zaburzenia głosu, mowy i słuchu wpływają nie tylko na codzienną komunikację, ale też na komfort życia, naukę i pracę. Dalej wyjaśniamy, czym zajmuje się foniatra, kiedy warto umówić konsultację, jak wygląda wizyta i diagnostyka oraz czym foniatra różni się od audiologa i laryngologa.
Czym zajmuje się foniatra?
Foniatria jest dziedziną medycyny skoncentrowaną przede wszystkim na prawidłowym funkcjonowaniu narządu głosu i mowy oraz diagnostyce ich zaburzeń. W obszarze zainteresowania foniatry znajdują się również wybrane problemy dotyczące słuchu i jego wpływu na rozwój oraz komunikację.
Lekarz foniatra ocenia między innymi funkcjonowanie struktur uczestniczących w tworzeniu głosu i mowy, takich jak krtań, fałdy głosowe, gardło i narządy artykulacyjne, a także stan języka oraz gardła i krtani. W zależności od problemu może również uwzględniać funkcję słuchową oraz sposób, w jaki zaburzenia słuchu wpływają na rozwój mowy i komunikację, a także zajmuje się chorobami narządów głosu.
Do problemów, z którymi można zgłosić się do foniatry, należą między innymi:
- przewlekła lub nawracająca chrypka,
- zmiana barwy, siły lub jakości głosu,
- zaburzenia głosu, w tym dysfonia,
- przeciążenie i nieprawidłowa emisja głosu,
- guzki śpiewacze i inne zaburzenia dotyczące fałdów głosowych,
- niedomykalność głośni,
- porażenie fałdu głosowego,
- zaburzenia mowy i płynności mówienia,
- jąkanie,
- wady wymowy,
- nieprawidłowy lub opóźniony rozwój mowy,
- zaburzenia słuchu i niedosłuch,
- szumy uszne w zakresie wymagającym diagnostyki audiologicznej,
- wybrane zaburzenia połykania.
Zakres diagnostyki obejmuje szereg badań dobieranych do potrzeb pacjenta, rodzaju objawów oraz podejrzewanych schorzeń.
Kiedy warto skorzystać z konsultacji foniatrycznej?
Konsultacja foniatryczna może być wskazana wtedy, gdy występują utrzymujące się lub nawracające problemy z głosem, mową albo słuchem.
Przewlekła chrypka i zaburzenia głosu
Jednym z częstszych powodów konsultacji jest chrypka. Zmiana głosu może mieć różne przyczyny, dlatego utrzymujące się dolegliwości wymagają oceny lekarskiej zamiast samodzielnego stosowania metod leczenia.
Foniatra może ocenić sposób funkcjonowania narządu głosu i zdecydować, czy potrzebne są dodatkowe badania. Dotyczy to również osób, u których pojawia się zmęczenie głosu, trudność w jego uzyskaniu, utrata głosu lub wyraźna zmiana jego barwy.
Zaburzenia mowy i opóźniony rozwój mowy
Konsultacja może być potrzebna także w przypadku zaburzeń mowy. Dotyczy to zarówno dzieci z nieprawidłowym lub opóźnionym rozwojem mowy, w tym wtedy, gdy wady mowy wiążą się z tym, jak poszczególne narządy mowy rozwijają się, jak i osób dorosłych, u których problemy z komunikacją pojawiły się w następstwie choroby lub uszkodzenia układu nerwowego.
Ocena lekarska może stanowić element szerszej diagnostyki prowadzonej we współpracy z logopedą, neurologiem, laryngologiem, audiologiem lub innymi specjalistami – zależnie od przyczyny zaburzeń. Dotyczy to także sytuacji, gdy trudności z mową występują w wyniku głuchoty wrodzonej.
Zaburzenia słuchu i leczenie zaburzeń słuchu
Foniatria pozostaje powiązana z audiologią, dlatego w ramach specjalizacji audiologii i foniatrii uwzględnia się również diagnostykę słuchu i mowy oraz leczeniem zaburzeń słuchu.
Do konsultacji mogą skłaniać między innymi:
- pogorszenie słuchu,
- podejrzenie niedosłuchu,
- trudności w rozumieniu mowy,
- problemy ze słuchem u dziecka,
- zaburzenia słuchu wpływające na rozwój mowy,
- wybrane dolegliwości związane z szumami usznymi.
Wskazania do konsultacji obejmują także nadwrażliwość słuchowa oraz inne dolegliwości w obrębie narządu słuchu.
W zależności od sytuacji diagnostyka może obejmować odpowiednio dobrane badania audiologiczne, w tym próby stroikowe.
Zaburzenia połykania
Problemy z połykaniem, określane jako dysfagia, mogą mieć różne przyczyny i wymagać diagnostyki wielospecjalistycznej. W zależności od obrazu klinicznego ocena może obejmować funkcjonowanie struktur uczestniczących w połykaniu oraz komunikacji. W dalszym postępowaniu może być potrzebna współpraca między innymi z logopedą lub neurologiem.
Osoby pracujące głosem
Szczególnej uwagi mogą wymagać osoby, dla których głos jest podstawowym narzędziem pracy. Dotyczy to między innymi nauczycieli, wykładowców, śpiewaków, aktorów, lektorów, prezenterów i innych osób, które intensywnie posługują się głosem.
W takich przypadkach nawet niewielkie zaburzenia głosu mogą utrudniać wykonywanie obowiązków zawodowych. Diagnostyka może pomóc ustalić przyczynę problemu oraz określić dalsze postępowanie.
Jak wygląda konsultacja foniatryczna?
Konsultacja foniatryczna rozpoczyna się od zebrania wywiadu. Lekarz może zapytać między innymi o charakter i czas trwania objawów, sytuacje, w których pojawiają się problemy z głosem lub mową, przebyte choroby, stosowane leczenie oraz czynniki mogące wpływać na funkcjonowanie narządu głosu i słuchu. Na wizytę warto zabrać wcześniejsze wyniki badań i potrzebne dokumenty. Przed konsultacją dobrze też unikać alkoholu, jeśli może on wpływać na ocenę objawów.
Następnie przeprowadzane jest badanie odpowiednie do zgłaszanych dolegliwości. Jego przeprowadzenie polega na doborze procedur do objawów i podejrzewanej przyczyny, dlatego zakres konsultacji nie jest identyczny u każdego pacjenta.
Jeżeli jest to uzasadnione, lekarz może zlecić lub wykonać dodatkową diagnostykę. Wyniki badań są następnie interpretowane w kontekście objawów i badania klinicznego.
W niektórych przypadkach konieczna może być konsultacja lub dalsza diagnostyka u innego specjalisty, a w razie potrzeby foniatra może też skierować pacjenta na oddział laryngologiczny.
Jakie badania może obejmować diagnostyka foniatryczna?
Rodzaj badań dobiera się indywidualnie. W zależności od problemu diagnostyka może obejmować ocenę głosu, mowy lub słuchu oraz badania umożliwiające dokładniejszą ocenę narządu głosu.
W diagnostyce zaburzeń głosu stosowane są między innymi badania oceniające budowę i funkcjonowanie krtani oraz fałdów głosowych, w tym laryngoskopię. W wybranych sytuacjach wykonywana jest także wideostroboskopia, czyli badanie obrazu drgań fałdów głosowych, które pozwala ocenić funkcję narządu głosu. Badania te są zwykle bezbolesne i trwają kilkanaście minut, a w wybranych przypadkach mogą być wykonane w znieczuleniu miejscowym.
W przypadku podejrzenia zaburzeń słuchu zakres badań może obejmować odpowiednio dobrane testy audiologiczne. Mogą to być między innymi badania audiometryczne, a w określonych sytuacjach także inne specjalistyczne metody oceny słuchu. Dobór badań zależy od wieku pacjenta, zgłaszanych objawów i celu diagnostyki.
Nie każde badanie jest wykonywane podczas każdej konsultacji. O jego potrzebie decyduje lekarz na podstawie wywiadu i badania.
Foniatra dzieci i dorosłych – kiedy potrzebna jest konsultacja?
Problemy związane z głosem, słuchem i mową mogą występować zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych.
U dzieci powodem konsultacji mogą być między innymi nieprawidłowy rozwój mowy, trudności w komunikacji, zaburzenia słuchu czy problemy z głosem. Prawidłowy słuch ma istotne znaczenie dla rozwoju komunikacji, dlatego podejrzenie niedosłuchu może wymagać odpowiedniej diagnostyki. Konsultacja bywa potrzebna także przy zaburzeniach mowy po chorobie neurologicznej lub w sytuacji pourazowej.
U osób dorosłych częstymi powodami konsultacji są przewlekła chrypka, dysfonia, przeciążenie głosu, zaburzenia głosu po chorobach lub zabiegach, problemy ze słuchem oraz inne zaburzenia wpływające na komunikację.
W przypadku dzieci i dorosłych sposób postępowania ustala się indywidualnie, zależnie od przyczyny oraz charakteru występujących zaburzeń. Specjalista zapewnia pomoc dostosowaną do wieku pacjenta i rodzaju problemu.
Foniatra, audiolog i laryngolog – czym różnią się te specjalizacje?
Foniatra, audiolog i laryngolog zajmują się częściowo powiązanymi problemami, ale zakres ich kompetencji nie jest taki sam, a foniatria pozostaje częścią specjalistycznego postępowania w ramach otorynolaryngologii.
- Laryngolog, czyli otorynolaryngolog, zajmuje się chorobami ucha, nosa, zatok, gardła, krtani oraz innych struktur w obrębie głowy i szyi.
- Audiolog koncentruje się przede wszystkim na diagnostyce i postępowaniu dotyczącym słuchu oraz zaburzeń funkcji słuchowych.
- Foniatra zajmuje się przede wszystkim zaburzeniami głosu i mowy, a w ramach specjalizacji audiologii i foniatrii również problemami dotyczącymi słuchu. Specjalizacja obejmuje diagnostykę i postępowanie w zaburzeniach słuchu, głosu oraz mowy.
W praktyce zakres problemu może powodować, że pacjent potrzebuje oceny więcej niż jednego specjalisty.
Kiedy należy udać się do foniatry?
Warto rozważyć konsultację, jeżeli cierpisz na utrzymującą się zmianę głosu, przewlekłą chrypkę, nawracające problemy z głosem, trudności w mówieniu, zaburzenia słuchu lub inne objawy dotyczące komunikacji.
Szczególnego znaczenia nabierają objawy utrzymujące się mimo odpoczynku głosowego lub powtarzające się bez wyraźnej przyczyny. Jeśli objawy pojawią się nagle lub utrzymują się, przyczyna problemu powinna zostać oceniona przez lekarza.
Jeśli rozważasz konsultację foniatryczną, warto przygotować informacje dotyczące czasu trwania objawów, ich nasilenia oraz dotychczasowej diagnostyki i leczenia. Ostateczny zakres badań i dalszego postępowania ustala lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta; może ono obejmować rehabilitację głosu oraz współpracę z logopedą.
Foniatra – najczęstsze pytania
Kim jest foniatra?
Foniatra to lekarz specjalista zajmujący się przede wszystkim diagnostyką i leczeniem zaburzeń głosu i mowy. W ramach specjalizacji audiologii i foniatrii zajmuje się również diagnozowaniem schorzeń dotyczących słuchu, głosu i mowy.
Z jakimi objawami warto udać się do foniatry?
Konsultacja może być wskazana przy przewlekłej lub nawracającej chrypce, zmianie głosu, trudnościach z mówieniem, zaburzeniach słuchu, problemach z rozwojem mowy czy wybranych zaburzeniach połykania. Wskazaniem są też problemy z wydobywaniem dźwięków lub ich zmianą.
Czy foniatra zajmuje się przewlekłą chrypką?
Tak. Przewlekła chrypka jest jednym z problemów, które mogą wymagać diagnostyki foniatrycznej. Lekarz ocenia narząd głosu i w razie potrzeby dobiera dodatkowe badania.
Jakie badania wykonuje foniatra?
Zakres badań zależy od objawów. Diagnostyka może obejmować ocenę głosu i krtani, badania słuchu oraz inne specjalistyczne testy dobrane do sytuacji pacjenta.
Czy foniatra przyjmuje dzieci?
Tak. Konsultacja foniatryczna może być elementem diagnostyki dzieci z zaburzeniami słuchu, mowy lub głosu. W zależności od problemu diagnostyka może wymagać współpracy z innymi specjalistami.
Czy foniatra zajmuje się niedosłuchem?
Problemy ze słuchem należą do obszaru specjalizacji audiologii i foniatrii. W przypadku podejrzenia niedosłuchu lekarz może przeprowadzić odpowiednią ocenę i zlecić badania audiologiczne.
Czym różni się foniatra od laryngologa?
Laryngolog zajmuje się szerokim zakresem chorób ucha, nosa, gardła, krtani i innych struktur głowy i szyi. Foniatra koncentruje się przede wszystkim na zaburzeniach głosu i mowy, a w ramach audiologii i foniatrii również na problemach ze słuchem.
Czy do foniatry potrzebne jest skierowanie?
To zależy od sposobu korzystania ze świadczenia, jego finansowania oraz zasad obowiązujących w danym systemie opieki zdrowotnej. W przypadku świadczeń realizowanych w ramach publicznego systemu mogą obowiązywać określone zasady dotyczące skierowania.