Bez skierowania do większej liczby specjalistów. Pacjenci ominą lekarza rodzinnego

Coraz szerszy dostęp bez POZ

Od września 2025 r. pacjenci mogą bez skierowania zapisać się do trzech kolejnych specjalistów: psychologa, optometrysty i lekarza medycyny sportowej, o ile dana placówka ma kontrakt z NFZ na te świadczenia.

Równolegle trwa wdrażanie centralnej e-rejestracji, czyli systemu zapisów online na badania i wizyty u specjalistów. Proces jest rozłożony na etapy.

1. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek podłączenia do systemu objął placówki wykonujące mammografię, test HPV HR oraz udzielające konsultacji kardiologicznych. Czas na pełne podłączenie mają do 1 lipca 2026 r.
2. Od 1 sierpnia 2026 r. centralna e-rejestracja ma zostać rozszerzona o kolejne pierwsze wizyty u specjalistów. Chodzi o angiologa, chirurga naczyniowego, lekarza chorób zakaźnych, endokrynologa, hepatologa, immunologa, nefrologa, neonatologa i pulmonologa.

Co to oznacza dla pacjenta?

Najważniejsza zmiana polega na tym, że dostęp do części świadczeń ma być szybszy i prostszy. Pacjent nie będzie musiał za każdym razem zaczynać od lekarza rodzinnego, jeśli przepisy dopuszczają bezpośrednią rejestrację.

W praktyce oznacza to:

• mniej formalności przed wizytą u wybranych specjalistów;
• krótszą ścieżkę dostępu do pomocy;
• możliwość zapisów online w coraz większej liczbie placówek i świadczeń;
• mniejsze obciążenie dla podstawowej opieki zdrowotnej.

Bez zmian pozostaje lista specjalistów, do których już wcześniej można było zgłosić się bez skierowania. Nadal nie jest ono potrzebne do psychiatry, ginekologa i położnika, onkologa, wenerologa oraz stomatologa.

Najważniejsze fakty

• Od września 2025 r. bez skierowania można zapisać się do psychologa, optometrysty i lekarza medycyny sportowej.
• Zmiany dotyczą placówek mających kontrakt z NFZ.
• Optometrysta może skierować pacjenta do okulisty, jeśli zauważy niepokojące objawy.
• Od 2026 r. rozwijana jest centralna e-rejestracja do wybranych badań i porad specjalistycznych.
• Od 1 sierpnia 2026 r. system obejmie kolejne pierwsze wizyty u części specjalistów.
• Nadal bez skierowania można korzystać m.in. z wizyt u psychiatry, ginekologa, onkologa, wenerologa i dentysty.

Na co warto zwrócić uwagę?

Choć zmiany upraszczają dostęp do świadczeń, nie oznacza to pełnej dowolności w zapisach do wszystkich specjalistów. W wielu przypadkach skierowanie nadal będzie wymagane. Znaczenie ma też to, czy konkretna placówka realizuje dane świadczenie w ramach NFZ i jest już podłączona do centralnej e-rejestracji.