Egzema skóry – objawy, początki, leczenie, zdjęcia. Czym jest egzema i jak wygląda? 

Egzema – czym jest? Czy egzema jest zaraźliwa? 

Egzema skórna (inaczej wyprysk) to stan zapalny skóry występujący w powierzchniowej warstwie naskórka. Objawia się suchością, swędzeniem i wyraźnie widocznymi zmianami skórnymi. To częsta i przewlekła choroba, która wymaga konsultacji z lekarzem, wdrożenia odpowiedniego leczenia i dostosowanej pielęgnacji w domu.

Warto wiedzieć, że egzema to ogólne określenie grupy chorób skóry, które mogą przybierać różne postaci (np. atopowe zapalenie skóry czy wyprysk kontaktowy).

5 najważniejszych informacji o egzemie:

1. Egzema nie jest zaraźliwa i nie przenosi się przez kontakt ze zdrową skórą.
2. W przebiegu egzemy dochodzi do uszkodzeń bariery ochronnej skóry, co sprzyja nawrotom i nadkażeniom (szczególnie niewłaściwie leczona egzema może skutkować powikłaniami). 
3. Egzema może występować w różnych częściach ciała – na dłoniach, twarzy, nogach (pod kolanami) czy skórze głowy, może też pojawić się w newralgicznych miejscach – np. na powiekach, utrudniając widzenie. 
4. U wielu pacjentów choroba ma charakter przewlekły, z okresami nasilenia i remisji.
5. Czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe, wspólnie mogą wpływać na rozwój objawów – i zaostrzać objawy w zależności od narażenia na te czynniki. 

Jeśli podejrzewasz u siebie objawy egzemy, umów się na konsultację z dermatologiem, który dobierze odpowiednie leczenie. Wizytę możesz umówić w Świecie Zdrowia.

Egzema – przyczyny

Egzema ma złożone podłoże, a na jej wystąpienie mogą wpływać różne czynniki. Mogą one być endogenne (wewnętrzne; np. predyspozycje genetyczne) lub egzogenne (zewnętrzne; kontakt ze środowiskiem zewnętrznym).

Do przyczyn egzemy można zaliczyć:

• predyspozycje genetyczne i rodzinne,
• osłabioną barierę ochronną skóry,
• kontakt z alergenem (np. nikiel, lateks, kosmetyki),
• drażniące substancje chemiczne (detergenty, środki czyszczące),
• czynniki środowiskowe (zimno, suche powietrze, klimatyzacja),
• stres i obciążenia psychiczne (mogą aktywować chorobę),
• infekcje i zakażenia skóry,
• choroby współistniejące, np. alergie, astma itp.

Czytaj także: „Uczulenie na zimno” – przyczyny, objawy, leczenie

Egzema – objawy. Po czym poznać, że to egzema?  

Egzema objawia się jako przewlekły, nawracający stan zapalny skóry z charakterystycznymi dolegliwościami. Symptomy są różnorodne i zależą od stopnia nasilenia oraz rodzaju wyprysku, ale zawsze wymagają oceny lekarza. Najczęściej już na pierwszej wizycie i po wykonaniu podstawowych badań można postawić diagnozę. Po czym poznać, że to rzeczywiście egzema? 

Objawy egzemy:

• suchość skóry,
• zaczerwienienie skóry,
• świąd i uczucie swędzenia,
• pieczenie i podrażnienie,
• grudki i pęcherzyki,
• łuszczenie naskórka,
• pękanie skóry,
• sączenie się zmian,
• strupy i nadżerki,
• pogrubienie skóry (tzw. lichenizacja),
• obrzęk skóry w obrębie zmian,
• przebarwienia pozapalne,
• nasilone zmiany po kontakcie z czynnikiem drażniącym,
• zakażenie bakteryjne lub wirusowe w miejscu zmian. 

Czytaj także: Swędzenie i łuszczenie skóry w miejscach intymnych. Przyczyny i leczenie

Początek egzemy – jak rozpoznać?

Egzema rozwija się stopniowo, ale początek choroby łatwo zauważyć. Zaczyna się od podrażnienia i suchości (powierzchnia skóry wyraźnie się zmienia), a w kolejnych zmiany się nasilają i mogą pojawiać się w nowych miejscach.

Charakterystyczne dla początku choroby są:

• pierwsze objawy to suchość skóry i zaczerwienienie,
• pojawia się świąd skóry, często bardzo dokuczliwy,
• mogą wystąpić grudki lub drobne pęcherzyki w obrębie zmian,
• skóra zaczyna się łuszczyć i pękać,
• w zaostrzeniach widoczne są ogniska zapalne,
• stany zapalne i miejsca wokół zaczerwienienia mogą zmieniać się w sączące się rany.

Czytaj także: Schodząca skóra z dłoni – przyczyny, leczenie  

Jak wygląda egzema u dorosłych? Zdjęcia i rodzaje egzemy

Charakterystyczne cechy zmian skórnych w egzemie:

• czerwone plamy i ogniska stanu zapalnego,
• złuszczanie i łuszczenie naskórka,
• obecność grudek i pęcherzyków,
• sączenie i tworzenie strupów,
• pogrubienie skóry w przewlekłej postaci,
• ślady po drapaniu, które tworzą ranki,
• obrzęk skóry w miejscu zmian.

Czytaj także: Plamy na skórze – rodzaje. Co oznaczają i jak leczyć plamy skórne?  

Gdzie najczęściej występuje egzema:

• dłonie i palce – to bardzo częste miejsca pierwszych objawów, związane jest to z narażeniem dłoni na czynniki zewnętrzne i częste mycie,
• twarz i okolice ust,
• powieki i okolice oczu,
• nogi i stopy,
• skóra głowy,
• zgięcia stawów – łokcie, kolana, pachy.

Poniżej znajdziesz zdjęcia egzemy w różnych miejscach ciała – i cechy charakterystyczne każdego rodzaju egzemy. 

Egzema na dłoniach​ – zdjęcia i objawy

Egzema na dłoniach powoduje intensywny świąd, który nasila się po kontakcie z czynnikiem drażniącym (np. z detergentami lub alergenami). Ból i pieczenie dłoni może występować przy wykonywaniu codziennych czynności, powodując ograniczenie sprawności. 

Jak wygląda egzema na dłoniach:

• zaczerwienienie skóry pojawia się szczególnie na grzbietach dłoni i między palcami,
• dłonie stają się suche, mogą łuszczyć się płatami,
• z czasem skóra na rękach może zacząć pękać, a przy ciężkim przebiegu pojawiają się drobne pęcherzyki z płynem surowiczym,
• występuje pogrubienie naskórka na dłoni przy przewlekłym przebiegu.

Czytaj więcej: Egzema na dłoniach – przyczyny i leczenie. Jak dbać o dłonie z egzemą?

Egzema na twarzy i wokół ust – zdjęcia i objawy skóry z egzemą

Objawy egzemy na twarzy mogą być szczególnie widoczne po jej umyciu. Skóra staje się sucha i napięta. Dodatkowo może występować nadwrażliwość na niektóre kosmetyki.

Jak wygląda egzema na twarzy i wokół ust:

• zaczerwienienie skóry występuje często wokół ust, policzków i nosa,
• pojawiają się drobne grudki i pęcherzyki na tle podrażnionej skóry,
• naskórek na twarzy złuszcza się – szczególnie w miejscach, gdzie skóra jest cieńsza,
• w miejscach przewlekle dotkniętych pojawiają się plamy o różnym nasileniu – od różowych po ciemnoczerwone,
• szczególnie narażone na pęknięcia są kąciki ust, mogą pojawiać się też drobne strupy,
• w zaostrzeniach widoczny obrzęk i sączenie zmian.

Czytaj także: Czerwone plamy na twarzy – czy to uczulenie? Zdjęcia

Egzema na powiekach i oku​ – zdjęcia i objawy 

Egzema powoduje uporczywy świąd, pieczenie i łzawienie oczu. Może dojść do podrażnienia spojówki, a drapanie stwarza dodatkowe ryzyko wtórnych zakażeń. Zaostrza się po kontakcie z alergenami (np. kosmetyki, pyłki). 

Uwaga! Egzema oczu wymaga pilnej konsultacji – przy nieodpowiednim leczeniu lub braku leczenia może uszkodzić wzrok lub prowadzić do zaburzeń widzenia. 

Jak wygląda egzema na powiekach i oku:

• cienka, zaczerwieniona skóra powiek,
• obrzęk skóry wokół oczu,
• drobne grudki i złuszczanie naskórka powiek,
• pogrubienie skóry wokół oczu (przy przewlekłej postaci),
• pęknięcia i nadżerki w kącikach oczu.

Czytaj także: Zespół suchego oka − przyczyny, objawy i leczenie

Egzema na nogach – zdjęcia i objawy 

Choroba na nogach powoduje nasilony świąd nóg oraz uczucie napięcia i suchości skóry – szczególnie w miejscach, gdzie skóra jest bardziej delikatna np. pod kolanami. Objawy mogą wzmagać się nocą, po kąpieli, a także w wyniku kontaktu z czynnikami drażniącymi – np. materiałem ubrań (wełna) czy detergentami używanymi do prania. W przypadku głębokich pęknięć skóry możliwy jest także ból przy chodzeniu.

Jak wygląda egzema na nogach:

• zaczerwienione plamy na udach, łydkach i stopach,
• złuszczanie i suchość skóry,
• pęcherzyki i strupy na nogach w ostrych stanach zapalnych,
• pogrubienie i przebarwienia skóry na nogach przy przewlekłej postaci,
• ślady po drapaniu pod kolanami, na łydkach, pęknięcia naskórka.

Czytaj także: Czerwone plamy na nogach – o czym świadczą? Co warto wiedzieć? Zdjęcia

Egzema skóry głowy​ – zdjęcia i objawy 

Silny świąd i pieczenie skóry głowy może świadczyć o egzemie. Łuszczenie się naskórka przypomina czasem łupież, a kondycja włosów pogarsza się (stają się łamliwe, wypadają).

Jak wygląda egzema na skórze głowy:

• zaczerwienione, łuszczące się ogniska w obrębie owłosionej skóry,
• obecność drobnych strupów i sączących się zmian,
• ślady zadrapań i uszkodzeń skóry głowy,
• miejscowe przerzedzenie włosów w obrębie zmian.

Czytaj także: Łupież pstry – leczenie, przyczyny, objawy

Egzema w zgięciach stawów: pod pachami, pod kolanami i na łokciach – zdjęcia i objawy

Miejsca, w których skóra zgina się są szczególnie narażone na występowanie egzemy. Objawy mogą być wyjątkowo dokuczliwe pod pachami, kolanami czy w obrębie łokci. Dzieje się tak ponieważ te obszary ciała są narażone na zwiększone tarcie i wilgotność. Ból potęguje ruch rękami i nogami, a także kontakt skóry z potem.

Jak wygląda egzema pod pachami, pod kolanami i na łokciach:

• czerwone, wilgotne plamy w zgięciach stawów,
• zgrubienia skóry w zgięciach w przewlekłych zmianach,
• sączenie i strupy w ostrych fazach,
• wyraźne ślady drapania na wrażliwej skórze zgięć stawów,
• nawracające zaostrzenia w miejscach tarcia i wilgoci.

Leczenie egzemy. Czy egzema jest wyleczalna? Leczenie miejscowe i ogólne

Egzema to przewlekła choroba skóry – właśnie dlatego leczenie skupia się na łagodzeniu objawów, wydłużaniu okresów remisji i odbudowie bariery ochronnej skóry. Terapia zawsze powinna być dobrana indywidualnie przez dermatologa. Przy nasileniu objawów leczenie wygląda inaczej niż w momencie wyciszenia choroby. 

Leczenie egzemy – najważniejsze informacje, etapy leczenia. Krok po kroku:

1. Na początek: należy unikać kontaktu z czynnikiem wyzwalającym (alergen, drażniące substancje, stres).
2. Konieczna jest odpowiednia pielęgnacja skóry – systematyczne nawilżanie i natłuszczanie skóry. Dermatolog może zalecić stosowanie emolientów, które odbudowują barierę ochronną skóry.
3. Leczenie miejscowe – maści i kremy przeciwzapalne na egzemę, najczęściej glikokortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny.
4. Leczenie ogólne – w cięższych przypadkach leki doustne, np. leki immunosupresyjne, leki przeciwhistaminowe na świąd. Antybiotyki – tylko wtedy, gdy wystąpi wtórne zakażenie bakteryjne zmian skórnych.
5. Fototerapia (naświetlanie UV) przy przewlekłej, opornej na leczenie egzemie. 

Sprawdź: Dermatolog w Świecie Zdrowia

Egzema – kremy, maści, leki. Co mają w składzie? 

W leczeniu egzemy stosuje się różne preparaty miejscowe i ogólne, zależnie od rodzaju i stopnia nasilenia zmian.

Substancje czynne, grupy leków stosowanych na egzemę i ich działanie:

1. Glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon, mometazon) – działanie silnie przeciwzapalne, zmniejszają obrzęk i świąd.
2. Inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus) – alternatywa dla sterydów, działają immunosupresyjnie miejscowo.
3. Emolienty (mocznik, gliceryna, ceramidy) – nawilżają, odbudowują barierę ochronną skóry, łagodzą objawy egzemy.
4. Leki przeciwhistaminowe – redukują świąd skóry i reakcję alergiczną.
5. Antybiotyki miejscowe lub doustne – stosowane w przypadku wtórnego zakażenia skóry.
6. Środki przeciwgrzybicze – przy nadkażeniu grzybiczym skóry.
7. Preparaty dziegciowe lub z kwasem salicylowym – wspomagają złuszczanie naskórka i zmniejszają stan zapalny w przewlekłych zmianach w przebiegu egzemy skórnej. 

Pielęgnacja skóry z egzemą – jak łagodzić objawy egzemy? 

Czy domowe sposoby mogą być skuteczne na egzemę? Warto pamiętać, że domowe metody nie zastąpią leczenia dermatologicznego, ale mogą łagodzić objawy egzemy i wspierać terapię. Co można zrobić? 

Domowe sposoby wspierania leczenia egzemy:

• regularne stosowanie emolientów i balsamów, które nawilżają skórę,
• unikanie drapania zmian – stosowanie chłodnych okładów dla złagodzenia świądu,
• noszenie luźnej, bawełnianej odzieży, unikanie wełny i syntetyków,
• kąpiele w letniej wodzie z dodatkiem olejów lub płatków owsianych,
• unikanie gorącej wody i długich kąpieli, które przesuszają skórę,
• stosowanie delikatnych kosmetyków bez drażniących dodatków (np. SLS, alkoholi),
• redukcja stresu, który może nasilać objawy egzemy,
• dbanie o dietę – unikanie produktów nasilających alergię, np. orzechów, nabiału (jeśli są wskazane indywidualnie),
• ochrona skóry przed zimnem i suchym powietrzem, stosowanie nawilżaczy w domu.

Sprawdź: Problemy skórne i dermatologiczne – szampony, kremy, emulsje dermatologiczne

Odpowiedzi na często zadawane pytania o egzemę 

Czy egzema swędzi?

Tak, egzema swędzi i jest to jeden z głównych objawów, które wpływają na kondycję skóry.

Swędzenie nasila się szczególnie w nocy lub po kontakcie z czynnikami zewnętrznymi. Warto pamiętać, że drapanie prowadzi do uszkodzeń i zaostrzenia zmian chorobowych.

Odpowiednio dobrane leczenie pomaga łagodzić świąd i odbudować barierę ochronną skóry.

Czytaj także: Świerzbiączka guzkowa — objawy, przyczyny, leczenie

Egzema – jaki ma kod ICD-10?

W klasyfikacji ICD-10 różne rodzaje egzemy mają przypisane osobne kody. Dokładny kod zależy od postaci egzemy i pomaga w prawidłowym opisie objawów i leczenia.

1. L30 obejmuje inne zapalenia skóry (ogólny kod dla wyprysku).
2. L20 opisuje atopowe zapalenie skóry, a kontaktowe zapalenie skóry ma kody L23-L25.
3. Kod może być uzupełniony o szczegóły dotyczące zmian chorobowych i przyczyn egzemy.

Czytaj także: Choroby skóry – zakaźne, pasożytnicze, autoimmunologiczne. Dermatozy: objawy, higiena i profilaktyka

Czy egzema w ciąży jest niebezpieczna?

W przypadku egzemy u kobiet ciężarnych nie ma zwykle ryzyka dla dziecka, ale zmiany na skórze mogą się nasilać, co przy braku odpowiedniego leczenia może powodować powikłania i nadkażenia.

Warto wiedzieć:

1. Egzema w ciąży często nasila się z powodu czynników hormonalnych i środowiskowych.
2. Przyczyny egzemy mogą mieć charakter alergiczny lub być związane z czynnikami zewnętrznymi.
3. Skóra z egzemą nie lubi przesuszenia, dlatego ważne jest nawilżanie skóry, które poprawia elastyczność skóry.

Czytaj także: Opryszczka w ciąży – przyczyny, objawy. Czy jest groźna?

Czym jest egzema u dzieci?

Egzema u dzieci to przewlekła postać egzemy, która często zaczyna się w wieku niemowlęcym. Często objawia się na twarzy, dłoniach i stopach oraz w zgięciach stawów.

Należy pamiętać, że skóra dzieci jest delikatniejsza, co sprzyja nasileniu zmian chorobowych oraz wymaga szczególnej pielęgnacji. Odpowiednio dobrane leczenie i eliminacja czynników drażniących pomaga kontrolować objawy.

Czytaj także: Atopowe zapalenie skóry u dzieci – objawy i leczenie

Czy egzema i łuszczyca to ta sama choroba?

Egzema i łuszczyca to dwie różne przewlekłe choroby zapalne skóry.

Choć obie wywołują zmiany na skórze, różnią się one ich obrazem, lokalizacją, a także etiologią.

Łuszczyca dotyczy głębszych warstw skóry i wiąże się z czynnikami autoimmunologicznymi, natomiast egzema określa grupę chorób, których przyczyny mogą być różnorodne (np. środowiskowe, alergiczne, genetyczne).

W łuszczycy charakterystyczne zmiany przybierają często postać łuski, podczas gdy dla egzemy charakterystyczny jest świąd, zaczerwienienie i pękanie skóry.

Czytaj więcej: Czym jest łuszczyca? Objawy, rodzaje, przyczyny i leczenie

Czy egzema to AZS?

Egzema to szerokie pojęcie obejmujące różne rodzaje wyprysku, do których zalicza się również AZS.

Inne rodzaje egzemy to m.in. wyprysk kontaktowy czy egzema zawodowa (dermatoza zawodowa). Wszystkie typy egzemy wymagają odpowiedniego leczenia i pielęgnacji skóry.

Może Cię również zainteresować: