Nadpotliwość może występować zarówno na całej powierzchni skóry, jak i w wybranych okolicach ciała (np. nadmierna potliwość głowy, pach, dłoni). W zależności od podłoża nadpotliwość klasyfikuje się do jednej z dwóch kategorii: nadpotliwość pierwotna (nie jest związana z towarzyszącymi stanami chorobowymi) lub nadpotliwość wtórna (wynikająca z choroby).
Przyczyny nadpotliwości
Zaburzenie procesu pocenia się może mieć związek z chorobami układu nerwowego, chorobami endokrynologicznymi (m.in. cukrzyca, hipoglikemia, nadczynność tarczycy), zatruciami, chorobami nowotworowymi (m.in. ziarnica złośliwa, białaczka, chłoniak).
W niektórych przypadkach występuje tzw. nadmierne pocenie smakowe, które może wynikać ze spożywania ostrych przypraw. Przyczyną nadpotliwości może być też obturacyjny bezdech senny – nadmierny wysiłek oddechowy może prowadzić do zaburzenia w wydzielaniu potu.
Nadmierna potliwość – objawy
Dłonie, stopy, pachy, okolica górnej wargi – to miejsca bogate w gruczoły potowe, a więc typowe lokalizacje nadmiernego wydzielania potu. W zależności od przyczyny nadpotliwość może objawiać się nieco inaczej.
Nadmierną potliwość idiopatyczną (samoistną), czyli wynikającą z nadaktywności gruczołów potowych bez wyraźnej przyczyny, mogą nasilać m.in.:
- stres,
- wysoka temperatura,
- ostre przyprawy.
Nadpotliwość tylko jednej połowy ciała może wskazywać na chorobę układu nerwowego. Nadmierne pocenie emocjonalne często bywa rodzinne – pierwsze objawy nadpotliwości pojawiają się wówczas w dzieciństwie.
Leczenie nadmiernej potliwości
Leczenie nadpotliwości wtórnej polega przede wszystkim na wdrożeniu i odpowiednim prowadzeniu leczenia choroby, która wywołuje nadmierne wydzielanie potu. W leczeniu natpotliwości pierwotnej stosowane są m.in. preparaty miejscowe: dezodoranty, żele, kremy zawierające chlorek glinu lub inne metale. Mechanizm działania tych preparatów polega na blokowaniu gruczołów potowych, co zapobiega wydostaniu się potu na powierzchnię ciała. Innymi składnikami leków na nadpotliwość są m.in. tlenek cynku i talk o właściwościach wysuszających oraz olejek z drzewa herbacianego (działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze).
Leczenie zabiegowe w nadpotliwości, zwłaszcza w zakresie pach oraz dłoni, polega na miejscowym podaniu toksyny botulinowej w obrębie skóry objętej nadpotliwością. Chirurg przy pomocy odpowiednich preparatów jest w stanie wyodrębnić rejony skóry z nadaktywnością gruczołów potowych i porazić ich działanie przy pomocy botuliny.
Autor: Jacek Krajl
