Żylaki przełyku – przyczyny, rozpoznanie, leczenie

Żylaki przełyku – jak powstają?

Żylaki przełyku tworzą się wówczas, gdy wątroba przestaje funkcjonować prawidłowo. Ma to związek z układem krwionośnym. Krew odtlenowana powinna trafić z narządów do serca. Tam dochodzi do jej natlenienia i ponownego pompowania (pod wysokim ciśnieniem) do pozostałych organów. W sytuacji, gdy wątroba jest uszkodzona lub działa nieprawidłowo, krew ją omija. Wówczas dostaje się do serca przez żyły nieprzystosowane do tego rodzaju transportu (w tym żyły przełyku). Co to oznacza?

Żyły są zdecydowanie mniej odporne i kruche w porównaniu do tętnic. Dlatego też nawet niewielkie odchylenia w ich działaniu powodują większą rozciągliwość, słabość i podatność na uszkodzenia. Przepływ tak dużej ilości krwi, nienaturalny dla tych żył, powoduje ich pękanie i w konsekwencji – krwawienie.

Żylaki przełyku a marskość wątroby

Marskość wątroby to główna przyczyna żylaków przełyku. Jest to nieodwracalne uszkodzenie wątroby, na które narażone są przede wszystkim osoby uzależnione od alkoholu.

Choroba ta może rozwijać się latami bez żadnych objawów. Pojawiać się mogą mało charakterystyczne symptomy, np. zmęczenie, mniejszy apetyt czy spadek wagi. Im bardziej zaawansowana staje się choroba, tym więcej objawów jej towarzyszy. Może być to:

• zwiększony świąd skóry,
• skurcze mięśni,
• pajączki.

Z racji tego, że marskość powoduje niewydolność wątroby, nie może ona w pełni brać udziału w transporcie krwi. Dlatego też nadwyrężone zostają żyły przełyku, które muszą przejmować nienaturalną dla siebie funkcję. To prowadzi do rozwoju żylaków.

Żylaki przełyku – objawy

Obecność żylaków przełyku często jest bezobjawowa. Pierwsze symptomy widoczne są zwykle zbyt późno, w momencie, gdy dojdzie do krwawienia wewnętrznego. Początkowo można zaobserwować zmianę w stolcu – zawiera on krew i ma bardzo smolistą, niekiedy nawet czarną, barwę.

W momencie, gdy kondycja żył jest mocno nadszarpnięta, dochodzi do ich pęknięcia i krwawienia z jamy ustnej. Pojawia się plucie lub wymiotowanie krwią. Jest ono bardzo intensywne i szybkie. Z tego powodu może wystąpić tzw. wstrząs krwotoczny. Jego objawy to:

• osłabienie,
• zaburzenia świadomości,
• utrata przytomności,
• szybki rytm serca.

Wystąpienie krwotoku wewnętrznego należy natychmiast skonsultować z lekarzem. Najczęściej sytuacja ta wymaga leczenia w szpitalu. W momencie utraty przytomności należy natychmiast wezwać pogotowie do chorego.

Żylaki przełyku – jakie badania wykonać?

Podejrzenie występowania żylaków przełyku można potwierdzić lub wykluczyć podczas gastroskopii. Aby potwierdzić, że krwawienie z jamy ustnej jest wynikiem żylaków przełyku, lekarz przeprowadza badanie endoskopem. Podczas badania podaje również środki zamykające żyły i blokujące dalszą utratę krwi.

U każdej osoby, ze stwierdzoną marskością wątroby, zaleca się diagnozę pod kątem żylaków przełyku.

Żylaki przełyku – jak leczyć?

Żylaki przełyku są dolegliwością wymagającą leczenia. Zanim dojdzie do krwawienia, podstawą jest leczenie choroby głównej, czyli marskości wątroby. Lekarz może zalecić przyjmowanie leków lub tzw. opaskowanie żylaków.  

W momencie, gdy pojawia się krwotok wewnętrzny, pierwszym krokiem medycznym jest jego zahamowanie. Lekarz, za pomocą endoskopu, podaje leki zamykające żyły. Tym samym uniemożliwia dalszą utratę krwi. Zabieg ten należy powtarzać kilkakrotnie, w odpowiednim odstępie czasowym.

Chory musi być pod stałą kontrolą lekarza, gdyż ryzyko ponownego krwawienia wynosi niemal 80%!

Żylaki przełyku – który lekarz?

Z problemem żylaków przełyku należy udać się do gastrologa. Jeśli w pierwszej kolejności, podejrzewamy marskość wątroby, to dobrym pomysłem jest konsultacja z hepatologiem. W razie konieczności to on zaleci dalszą diagnozę u gastrologa.

Autor: Redakcja