REKLAMA

Jak sprawdzić, czy wątroba jest zdrowa? Funkcje wątroby, badania

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

12 września 2025

Publikacja:

27 maja 2021

Czas czytania:

3 min

Autor:

Magda Mazurek

Wątroba to niezwykle istotny organ – odpowiada nie tylko za trawienie, ale także wytwarza bardzo ważne białka, również czynniki odpowiedzialne za krzepnięcie krwi. Wątroba filtruje krew z substancji toksycznych (a więc działa oczyszczająco na cały organizm), odpowiada za metabolizm i wspomaga pracę układu odpornościowego. Jakie badania pozwolą sprawdzić, czy wątroba jest w dobrej kondycji?

image

Jakie funkcje pełni wątroba?

Wątroba znajduje się po prawej stronie ciała, pod łukiem żebrowym. Składa się z dwóch płatów i jako jedyna potrafi się regenerować sama. To w wątrobie wytwarzana jest żółć (magazynowana później w woreczku żółciowym), która odpowiada za trawienie tłuszczów i wydajny proces trawienia. Wątroba ma wpływ na regulowanie poziomu glikemii (przez uwalnianie glukozy zmagazynowanej w formie glikogenu), a ponadto produkuje białka odpowiedzialne za proces krzepnięcia krwi.

W wątrobie magazynowane są witaminy A, B12, D, i K oraz żelazo. W organie tym wytwarzane są również trójglicerydy i cholesterol. Jak już pisaliśmy, to wątroba neutralizuje i usuwa toksyny z organizmu, a także bierze udział w termoregulacji organizmu.

Kondycja wątroby – badania

Jest kilka badań podstawowych, które pomagają określić kondycję wątroby. Zaliczamy do nich:

  • próby wątrobowe – białko całkowite, bilirubina całkowita, ASPAT, ALAT;
  • GGTP – badanie rozpoznaje uszkodzenie miąższu wątroby i dróg żółciowych;
  • fosfotaza zasadowa – rozpoznaje choroby wątroby z zastojem żółci;
  • badanie bilirubiny w moczu – jej obecność może wskazywać na marskość wątroby, wirusowe zapalenie lub nowotwór;
  • obecność krwi w moczu – może wskazywać na problemy z krzepnięciem krwi;
  • ciemny mocz – może wskazywać na problemy z odpływem żółci z wątroby.

Oprócz tego czasami wykonuje się badanie palpacyjne brzucha oraz USG wątroby.

Czytaj także: Alfa-1-antytrypsyna (AAT) – badanie, norma, cena. Czym jest alfa 1 antytrypsyna?

Stosowanie NLPZ a stan wątroby

Należy uważać podczas przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych – nie powinno się przyjmować ich w dużych dawkach przez długi czas, ponieważ może to powodować bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, głównie aminotransferaz. Zakazane jest łączenie niesteroidowych leków przeciwzapalnych z alkoholem.

Zdrowa wątroba – dieta

Aby wesprzeć pracę wątroby, należy zmienić dietę na zdrowszą, niskokaloryczną, z ograniczeniem produktów smażonych, tłustych mięs, tłustego nabiału, słodyczy, ostrych przypraw oraz pszennego pieczywa, drobnych makaronów, kasz i mąki. Warto zastąpić je produktami pełnoziarnistymi, a posiłki uzupełnić warzywami bogatymi w witaminy i błonnik oraz porcjami chudego mięsa czy ryb. Pełnowartościowe białko jest niezbędne do regeneracji wątroby.

Posiłki powinno się jadać regularnie, najlepiej co 2-3 godziny, w sumie 5-6 posiłków dziennie. Pierwszy posiłek warto zjeść do godziny po przebudzeniu się, natomiast wieczorny – na 2-3 godziny przed pójściem spać. Między posiłkami zaleca się picie wody niegazowanej, minimum 1,5 l dziennie. Z diety należy całkowicie wykluczyć alkohol z uwagi na jego niekorzystne działanie na komórki wątroby.

Bibliografia:


ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

mgr inż. Agnieszka Szuwała

mgr inż. Agnieszka Szuwała

dietetyk | doradca diabetologiczny

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej