Powiększona wątroba, tak zwana hepatomegalia, jest objawem chorób wątroby lub chorób ogólnoustrojowych. Pacjenci powiększenie wątroby odczuwają jako uczucie rozpierania w prawej stronie brzucha, pod żebrami, rzadziej ból. Najczęściej za powiększeniem wątroby stoi jej zapalenie, ale nie jest to jedyna możliwość.
Powiększenie wątroby może upośledzać jej funkcje, co jest niebezpieczne, bowiem do zadań wątroby należą m.in.: neutralizacja toksyn, udział w metabolizmie i termoregulacji, magazynowanie witamin i węglowodanów, a także wytwarzanie żółci.
Przyczyny powiększenia wątroby:
- wirusowe zapalenie wątroby (WZW),
- alkoholowe zapalenie wątroby,
- niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby,
- zakażenia bakteryjne i wirusowe – bardzo często powiększoną wątrobę obserwuje się u pacjentów z mononukleozą zakaźną,
- ropnie wątroby – objawami dodatkowymi są: gorączka, nudności dreszcze,
- marskość wątroby,
- torbiele wątroby,
- polekowe zapalenie wątroby (najczęściej pojawia się w wyniku przedawkowania paracetamolu).
Powiększenie wątroby może także zwiastować rozwijające się:
- niewydolność serca,
- zakrzepicę żył wątrobowych – wówczas pojawia się także wodobrzusze oraz powiększona śledziona,
- kamicę żółciową,
- raka trzustki,
- nowotwór wątroby,
- chłoniaki,
- białaczkę.
Czytaj także: Encefalopatia wątrobowa (śpiączka wątrobowa) – objawy, leczenie i rokowanie
Powiększona wątroba rzadko jest wyczuwalna przez pacjenta. Lekarz w badaniu palpacyjnym może zaobserwować powiększenie, ale nie zawsze. Dlatego należy obserwować swój organizm. To, co świadczy o problemach z wątrobą, to:
- pogorszenie kondycji skóry, łatwe siniaczenie się, pojawienie się innych zmian barwnikowych,
- brązowienie skóry przy cebulkach włosów,
- czerwone plamy na policzkach i wnętrzu dłoni,
- gorzki posmak i brzydki zapach z ust,
- wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia,
- skurcze,
- nasilenie alergii,
- pojawienie się problemów z ciśnieniem,
- wzmożony apetyt, tycie.
Jakie badania należy wykonać przy powiększonej wątrobie?
Lekarz ma do wyboru:
- USG brzucha,
- tomografię komputerową,
- rezonans magnetyczny.
Warto także zrobić:
- morfologię krwi obwodowej,
- OB i CRP – markery stanu zapalnego,
- aktywność aminotransferaz – ALT, AST,
- wskaźniki cholestazy – ALP, GGTP,
- bilirubinę,
- poziom stężenia lipidów,
- czas protrombinowy,
- testy immunologiczne w kierunku zakażeń wirusowych (WZW, mononukleoza zakaźna).
Czytaj także: Alfa-1-antytrypsyna (AAT) – badanie, norma, cena. Czym jest alfa 1 antytrypsyna?
Powiększona wątroba – leczenie
Leczenie powiększonej wątroby zależy od czynników, które spowodowały rozrost narządu.







