Jakie są wskazania do gastroskopii?
Objawami, które mogą wskazywać na chorobę górnego odcinka przewodu pokarmowego, są m.in.:
- zgaga i inne objawy refluksu żołądkowo-przełykowego (zwłaszcza problemy z przełykaniem),
- bóle w nadbrzuszu i dolegliwości dyspeptyczne (nudności, wymioty, pełność poposiłkowa, odbijanie),
- objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwawe wymioty, dodatni wynik testu na krew utajoną w kale, niedokrwistość, niedobór żelaza).
Objawy te stanowią wskazanie do gastroskopii zwłaszcza wtedy, gdy występują u osób po 45. roku życia i towarzyszą im objawy alarmowe, takie jak niewyjaśnione zmniejszenie masy ciała, brak apetytu czy niedokrwistość.
Gastroskopię wykonuje się również w:
- diagnostyce celiakii,
- przed planowanymi zabiegami operacyjnymi (np. usunięcie pęcherzyka żółciowego),
- u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku chorób nowotworowych górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Co to jest gastroskopia i na czym polega?
Gastroskopia pozwala lekarzowi na bezpośrednie oglądanie śluzówki żołądka, odźwiernika i dwunastnicy. Badanie przeprowadza się przy użyciu endoskopu, czyli elastycznej rurki z torami wizyjnymi pozwalającymi na przedstawienie obrazu z przewodu pokarmowego na kolorowym monitorze. Ważną zaletą endoskopu jest możliwość ocenienia stanu śluzówki i pobrania do dalszego badania wycinka tkanki budzącej podejrzenie zmian chorobowych w toku jednego zabiegu.
W trakcie gastroskopii można również ocenić obecność bakterii Helicobacter pylori w przewodzie pokarmowym, a także wykonać wiele zabiegów terapeutycznych, takich jak poszerzanie zwężeń przewodu pokarmowego, usuwanie polipów czy tamowanie krwawienia.
Jak przebiega gastroskopia?
Przed wprowadzeniem endoskopu lekarz bądź pielęgniarka znieczula gardło poprzez użycie odpowiedniego środka znieczulającego w sprayu.
Złagodzenie nieprzyjemnych objawów występujących podczas badania ułatwia skupienie się na spokojnym, głębokim oddychaniu. Właściwy rytm oddechu sprawia, że badanie jest łatwiejsze do zniesienia dla pacjenta i pozwala lekarzowi na dokładniejsze zbadanie przewodu pokarmowego.
Gastroskopia w znieczuleniu ogólnym
Istnieje możliwość przeprowadzenia badania w krótkim znieczuleniu ogólnym. Lekarz kierujący na badanie może stwierdzić, czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania do badania w znieczuleniu ogólnym. Przygotowanie do badania jest takie samo. Po podaniu dożylnie środka usypiającego pacjent zasypia na około kilkanaście minut i budzi się po zakończeniu badania.
Po zakończeniu badania można jeść dopiero od momentu wskazanego przez anestezjologa. Gdy badanie jest wykonywane w znieczuleniu ogólnym, należy poprosić osobę towarzyszącą o odebranie ze szpitala po około 2 godzinach od momentu zgłoszenia się na badanie.
Gastroskopia – jak się przygotować?
- Pacjent ma być na czczo. Na 8 godzin przed badaniem nie należy nic jeść.
- Na 4 godziny przed badaniem nie należy nic pić, palić papierosów, żuć gumy.
- Osoby z chorobami wymagającymi stałego, regularnego przyjmowania leków (np. nadciśnienie tętnicze, choroby serca, padaczka i inne) w dniu badania powinny zażyć poranną dawkę leku, popijając niewielką ilością wody.
- Osoby chorujące na cukrzycę powinny skonsultować z lekarzem sposób przygotowania do badania oraz poinformować o cukrzycy lekarza kierującego przed wystawieniem skierowania i personel pracowni niezwłocznie po zgłoszeniu się na badanie.
- Osoby przyjmujące leki obniżające krzepliwość krwi (np. acenocumarol, sintrom, ticlid, plavix lub aspiryna, acard, acesan i inne) powinny o tym poinformować lekarza wykonującego badanie.
- Kobiety ciężarne i matki karmiące piersią powinny skonsultować z lekarzem sposób przygotowania do badania.
- U pacjentów obciążonych ryzykiem, w tym u osób ze sztucznymi zastawkami serca, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z protezą naczyniową lub ze znacznie obniżoną liczbą krwinek białych bezpośrednio przed badaniem może być niezbędne podanie antybiotyku. Decyzję o konieczności i sposobie podania antybiotyku podejmuje lekarz kierujący na badanie.
- Badanie nie może być wykonane bez pisemnej zgody pacjenta. Przed badaniem należy wyjąć protezy zębowe.
- Przed wprowadzeniem endoskopu lekarz bądź pielęgniarka znieczula gardło poprzez użycie odpowiedniego środka znieczulającego w sprayu. Złagodzenie nieprzyjemnych objawów występujących podczas badania ułatwia skupienie się na spokojnym, głębokim oddychaniu. Właściwy rytm oddechu sprawia, że badanie jest łatwiejsze do zniesienia dla pacjenta i pozwala lekarzowi na dokładniejsze zbadanie przewodu pokarmowego.
Po gastroskopii
- Przez dwie godziny po badaniu nie należy jeść, pić ani palić.
- Jeśli zastosowane były środki znieczulające i/lub nasenne, przeciwwskazane jest prowadzenie pojazdów przez kilka godzin po badaniu.
Autor: Redakcja
