Atopowe zapalenie skóry u dorosłych – objawy, leczenie

Przyczyny atopowego zapalenia skóry

AZS to złożona choroba zapalna zależna od wielu czynników genetycznych i środowiskowych. Jest jedną z najczęstszych chorób skóry – szacunkowo dotyczy ponad 25% dzieci i około 2–3% dorosłych. Dwukrotnie częściej występuje u dzieci, których oboje rodziców choruje na alergię. W rodzinie często pojawiają się też inne choroby atopowe: astma oskrzelowa, katar sienny czy zapalenie spojówek.

Stan zapalny skóry powstaje w wyniku kontaktu z alergenami. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi AZS są:

• alergeny wziewne roślinne – pyłki, zarodniki grzybów;
• alergeny wziewne zwierzęce – roztocza kurzu domowego, nabłonek zwierząt, pierze;
• detergenty;
• niektóre pokarmy (np. mleko, cytrusy, orzechy, kakao).

Czytaj także: Egzema skóry – objawy, początki, leczenie, zdjęcia. Czym jest egzema i jak wygląda?

Objawy atopowego zapalenia skóry

Do typowych objawów AZS zalicza się:

• zmiany skórne – zaczerwienienia, grudki, pęcherzyki, małe ranki;
• silny świąd skóry, często utrudniający sen i koncentrację;
• nadmierną suchość skóry.

Z czasem (zwłaszcza u starszych dzieci i dorosłych) skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha.

Miejsca, w których najczęściej pojawiają się zmiany, to:

• zgięcia łokciowe i kolanowe;
• twarz;
• szyja.

Zmiany skórne mogą występować również na innych częściach ciała. Charakter i lokalizacja zmian różnią się w zależności od wieku chorego:

• dzieci do 2. roku życia – pęcherzyki, grudki i strupy z sączącą się wydzieliną na policzkach, czole lub głowie;
• dzieci pomiędzy 2. a 12. rokiem życia – suche, łuszczące się grudki lub „blaszki” na wewnętrznych stronach nadgarstków, łokci i kolan;
• dorośli – suche, łuszczące się grudki lub „blaszki” na twarzy, karku, dłoniach, stopach.

Atopowe zapalenie skóry – zdjęcia. Jak wygląda AZS?

Leczenie AZS – pielęgnacja 

W celu ustalenia sposobu leczenia AZS pacjent powinien zgłosić się do dermatologa lub alergologa. Istotny element terapii stanowi unikanie czynników drażniących, a także właściwa pielęgnacja skóry. Leczenie atopowego zapalenia skóry wymaga od chorego dużej dyscypliny i sumiennego stosowania się do zaleceń lekarza.

Lekarz może polecić pacjentowi:

• regularne stosowanie preparatów aptecznych z zawartością mocznika i ceramidów;
• branie krótkich (ok. 5-minutowych) kąpieli w temperaturze 27–30 stopni;
• stosowanie środków do kąpieli bez zawartości siarczanów, barwników i cząstek zapachowych, o lekko kwaśnym pH;
• dodawanie do kąpieli oliwy z oliwek lub parafiny, co pozwoli wzmocnić barierę ochronną skóry;
• natłuszczanie skóry w ciągu 5 minut od zakończenia kąpieli, aby zapobiec parowaniu i wysychaniu naskórka;
• stosowanie preparatów przywracających prawidłową funkcję bariery naskórkowej na całe ciało dziecka od chwili jego narodzin.

Leczenie AZS – leki 

Podczas leczenia pod kontrolą lekarza przez krótki okres stosuje się sterydy o słabej lub średniej mocy. Wybór postaci leku zależy od charakteru zmian: mogą być to maści, kremy, emulsje, roztwory, aerozole. Leki są całkowicie bezpieczne pod warunkiem ścisłego stosowania się do zaleceń.

W razie wystąpienia ostrego stanu zapalnego należy zastosować wydawane na receptę miejscowe glikokortykosterydy. Druga grupa leków miejscowych na receptę to tzw. inhibitory kalcyneuryny – leki immunomodulujące, które stanowią skuteczną i dobrze tolerowaną alternatywę dla miejscowych sterydów.

Popularnymi lekami antyalergicznymi są leki przeciwhistaminowe I i II generacji. Należą do nich: 

• hydroksyzyna;
• loratadyna;
• desloratadyna; 
• cetyryzyna;
• lewocetyryzyna; 
• rupatadyna; 
• feksofenadyna; 
• bilastyna.

Niektóre z tych leków są dostępne bez recepty.

Wśród innych metod terapii można wymienić:

• wet wrap treatment – mokre opatrunki, czyli specjalna technika bandażowania z opatrunków nawilżających;
• fototerapię – najczęściej światłem UVB 311;
• suplementację witaminy D3;
• cyclosporynę;
• metotreksat, AZT, mykofenolan mofetylu;
• leki biologiczne.

Zobacz: Kremy i maści na AZS i skórę alergiczną

Leczenie AZS – podsumowanie

Leczenie AZS obejmuje częste kontrole u lekarza, zapobieganie zaostrzeniom oraz leczenie towarzyszących infekcji skórnych (bakteryjnych i grzybiczych). Pacjent musi poszerzać swoją wiedzę o chorobie i być pozytywnie nastawiony do długoterminowej współpracy ze specjalistą.