Czym jest wysypka?
Wysypka to rodzaj widocznych zmian mogących pojawiać się na skórze w przebiegu wielu chorób (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) lub w wyniku reakcji alergicznej. Wykwity na skórze mogą być różnej wielkości i przybierać postać krostek, pęcherzy, plam oraz grudek. Zmiany mogą pojawiać się na całym ciele, ale zdarza się, że są ograniczone miejscowo i pojawiają się wyłącznie na dłoniach i stopach. Występowaniu wysypki często towarzyszy uporczywe swędzenie, pieczenie lub nawet ból.
Przyczyny wysypki na dłoniach
Zazwyczaj wystąpienie wysypki na dłoniach u dorosłego wynika z kontaktu z alergenem, substancją chemiczną lub jest spowodowane reakcją niepożądaną po przyjęciu jakiegoś leku. Wysypka na dłoniach może wiązać się również z innym schorzeniem dermatologicznym lub (rzadziej) z chorobą zakaźną.
W przypadku wysypki na dłoniach u dziecka przyczyny są podobne, jednak istnieje większe niż u dorosłego prawdopodobieństwo, że wysypka ma podłoże zakaźne (np. w przebiegu tzw. bostonki występuje m.in. wysypka na dłoniach i stopach u dzieci).
Wysypka na dłoniach – alergia
Pojawienie się drobnej, czerwonej wysypki na dłoniach najczęściej ma związek z reakcją alergiczną. Może wynikać z:
- Alergii pokarmowej – występuje po spożyciu pokarmu zawierającego uczulający składnik. Wysypka na dłoniach u dzieci może pojawić się np. po spożyciu produktów zawierających krowie mleko lub jajka. Wysypka na dłoniach i stopach u dorosłych alergików zdarza się np. po spożyciu orzechów, pomidorów, ryb i owoców morza, selera lub innych silnie alergizujących pokarmów.
- Alergii kontaktowej – występuje po bezpośrednim kontakcie z alergenem. Szczególnie wysypka na wewnętrznej stronie dłoni może sugerować, że doszło do dotknięcia uczulającej substancji lub tworzywa. Taką reakcję mogą wywołać kosmetyki do rąk, środki czyszczące, sierść zwierząt, ale również barwniki, alergizujące metale lub ich domieszki (np. nikiel).
- Alergii polekowej – wysypka alergiczna na dłoniach pojawia się zazwyczaj po niektórych antybiotykach, kwasie acetylosalicylowym, w rzadkich przypadkach również po NLPZ (niesteroidowych lekach przeciwzapalnych).
- Alergii na słońce – wysypka na dłoniach od słońca jest objawem fotodermatozy, czyli choroby, przy której zmiany na skórze powstają w wyniku jej kontaktu z promieniami słonecznymi.
Alergicznym wysypkom na dłoniach często towarzyszy uporczywy świąd. Drapanie powoduje uszkodzenia skóry, co może doprowadzić nawet do powstania stanu zapalnego.
Wysypka na dłoniach – choroby zakaźne
Zmiany skórne pojawiają się w przebiegu wielu chorób zakaźnych. Mogą obejmować całe ciało lub tylko niektóre jego części. Wśród chorób wirusowych przebiegających z wysypką można wyróżnić:
- Tzw. bostonkę – chorobę wywołaną przez wirusy Coxsackie. W przebiegu bostonki oprócz swędzącej, czerwonej wysypki na dłoniach i stopach u dzieci (chorują głównie dzieci do 10. roku życia) może występować wysypka w jamie ustnej, gorączka i ból gardła.
- Różyczkę – bladoróżowa wysypka pojawia się na twarzy, tułowiu i kończynach. Drobna wysypka na dłoniach i twarzy może zlewać się w plamy.
- Ospę – swędzące krostki mogą występować na całym ciele, z czasem przemieniają się w wypełnione surowiczym płynem pęcherze.
- Odrę – pojawienie się plamek i grudek jest poprzedzone wystąpieniem okresu nieżytowego i plamek Koplika na błonie śluzowej policzków.
Swędząca wysypka na dłoniach może pojawić się również w wyniku zakażeń grzybiczych (zazwyczaj czerwone plamy) lub wynikać z obecności świerzbowca (czerwone krostki).
Diagnostyka wysypki na dłoniach
Wizyta u lekarza jest konieczna, jeśli wysypka na dłoniach pojawiła się z niewiadomych przyczyn, jest dokuczliwa, a domowe sposoby leczenia nie przynoszą ulgi ani poprawy wyglądu skóry.
Na podstawie wywiadu i badania lekarz zdecyduje o dalszym postępowaniu. Być może zleci konsultację u dermatologa, alergologa lub przeprowadzenie dodatkowych badań. W przypadku swędzącej wysypki na dłoniach może przepisać preparaty łagodzące dolegliwość.
Leczenie wysypki na dłoniach
Przebieg leczenia zależy od przyczyn pojawienia się wysypki na dłoniach. W przypadku alergii zazwyczaj stosuje się emolienty, czasami chłodzące maści mentolowe oraz leki antyhistaminowe (np. cetyryzyna, loradytyna).
W chorobach wirusowych zazwyczaj stosuje się leczenie objawowe i maści na krostki, które przyczyniają się do ograniczenia świądu oraz zmniejszenia stanu zapalnego wywołanego ich rozdrapywaniem. Przy szczególnie dokuczliwej, swędzącej wysypce na dłoniach i stopach u dzieci czasami stosuje się również (podobnie jak w przypadku alergii) leki antyhistaminowe.
Grzybica i świerzb wymagają celowanego leczenia.
Autor: Redakcja
