Co to jest wyprysk kontaktowy?
Wyprysk kontaktowy to choroba, która polega na powstawaniu zmian skórnych w wyniku styczności z tzw. alergenami kontaktowymi (najczęściej substancjami chemicznymi). Potoczną nazwą tego schorzenia jest egzema – oznacza ona wyprysk, czyli chorobę skóry o charakterze zapalnym. Egzema określa więc rodzaj zmian skórnych, które pojawiają się w konkretnej chorobie skóry.
Wyprysk kontaktowy – objawy
Wyprysk kontaktowy na twarzy lub dłoniach objawia się przede wszystkim:
- silnym świądem skóry;
- zaczerwienieniem skóry;
- łuszczącymi się grudkami;
- pęcherzykami.
Czasami zmiany skórne mogą występować na całej powierzchni ciała.
Wyprysk kontaktowy z podrażnienia objawia się m.in.:
- uczuciem palącego bólu i pieczenia;
- zgrubiałą, suchą skórą;
- wyraźnie zaznaczonymi na skórze naturalnymi bruzdami, co sprawia, że przypomina ona korę drzewa;
- pękaniem skóry na dłoniach.
Wyprysk kontaktowy alergiczny – przyczyny
Wyprysk kontaktowy alergiczny powstaje w wyniku regularnego kontaktu skóry z alergenami. Substancje te wykazują zdolność aktywizowania układu odpornościowego odpowiadającego za syntezę przeciwciał w reakcji nadwrażliwości. Najczęściej występującymi alergenami są:
- żywice epoksydowe;
- leki, które stosuje się zewnętrznie, np. gentamycyna, neomycyna, chloramfenikol;
- metale przejściowe, które charakteryzują się wysoką reaktywnością – nikiel, kobalt, chrom, pallad (metale te z reguły znajdują się w biżuterii);
- konserwanty, które są obecne w kosmetykach lub wyrobach przemysłowych;
- kosmetyki z dodatkiem olejków eterycznych.
Wyprysk kontaktowy niealergiczny – przyczyny
Wypryskiem kontaktowym niealergicznym nazywa się pierwotną reakcję zapalną skóry będącą efektem ekspozycji skóry na egzogenne czynniki drażniące. Częstotliwość pojawiania się tego rodzaju wyprysku jest znacząco większa niż alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Najczęściej obserwuje się go u młodych kobiet. Wyprysk kontaktowy u dziecka występuje częściej niż u osób dorosłych.
Do rozwoju zmian skórnych dochodzi u osób narażonych na działanie substancji drażniącej. Czynnikami wywołującymi wyprysk kontaktowy o charakterze niealergicznym są np.: woda, mydło, czosnek, cytrusy i oleje.
Polecamy: Uczulenie na chlor – czy woda basenowa może nam szkodzić?
Wyprysk kontaktowy – leczenie
Leczenie wyprysku kontaktowego o podłożu alergicznym i niealergicznym wymaga zastosowania odpowiednich środków przepisanych przez lekarza. Są to zazwyczaj glikokortykosteroidy, które aplikuje się na konkretne miejsce. Maści na wyprysk kontaktowy powinno się używać od kilku do kilkunastu dni. W przypadku powstania bardzo suchych zmian na dłoniach lub stopach w ostrej fazie zapalenia należy zastosować glikokortykosteroidy pod opatrunkiem. Czasami specjalista podejmuje decyzję o wdrożeniu leczenia glikokortykosteroidami w formie doustnej. Zdarza się tak szczególnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia.
Jeżeli dochodzi do ostrego zapalenia z pęcherzykami i wysiękiem (czyli kumulowaniem się płynu), lekarz może dodatkowo zalecić stosowanie okładów ściągających. Wykonuje się je z samej wody lub z 0,9-procentowego roztworu chlorku sodu – NaCl. Takie okłady wysuszają skórę i mają zdolność łagodzenia uporczywego świądu. Należy stosować je kilka razy w ciągu dnia. Wystarczy za pomocą wilgotnej bawełnianej tkaniny obłożyć chore miejsce i zmieniać materiał 1–4 razy co 15–30 min.
