Cladosporium – co to takiego?
Cladosporium to gatunek grzyba pleśniowego o mikroskopijnych rozmiarach, którego zarodniki powodują objawy alergii. Najczęściej jest to alergia wziewna, ale możliwa jest także alergia kontaktowa lub pokarmowa.
Grzybnia Cladosporium składa się z długich strzępków, które w większych skupiskach tworzą charakterystyczny nalot lub porost pleśni o barwie zielonkawej, szarej, czasem czarnej lub oliwkowo-brązowej.
Temperatura, która sprzyja rozmnażaniu się Cladosporium, to zakres między 25–30 C. Jednak warunki termiczne mogą różnić się od tych optymalnych – wzrost grzybni zachodzi także w niższej lub nieco wyższej temperaturze (od 5–37 C).
Polecamy: Rodzaje alergii i jej objawy. Produkty spożywcze i kosmetyki, które uczulają najczęściej
Gdzie występuje Cladosporium?
Grzyby pleśniowe Cladosporium są obecne w środowisku naturalnym. Spotykane są na żywych lub martwych częściach roślin, grzybach, odpadach (np. resztkach jedzenia) – przykładowo Cladosporium herbarum widoczne jest często w postaci plam na kwiatach i liściach. Cladosporium może atakować zboża, pojawia się także na warzywach np. pomidorach (Cladosporium fulvum).
Gdzie jeszcze występuje Cladosporium? Grzyby pleśniowe tego gatunku lubią rozwijać się w budynkach mieszkalnych, najczęściej w pomieszczeniach ze słabą cyrkulacją powietrza, w których jest ciepło i wilgotno, zwłaszcza w kuchni, łazience i piwnicy.
Źródłem grzybów mikroskopowych Cladosporium w domu mogą być:
- dywany,
- długo nieprane tekstylia: narzuty i zasłony,
- tapety,
- ściany,
- szafki drewniane,
- kratki wentylacyjne,
- duże ilości kurzu,
- rośliny doniczkowe (pleśń rozwija się głównie w ziemi).
Wśród gatunków Cladosporium mających duże znaczenie dla człowieka wymienia się:
- Cladosporium herbarum,
- Cladosporium sphaerospermum,
- Cladosporium cladosporioides.
Cladosporium – pylenie i przenoszenie się zarodników
Choć objawy alergii na grzyby pleśniowe mogą występować przez cały rok, ryzyko pojawienia się przykrych dolegliwości rośnie, gdy w powietrzu występuje wysokie stężenie zarodników Cladosporium.
Pylenie trwa zazwyczaj od maja do sierpnia, a alergizujący pyłek przenoszony jest przez wiatr. Zjawisko rozpoczyna się wraz z nastaniem cieplejszych dni i przybiera na sile, gdy po deszczu następuje okres wypogodzenia – jest sucho, wietrznie i słonecznie.
Zarodniki Cladosporium są obecne w dużej ilości również w pomieszczeniach, w których panują odpowiednie warunki do rozwoju grzybów. Alergicy powinni uważać zwłaszcza tam, gdzie panuje wysoka temperatura, a wilgotność jest duża. Do rozmnażania grzybów pleśniowych mogą przyczynić się również urządzenia, które nawilżają powietrze, a także słaba wentylacja.
Polecamy: Całoroczny kalendarz pyleń dla alergików – kiedy musisz uważać na pyłki?
Cladosporium – objawy alergii
Jak może wyglądać reakcja organizmu na kontakt z zarodnikami Cladosporium? Objawy alergii wziewnej to:
- łzawienie i świąd oczu;
- katar sienny;
- kichanie;
- grzybicze zapalenie zatok przynosowych;
- częste infekcje;
- osłabienie układu immunologicznego.
Jednak poza objawami alergii wziewnej Cladosporium może powodować także inne dolegliwości. Oto kilka ważnych informacji:
- Alergia na Cladosporium często objawia się dolegliwościami ze strony układu oddechowego – alergen dostaje się do organizmu wraz z wdychanym powietrzem. Jednak alergia może także manifestować się poprzez występowanie reakcji uczuleniowych na skórze. W takim przypadku zazwyczaj występuje pokrzywka lub atopowe zapalenie skóry. Należy być ostrożnym przy styczności z fragmentami grzybni Cladosporium.
- Kontakt z Cladosporium może przyczynić się do rozwoju astmy. Osoby, u których astma już występuje powinny szczególnie uważać na pyłki Cladosporium, gdyż pleśnie w znacznym stopniu zaostrzają przebieg choroby.
- Alergia na grzyby pleśniowe często rozwija się wraz z wiekiem. Ryzyko wystąpienia uczulenia zwiększa się, jeśli ktoś z rodziny również zmaga się z objawami alergii na Cladosporium (czynniki genetyczne mają znaczenie) lub gdy występuje ogólna skłonność do alergii.
Cladosporium – alergia krzyżowa
U niektórych osób ze stwierdzonym uczuleniem na Cladosporium może występować reakcja uczuleniowa przy kontakcie z alergenem o podobnej budowie białkowej – jest to tzw. alergia krzyżowa. Jednym z białek, na które pojawia się reakcja krzyżowa jest enolaza.
Alergen, który wywołuje przykre objawy, nie musi należeć do tej samej grupy alergenów co Cladosporium, choć alergia krzyżowa w tym przypadku najczęściej dotyczy innych grzybów i pleśni:
- Candida albinians,
- Aspergillus fumigatus,
- Saccharomyces cerevisiae
- Alergia na grzyby i pleśnie często pojawia się po kontakcie z innym grzybem mikroskopowym – Alternaria.
Reakcja krzyżowa u osób uczulonych na białko grzybów strzępkowych – enolazę może wystąpić przy styczności z lateksem.
Polecamy: Testy alergiczne – skórne, z krwi, prowokacyjne. Kiedy wykonać?
Alergia na Cladosporium – leczenie
Jak postępować w przypadku wystąpienia objawów alergii na Cladosporium? Leczenie ma na celu zmniejszenie nasilenia reakcji uczuleniowej:
- Lekarz może zalecić przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, które zmniejszają min. takie dolegliwości jak: kichanie, łzawienie i świąd oczu.
- Jeśli leki z tej grupy nie pomagają uporać się z przykrymi dolegliwościami, konieczne może okazać się zastosowanie leków kortykosteroidowych. Środki te wykazują silniejsze niż leki przeciwhistaminowe działanie niwelujące stan zapalny w organizmie, przez co reakcja alergiczna ulega zmniejszeniu.
Oprócz leczenie objawowego istotne jest ograniczenie kontaktu z alergenem.
W okresie pylenia Cladosporium, gdy stężenie zarodników w powietrzu jest wysokie pomocne może być zmniejszenie ilości czasu spędzanego poza domem. Warto także wyeliminować źródło występowania Cladosporium w pomieszczeniach.
Jeśli dokucza Ci alergia na Cladosporium, zwróć uwagę na następujące elementy:
- zadbaj o czystość w kuchni i łazience,
- nie zostawiaj resztek jedzenia, zwłaszcza owoców i warzyw poza lodówką,
- zadbaj o regularne wietrzenie mieszkania – ważna jest także odpowiednia wentylacja,
- unikaj nawilżaczy powietrza,
- regularnie sprzątaj – Cladosporium znajduje się w kurzu,
- uważaj na rośliny, które zdobią Twoje mieszkanie – Cladosporium lubi rozwijać się w ziemi doniczkowej.
Polecamy: Reakcja alergiczna – co robić, ile trwa, typy reakcji alergicznych
Alergia na Cladosporium – czy odczulanie może pomóc?
Innym sposobem leczenia alergii na grzyby i pleśnie jest odczulanie, czyli podawanie małych dawek alergenu w celu zwiększania tolerancji układu immunologicznego. Metoda ta możliwa jest w przypadku uczulenia na grzyby mikroskopowe Alternaria, przy alergii na Cladosporium nie przynosi efektów.
Lekarze rzadko zalecają odczulanie na grzyby Alternaria – zbyt mało jest badań klinicznych, które wykazują, że terapia jest skuteczna i bezpieczna.
