Co to jest suche utonięcie?
Suche utonięcie (ang. dry drowning) to nie jest choroba ani termin medyczny, tylko potoczne określenie zespołu objawów, które występują po pewnym czasie od momentu dostania się niewielkiej ilości wody do nosogardzieli. Bardziej fachowa nazwa to zespół postimmersyjny.
Woda może dostać się do dróg oddechowych podczas kąpieli w basenie czy kąpielisku, ale równie jako efekt nieprawidłowego przełykania napoju czy nawet śliny.
W trakcie suchego utonięcia dochodzi do podrażnienia nerwu krtaniowego górnego, który powoduje skurcz krtani mający na celu ochronę płuc przed dostaniem się większej ilości wody. Objawy mogą wystąpić nawet do 24h po incydencie i prowadzą do groźnych dla życia powikłań w postaci problemów z oddychaniem oraz niedotlenienia. Najgroźniejsze dla zdrowia może być pojawienie się efektu suchego utonięcia w czasie snu.
Jakie mogą być przyczyny suchego utonięcia?
Możliwe przyczyny utonięcia na sucho to m.in.:
- podtopienie,
- zachłyśnięcie wodą na basenie,
- nieprawidłowe przełknięcie płynów,
- nadmierna aktywność fizyczna w wodzie lub pod wodą,
- skoki do wody.
Jakie są objawy suchego utonięcia?
Objawy mogą być różne – w zależności od przyczyny i stopnia zaawansowania zachłyśnięcia. Możliwe objawy:
- problemy z oddychaniem,
- kaszel (duszący, nagły),
- świszczący oddech,
- płytki oddech,
- problem z zaczerpnięciem powietrza,
- duszności,
- problemy z mówieniem,
- bóle w klatce piersiowej,
- zmęczenie,
- zawroty głowy,
- senność,
- rozdrażnienie,
- blady kolor skóry,
- utrata przytomności.
Suche utonięcie u dzieci
Suche utonięcie u dziecka może być trudne w rozpoznaniu, ze względu na występowanie objawów ogólnych, mało charakterystycznych, takich jak zmęczenie. W skrajnym przypadku mogą wystąpić takie objawy jak:
- duszący kaszel,
- wymioty,
- zawroty głowy,
- skrajne wyczerpanie.
Nie zwlekaj – jeśli podejrzewasz suche utonięcie, to pilnie skonsultuj się z lekarzem.
Polecamy: Resuscytacja u dziecka i u niemowląt. RKO, pierwsza pomoc
Po jakim czasie mogą wystąpić skutki suchego utonięcia?
Objawy suchego utonięcia mogą wystąpić już od kilku, kilkunastu minut do 24h po dostania się wody do nosogardzieli.
Ze względu na możliwość wystąpienia objawów z opóźnieniem (po kilku godzinach), pamiętaj, aby dokładnie obserwować dziecko po zachłyśnięciu wodą, nawet jeżeli w pierwszej chwili nie ma powodów do niepokoju.
Suche utonięcia – pierwsza pomoc
Jeżeli zauważyć objawy suchego utonięcia, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Zachowaj spokój i zadzwoń pod numer ratunkowy 112 lub udaj się bezpośrednio na szpitalny oddział ratunkowy.
Nie zwlekaj, nie czekaj aż objawy ustąpią – liczy się każda minuta.
Pamiętaj, że panika może nasilić objawy. Zachowaj spokój. Szczególnie jeżeli sytuacja dotyczy dziecka – działaj szybko i zdecydowanie, ale jednocześnie uspokajaj dziecko.
Jak zapobiegać suchemu utonięciu?
Zaleca się zachować ostrożność nad wodą:
- unikaj pływania samemu,
- nie pływaj w miejscach zakazanych lub bez ratownika w pobliżu,
- nie wchodź do wody pod wpływem alkoholu,
- unikaj pływania w miejscach, gdzie występują silne fale,
- naucz się kilku technik pływania na basenie – pod nadzorem eksperta,
- poznaj zasady udzielania pierwszej pomocy,
- mierz siły na zamiary – dostosuj aktywność w wodzie do umiejętności.
Zapobieganie suchego utonięcia u dzieci
W celu zapobiegania wystąpienia suchego utonięcia u dzieci, stosuj poniższe zasady:
- zawsze nadzoruj dzieci podczas kąpieli, młodsze dzieci również podczas kąpieli w wannie,
- jeżeli posiadasz basen – zabezpiecz dostęp do niego,
- nie podawaj napojów dzieciom w samochodzie,
- zapisz dzieci na lekcje pływania,
- zakładaj dziecku kamizelkę ratunkową,
- upewnij się, że znasz zasady pierwszej pomocy u dzieci lub zapisz się na kurs.
Czy suche utonięcie i wtórne utonięcie oznaczają to samo?
Określenia „wtórne utonięcie” i „opóźnione utonięcie” często używane są jako synonimy suchego utonięcia. Należy jednak te pojęcia rozróżnić:
- suche utonięcie dotyczy podrażnienia nerwu krtaniowego górnego i skurczu mięśni krtani ograniczającego dopływ powietrza. Spowodowanego jest to dostaniem się niewielkiej ilości wody do nosogardzieli,
- wtórne utonięcie opisuje sytuacje, kiedy woda dostała się do płuc, podrażnia tkankę i powoduje obrzęk płuc. Nie dochodzi do całkowitego skurczu krtani, a objawy mogą się pojawić od 15 min do 72h po dostaniu się wody do płuc.
Autor Katarzyna Górska
