Duszący kaszel – co oznacza? Diagnostyka i leczenie

Kaszel duszący – rodzaje

Na początku warto zaznaczyć, że kaszel, nawet ten duszący, męczący i mocno uciążliwy, jest objawem pozytywnym. To jeden z podstawowych mechanizmów obronnych układu oddechowego. Jako fizjologiczny odruch bezwarunkowy umożliwia oczyszczanie dróg oddechowych z drażniących substancji, patogenów, ciał obcych i nadmiaru wydzieliny.

Kaszel suchy i mokry

W medycynie powszechnie stosowany jest podział kaszlu ze względu na charakter. Wyróżnia się kaszel suchy i mokry. Przy duszącym suchym kaszlu charakterystyczne jest uczucie drażnienia w tchawicy – jakby w gardle coś nas łaskotało, co wywołuje odruch kaszlowy. Powoduje to ciągłe pokasływanie i ataki duszącego kaszlu. Znakiem rozpoznawczym mokrego duszącego kaszlu jest za to odkrztuszanie wydzieliny (plwociny, flegmy) z dróg oddechowych. Kaszel produktywny jest głębszy niż suchy i ma bardziej bulgoczący wydźwięk.

Polecamy: Kaszel – rodzaje i przyczyny. Przewlekły kaszel a infekcje

Kaszel ostry, podostry i przewlekły

Podczas diagnozowania kaszlu pod uwagę bierze się także czas trwania. Ze względu na czas trwania wyróżnia się:

• kaszel ostry – trwa krócej niż 3 tygodnie,
• kaszel podostry – trwa od 3 do 8 tygodni,
• kaszel przewlekły – trwa ponad 8 tygodni.

Najczęstsze przyczyny duszącego kaszlu

Pojęciem duszący można określać zarówno uporczywy kaszel suchy, jak i uciążliwy kaszel mokry. Każdy ma bowiem subiektywne odczucia względem kaszlu, który mu dokucza. W związku z tym pod uwagę trzeba wziąć wiele różnych jednostek chorobowych.

Duszący kaszel najczęściej jest objawem zakażenia górnych dróg oddechowych wywołanego przez wirusy, rzadziej przez bakterie. Charakterystyczny jest duszący kaszel przy anginie. Pojawia się w przebiegu zakażenia gardła, krtani, tchawicy i oskrzeli, dlatego w pierwszej kolejności należy rozważyć właśnie infekcje. Bardzo silny duszący kaszel występuje w krztuścu. Przyczyną duszącego kaszlu może być też choroba alergiczna taka jak alergiczny nieżyt nosa.

Pozostałe możliwe przyczyny duszącego kaszlu to:

• astma,
• przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
• zapalenie płuc,
• zatorowość płucna,
• zapalenie zatok przynosowych,
• refluks żołądkowo-przełykowy.

Duszący kaszel u dziecka wcale nie musi być objawem choroby. Może go równie dobrze wywołać dostanie się ciała obcego do dróg oddechowych np. w wyniku zakrztuszenia. Z kolei suchy duszący kaszel w nocy może być spowodowany przesuszeniem śluzówki i oddychaniem suchym powietrzem, paleniem papierosów lub narażeniem na czynniki drażniące np. w miejscu pracy.

Duszący kaszel i objawy towarzyszące

Rzadko kiedy duszący kaszel jest jedynym objawem choroby. W zależności od przyczyny towarzyszyć mu może szereg innych objawów jak np.:

• duszność,
• świszczący oddech,
• kłucie w klatce piersiowej,
• podrażnienie i ból gardła,
• uczucie rozbicia,
• złe samopoczucie.

Przy infekcjach często pojawiają się dodatkowo katar, gorączka, ból głowy czy ból mięśni.

W przebiegu wielu chorób pojawia się duszący kaszel w nocy, który wybudza ze snu i nie pozwala ponownie zasnąć. Przez napady kaszlu w nocy pojawia się ból głowy, zmęczenie i złe samopoczucie.

Warto wiedzieć: Kaszel covidowy – jak rozpoznać kaszel występujący przy zakażeniu koronawirusem?

Duszący kaszel – kiedy do lekarza?

Duszący kaszel będący jednym z objawów infekcji, nawet jeśli jest bardzo uporczywy i obniża jakość życia, zwykle nie jest groźny. Zwalczyć go można za pomocą domowych sposobów, z wykorzystaniem leków na kaszel dostępnych w aptece bez recepty.

Czasami jednak wraz z duszącym kaszlem występują niepokojące objawy, które powinniśmy uznać za sygnał alarmowy i zgłosić się z nimi na konsultację do lekarza. Do objawów uznawanych za czerwone flagi zalicza się m.in.:

• uczucie duszności,
• trudności w oddychaniu,
• problem z nabieraniem powietrza,
• świsty w płucach,
• kłucie w klatce piersiowej,
• znaczne osłabienie,
• utrata masy ciała,
• krwioplucie.

Gdy pojawią się wyżej wskazane objawy, należy niezwłocznie udać się do lekarza pierwszego kontaktu lub na SOR.

Diagnostyka duszącego kaszlu

Kaszel jest objawem występującym w przebiegu ponad 100 jednostek chorobowych i to nie tylko w chorobach związanych jedynie z układem oddechowym, ale też pokarmowym, krwionośnym czy nerwowym. Dlatego znalezienie źródła duszącego kaszlu nie zawsze jest proste.
Podstawą diagnostyki w przebiegu duszącego kaszlu jest wywiad i badanie fizykalne. Lekarz określa rodzaj i czas trwania kaszlu, okoliczności wywołujące lub nasilające kaszel oraz objawy mu towarzyszące. Bazując na tych informacjach, stawia wstępne rozpoznanie i kieruje pacjenta na odpowiednie badania, które potwierdzą lub wykluczą jego podejrzenia.

Badania najczęściej wykorzystywane w diagnostyce duszącego kaszlu to:

• badania laboratoryjne krwi i moczu,
• prześwietlenie RTG klatki piersiowej,
• tomografia komputerowa (TK),
• ocena utlenowania krwi,
• badania układu oddechowego (np. bronchoskopia, badania czynnościowe),
• badania układu krążenia (np. EKG, echokardiografia),
• badania czynnościowe układu oddechowego (np. spirometria),
• w kaszlu mokrym mikrobiologiczne badanie plwociny,
• ocena laryngologiczna.

Duszący kaszel – leczenie

Sposób leczenia dobiera się stosownie do przyczyny odpowiedzialnej za wystąpienie duszącego kaszlu. Jeśli to możliwe, stosuje się leczenie przyczynowe, w przeciwnym razie wdraża leczenie objawowe.

W aptece bez recepty dostępnych jest całe mnóstwo leków na kaszel, które występują pod postacią głównie syropów i tabletek. Aby móc wybrać skuteczny preparat na duszący kaszel, najpierw trzeba ustalić, z jakim rodzajem kaszlu mamy do czynienia. Na suchy duszący kaszel powinniśmy wybrać lek przeciwkaszlowy, hamujący kaszel. A co na duszący mokry kaszel? Mokrego kaszlu nie powinno się hamować, dlatego warto wybrać syrop na mokry duszący kaszel o wykrztuśnym działaniu, ułatwiający usuwanie zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny.

W razie problemów z doborem odpowiedniego syropu na duszący kaszel o pomoc warto poprosić lekarza lub farmaceutę.

Jakie są domowe sposoby na duszący kaszel?

Sprawdzony sposób na duszący kaszel to przede wszystkim inhalacje z soli fizjologicznej lub z dodatkiem olejku eterycznego. Pomocne może okazać się także częste wietrzenie pomieszczeń i nawilżanie powietrza w domu. Przy duszącym kaszlu ponadto warto zadbać o odpowiednie nawodnienie, pijąc duże ilości ciepłych napojów i wody niegazowanej. Często duszący kaszel nasila się podczas leżenia, dlatego pamiętajmy o lekkim uniesieniu głowy do snu.

Autor: Redakcja