Kaszel mokry a kaszel suchy
Mokry kaszel często występuje w przebiegu infekcji bakteryjnej jako następstwo kaszlu suchego. Odkrztuszanie plwociny to efekt podrażnienia receptorów nerwowych przełyku. Kaszel mokry, w przeciwieństwie do kaszlu suchego, nie ma charakteru napadowego – na początku infekcji uszkodzony nabłonek skutkuje napadami suchego, męczącego kaszlu, a dopiero później pojawia się kaszel mokry.
Głównym zadaniem kaszlu mokrego jest oczyszczenie dróg oddechowych z wydzielin. Kaszel nasila się w godzinach porannych, gdy po nocy w drogach oddechowych znajduje się duża ilość wydzieliny. Oprócz kaszlu mogą pojawić się również: ból w klatce piersiowej, drapanie w gardle, duszności.
Mokry kaszel – przyczyny
Przyczyną kaszlu mokrego mogą być m.in.:
- infekcje bakteryjne;
- przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP);
- mukowiscydoza;
- alergie;
- zapalenia zatok;
- zapalenie płuc;
- wchłonięcie ciała obcego;
- przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach;
- stosowanie używek.
Do powikłań kaszlu zaliczamy m.in. odmę opłucnową, omdlenia, złamania żeber, urazy mięśni i nerwów.
Mokry kaszel – kolor wydzieliny, krwioplucie
Kolor wydzieliny może pomóc w zidentyfikowaniu przyczyny mokrego kaszlu:
- ropna plwocina, żółta lub zielona wydzielina – przy mokrym kaszlu może wskazywać na infekcję o podłożu bakteryjnym (np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych);
- przezroczysta wydzielina – to cecha charakterystyczna infekcji wirusowych; jeśli plwocina jest przezroczysta i lepka, może to wskazywać na astmę;
- czopy i grudki w plwocinie – powodem może być grzybica dróg oddechowych lub mukowiscydoza;
- plwocina krwista (krwioplucie) – powodem może być m.in. bakteryjne zapalenie płuc, rozstrzenie oskrzeli, zapalenie oskrzeli, gruźlica, rak płuc;
- gęsta plwocina w dużych ilościach – przyczyną może być przewlekła obturacyjna choroba płuc lub przewlekłe zapalenie oskrzeli.
Pilnej interwencji i konsultacji z lekarzem wymaga kaszel mokry z objawami towarzyszącymi, takimi jak krwioplucie i duszności. Kaszel z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny połączony z sinicą i dusznościami może wskazywać na obrzęk płuc w wyniku niewydolności serca.
Warto dodać, że konsultacji lekarskiej zawsze wymaga kaszel u dziecka. Mokry kaszel u małych pacjentów może wskazywać np. na aspirację ciała obcego lub zapalenie oskrzeli.
Mokry kaszel – metody
Domowe sposoby na mokry kaszel to m.in. zioła, zabiegi inhalacyjne i domowe syropy:
- syrop z cebuli – pokrój cebulę w plastry, ułóż warstwami, przekładając miodem lub zasypując cukrem (można też dodać kilka pokrojonych w plastry ząbków czosnku), a następnie odstaw miksturę na kilka godzin w ciepłe miejsce; syrop powinno się pić od 3 do 5 razy dziennie;
- czosnek – ma właściwości antybakteryjne;
- nawilżanie pomieszczeń – suche powietrze może dodatkowo podrażniać drogi oddechowe, dlatego wskazane jest nawilżenie wdychanego powietrza poprzez zastosowanie nawilżacza pokojowego;
- oklepywanie pleców – ten prosty zabieg ułatwia odklejanie się wydzieliny i wykrztuszanie, powtarzaj go kilka razy dziennie;
- nacieranie klatki piersiowej – stosuje się maści i preparaty zawierające olejki, np. olejek mentolowy, terpentynowy;
- inhalacje roztworu soli fizjologicznej;
- inhalacje na bazie olejków eterycznych.
Zioła na mokry kaszel to m.in. tymianek, lipa i dziewanna. Stosowanie tych ziół ma na celu stworzenie chroniącej przed podrażnieniami warstwy, która pozwala na lepszy przepływ zalegającej wydzieliny.
Inhalacje na kaszel mokry
Inhalacje – np. na bazie olejków eterycznych – mogą pomóc w rozrzedzeniu zalegającej wydzieliny i rozszerzeniu dróg oddechowych, dzięki czemu odkrztuszanie jest łatwiejsze. Stosowane olejki:
- olejek eukaliptusowy;
- olejek miętowy;
- olejek rozmarynowy;
- olejek z sosny;
- olejek geraniowy.
Warto wiedzieć: Duszący kaszel – co oznacza? Diagnostyka i leczenie
Kaszel mokry – leczenie
W przypadku kaszlu mokrego leczenie polega na poprawie efektywności kaszlu. W większości przypadków pomóc mogą domowe sposoby, czasami przepisywane są leki wykrztuśne i rozrzedzające wydzielinę (leki mukolityczne).
Leki przeciwkaszlowe (hamujące kaszel suchy) nie powinny być stosowane w przypadku kaszlu mokrego. Kaszel mokry nie powinien być hamowany – to korzystne zjawisko, dzięki któremu oczyszczamy drogi oddechowe z wydzieliny.
Należy pamiętać, że niewskazane jest zażywanie tabletek czy syropów po godzinie 17 – w przeciwnym wypadku wydzielina może zakłócać nocny wypoczynek. Równie istotne przy występowaniu kaszlu mokrego jest przyjmowanie dużej ilości płynów.
Autor: Jacek Krajl
