​Krew z nosa – jak zatamować krwotok z nosa? Przyczyny krwotoków

Jak zatamować krwotok z nosa – pierwsza pomoc

1. Głowę wysuń do przodu (dzięki temu krew nie spływa do gardła i nie dojdzie do zakrztuszenia).
2. Lekko ściśnij dwoma palcami (kciukiem i palcem wskazującym) skrzydełka nosa – utrzymuj chwyt przez ok. 5–10 minut (palce trzymaj w miejscu, w którym kość przechodzi w chrząstkę).
3. Przyłóż zimny kompres (np. worek z lodem, mokry i zimny okład) do nasady nosa oraz czoła. 
4. Jeśli udało się zatamować krwotok, można oczyścić i nawilżyć błonę śluzową nosa za pomocą wody morskiej lub soli fizjologicznej.
5. Jeżeli krwawienie z nosa jest intensywne lub nie ustaje w ciągu 15–20 min, skonsultuj się z lekarzem lub wezwij pogotowie, szczególnie jeśli zaczynają występować zawroty głowy. Podczas częstych krwotoków z nosa mogą wystąpić też krwawe wymioty czy krwioplucie. Konieczna jest wtedy wizyta u lekarza.

Uwaga! Jeśli udzielasz poszkodowanemu pierwszej pomocy i masz kontakt z jego krwią, pamiętaj o założeniu lateksowych rękawiczek. 

Przyczyny krwotoków z nosa

Dlaczego z nosa leci krew i czy krwawienia z nosa są niebezpieczne? Krew z nosa może być sygnałem wielu dolegliwości i z całą pewnością nie wolno tego objawu bagatelizować. Jednorazowe, sporadyczne krwawienie z nosa zdarza się każdemu – jeśli jednak wzbudza niepokój, warto zasięgnąć porady lekarza.

Jakie są przyczyny krwawienia z nosa? Mechanizm krwotoku z nosa polega najczęściej na krwawieniu ze splotu Kiesselbacha, który znajduje się w przedniej części przegrody nosowej (szacuje się, że 9 na 10 krwawień z nosa pochodzi właśnie z tego miejsca). Rzadziej występują krwawienia z tylnej części jamy nosowej lub części nosowej gardła – tego typu krwotoki z nosa mogą mieć poważniejszy przebieg.

Możliwe przyczyny krwawienia z nosa to: 

• wysuszenie błony śluzowej (klimatyzacja, suche powietrze, niewłaściwa wentylacja pomieszczeń);
• zapalenie błony śluzowej;
• uraz nosa (mikrourazy, zadrapania, złamania, np. złamanie kości nosa, złamanie podstawy czaszki);
• wzrost ciśnienia krwi;
• ciała obce w nosie;
• polipy w nosie;
• przyjmowanie niektórych leków (izotretynoina, aspiryna, warfaryna);
• nadużywanie kropli do nosa w czasie kataru;
• częste dmuchanie nosa;
• zapalenie zatok;
• problemy z krzepnięciem krwi;
• zaburzenia krzepliwości z powodu chorób (np. niedokrwistość, małopłytkowość, białaczka);
• infekcje w obrębie błony śluzowej nosa;
• ziarniak przegrody nosa;
• nowotwory (szczególnie te, które występują w obrębie nosa i zatok przynosowych, np. włókniak młodzieńczy nosogardła);
• miażdżyca;
• niewydolność wątroby;
• gruźlica.

Szacuje się, że przyczyny miejscowe krwawienia z nosa (czyli np. stany zapalne, zapalenie zatok, urazy, ubytki w przegrodzie nosowej, nowotwory zatok) są przyczyną 3 na 10 przypadków krwotoków z nosa. Ok. 7 na 10 przypadków wynika z przyczyn ogólnych (zaburzenia krzepnięcia, choroby układu krążenia, takie jak miażdżyca i niewydolność krążenia, choroby zakaźne – np. odra, mononukleoza).

Przyczyny krwawienia z nosa – z jednej dziurki

W przypadku krwotoków z nosa krew często leci tylko z jednej dziurki nosa. Jeżeli uraz naczyń krwionośnych nie jest duży, krwawienie powinno ustąpić po kilku minutach. Jeśli jednak krwawienie nie ustępuje lub krew z jednej dziurki leci często, warto skonsultować się z lekarzem.

Przyczyną krwotoków z jednej dziurki może być również problem z przegrodą nosową, a konkretnie skrzywiona przegroda nosowa. Ta dolegliwość (wrodzona lub nabyta – w wyniku urazu) może też skutkować innymi objawami, np. uczuciem zatkania nosa czy problemami z oddychaniem przez nos. W tym wypadku często konieczne jest leczenie operacyjne w celu pozbycia się dolegliwości.

Krew z nosa rano lub w nocy – na co może wskazywać?

Jeśli krew leci z nosa w nocy, po przebudzeniu lub rano odkrywamy skrzepy krwi w nosie – przyczyną może być nieodpowiednie nawilżenie powietrza w pomieszczeniu. Skrzepy krwi w nosie rano mogą wskazywać na nocne krwotoki, a to niebezpieczna sytuacja, ponieważ krew dodatkowo może spływać do gardła. Tego rodzaju objawy nasilają się w sezonie grzewczym (warto na kaloryferze położyć mokry ręcznik lub zainwestować w nawilżacz powietrza). Jeżeli krwotoki się nasilają, konieczna jest konsultacja lekarska.

Krew z nosa – objawy

Objawy krwawienia z nosa zależą przede wszystkim od przyczyny krwotoku. Intensywność krwawienia z nosa (np. ślady krwi na papierze lub intensywny krwotok z nosa, który trudno powstrzymać) jest wskazówką w diagnostyce krwotoków z nosa.

Krew z nosa przy katarze – czy katar z krwią to powód do niepokoju?

Najczęściej niewielka ilość krwi pojawiająca się w czasie infekcji wynika z podrażnienia, wysuszenia błony śluzowej nosa lub zbyt częstego stosowania kropli oraz leków obkurczających naczynia krwionośne. Do niepokojących objawów zalicza się m.in. kaszel z krwią – w takiej sytuacji należy pilnie skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia poważniejszych chorób lub powikłań obecnie trwającej infekcji.

Krew z nosa w ciąży

Przyczyną krwotoków z nosa w ciąży mogą być zmiany w krążeniu krwi – w ciąży dochodzi do poszerzania naczyń krwionośnych, zwiększa się też ilość przepływającej krwi, co sprawia, że rośnie ryzyko pękania niewielkich naczynek w błonie śluzowej nosa. Jak uniknąć krwawienia z nosa w ciąży? Warto zadbać o odpowiednie nawilżenie powietrza oraz błony śluzowej nosa. Pomóc mogą nawilżające żele do nosa, krople z solą morską oraz picie minimum 2,5–3 l wody na dzień.

Jeśli krwotoki są częste, konieczne jest skonsultowanie się z lekarzem.

Krew z nosa u dziecka

W przypadku dzieci krwotok z nosa może być spowodowany intensywnym wydmuchiwaniem wydzieliny, zbyt mocnym wycieraniem nosa, dłubaniem w nosie, wysychaniem błony śluzowej nosa lub zalegającym ciałem obcym w nosie. Podobnie jak u dorosłych przyczyną krwawienia z nosa najczęściej jest krwotok z przedniej części przegrody nosa (splot Kiesselbacha); dużo rzadziej krew leci z tętniczego splotu (splot Woodrufa).

• Krew z nosa u 2-latka lub u dzieci poniżej 2. roku życia w wielu przypadkach jest zjawiskiem sporadycznym i przechodzi samoistnie.
• Krwawienia z nosa częściej występują u dzieci w wieku 6–8 lat.

Krew z nosa – badania u laryngologa

Lekarzem, do którego warto się udać w przypadku częstego krwawienia z nosa, jest otolaryngolog. Wywiad lekarski obejmie podstawowe zagadnienia związane z krwotokami i stanem zdrowia pacjenta (częstotliwość krwotoków, stan ogólny, wiek, przyjmowane leki, choroby przewlekłe). W czasie wizyty dodatkowo mogą zostać wykonane badania:

• badanie jamy nosowej za pomocą wziernika Hartmanna;
• wziernikowanie tylne;
• badanie ręcznie (ocena jamy nosowo-gardłowej).

Dodatkowe badania w diagnostyce krwotoków z nosa

• tomografia komputerowa;
• rezonans magnetyczny.

Leczenie krwotoków z nosa 

Nie ma jednej uniwersalnej metody leczenia krwotoków z nosa – jest ono uzależnione od przyczyny tej dolegliwości.

Leczenie nieinwazyjne

• koagulacja elektryczna, kauteryzacja chemiczna – zamknięcie miejsc krwawienia, jeśli są widoczne; przed zabiegami stosowane jest znieczulenie miejscowe nosa; zabieg polega na termicznym lub chemicznym przyspieszeniu gojenia patologicznie zmienionej tkanki w błonie śluzowej;
• tamponada przednia nosa – jamę nosową wypełnia się setonem gazowym, który jest nasączony (w zależności od przypadku) maścią z antybiotykiem, gliceryną lub pantenolem;
• tamponada tylna nosa – zabieg ten zapobiega ściekaniu krwi do nosogardła i jest stosowany w przypadku, gdy inne metody nie są skuteczne; w tamponadzie tylnej stosuje się cewnik z balonem lub umieszcza tampon w nosogardle.

Leczenie inwazyjne

W przypadku leczenia inwazyjnego krwotoków z nosa dostępnymi opcjami są:

• chirurgiczne zamknięcie naczyń;
• embolizacja naczyń (angiografia subtrakcyjna);
• chirurgiczna korekcja przegrody nosowej.

Autor: Jacek Krajl