Spuchnięte usta — przyczyny
Najczęstszą przyczyną obrzęku ust jest reakcja alergiczna. Zazwyczaj dotyczy kontaktu z konkretnymi pokarmami lub kosmetykami. Może się również zdarzyć, że alergenem jest jad owadów, a opuchlizna (często bardzo duża) powstaje po użądleniu.
Polecamy: Użądlenie szerszenia – jak wygląda? Pierwsza pomoc przy użądleniu przez szerszenia
Obrzęk ust — alergia
Jeśli po spożyciu określonego pokarmu zauważa się spuchnięte usta, alergia może być bardzo silna. Pacjent może wymagać pomocy lekarskiej i/albo zastosowania środków antyhistaminowych, ponieważ obrzęk może dotyczyć również jamy ustnej oraz krtani i powodować problemy z oddychaniem (wstrząs anafilaktyczny). Zwykle tak silne reakcje obserwowane są w przypadku uczulenia na orzechy, skorupiaki, soję, białko jaja kurzego, ryby, białko mleka krowiego, sztuczne dodatki do żywności (barwniki, konserwanty).
Warto wiedzieć: Rodzaje alergii i jej objawy. Produkty spożywcze i kosmetyki, które uczulają najczęściej
W przypadku kosmetyków do pielęgnacji ust lub twarzy reakcje dotyczą zwykle samych warg. Zazwyczaj można wówczas zaobserwować swędzenie, pieczenie, spuchnięte usta i wysypkę.
Obrzęk Qunickiego
Specyficznym rodzajem opuchlizny jest obrzęk Qunickiego, który może być wywołany przez czynniki alergiczne (np. pokarmowe, wziewne), ale również być związany z niealergiczną reakcją autoimmunologiczną o charakterze dziedzicznym. Powstający obrzęk naczynioruchowy Quinickiego dotyczy przede wszystkim twarzy i błon śluzowych (czasami również układu pokarmowego i oddechowego), a więc również warg. Objawy (opuchlizna i bąble pokrzywkowe) mają charakter długotrwały i nawracający.
Spuchnięte usta — opryszczka
Jedną z możliwych przyczyn spuchniętych ust jest opryszczka , czyli zakaźna choroba wywołana przez wirusa Herpes simplex typu 1. Najczęściej przed pojawieniem się typowych zmian na ustach lub okolicy (pęcherzyków wypełnionych płynem) pojawia się swędzenie, mrowienie i obrzęk. Charakterystyczne dla tego schorzenia jest to, że dotyczą one tylko jednej strony lub jednej wargi. Obserwuje się więc spuchnięte usta z jednej strony lub np. tylko spuchniętą dolną wargę ust.
Polecamy: Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – przyczyny, objawy i leczenie
Spuchnięte usta po powiększeniu
Najczęściej usta powiększa się przy wykorzystaniu kwasu hialuronowego, który wstrzykiwany jest przy użyciu cienkiej igły. Obrzęk ust po kwasie hialuronowym jest właściwie naturalną reakcją na zabieg polegający na gęstym nakłuwaniu, wpuszczaniu określonej substancji, uciskaniu i układaniu. Objaw powinien ustąpić w ciągu 4 dni po zabiegu, ale u niektórych utrzymuje się nawet przez 2 tygodnie. Jeśli obrzęk po powiększeniu ust nie ustępuje lub się powiększa, należy pilnie skonsultować się ze specjalistą wykonującym zabieg. Spuchnięte usta po kwasie hialuronowym mogą również świadczyć o nadwrażliwości lub infekcji, dlatego nie należy bagatelizować tego objawu.
Inne przyczyny
Zdarza się, że obrzęk warg pojawia się również z innych, rzadszych przyczyn, takich jak:
- drożdżakowe zapalenie ust (grzybica) — najbardziej narażone są osoby ze znacznym obniżeniem odporności (np. chorujące na AIDS), stosujące antybiotyki lub sterydy;
- bakteryjne zapalenie czerwieni wargowej — oprócz opuchlizny pojawia się ból i łuszczenie naskórka;
- rzadkie choroby autoimmunologiczne (np. zespół Melkerssona-Rosenthala);
- nowotwór wargi;
- cukrzyca;
- nadciśnienie tętnicze;
- amyloidoza.
Skorzystaj z opieki POZ na NFZ w Świecie Zdrowia
Wypełnij e-Deklarację
Spuchnięte usta u dziecka
Usta u dziecka puchną zwykle z tych samych przyczyn, które wyróżnia się u osób dorosłych, a więc:
- alergia;
- opryszczka i inne stany zapalne;
- choroby autoimmunologiczne;
- obrzęk naczynioruchowy.
Spuchnięte usta u dzieci mogą również wystąpić w przypadku:
- problemów stomatologicznych (próchnica, ale również ząbkowanie);
- urazów mechanicznych (zarówno po uderzeniu, jak i w wyniku podrażnienia spowodowanego częstym oblizywaniem warg przez dziecko);
- narażenia na skrajne warunki atmosferyczne (duży mróz i wiatr, ale występują również przypadki spuchniętych ust od słońca i upału);
- podrażnienia gorącymi lub ostrymi potrawami;
- użądleniem owada (opuchlizna jest reakcją na użądlenie i nie musi wiązać się z uczuleniem, jednak u alergików może być bardzo niebezpieczna).
Zdarza się, że dzieci przychodzą na świat z wyraźnym obrzękiem warg, który nie tylko nie ustępuje, ale wręcz się powiększa. Wynika to z niewłaściwego ukształtowania kanałów naczyniowych w życiu płodowym, czyli tzw. malformacji naczyniowej. Dolegliwość występuje u mniej niż 1. proc. dzieci i często wiąże się z innymi, rzadkimi zespołami chorobowymi (np. Parksa i Webera, Rileya i Smitha, Klippla i Trenaunaya).
Postępowanie lecznicze zależy od przyczyn powstania obrzęku warg u dzieci. Niekiedy zdarza się, że w przypadku malformacji naczyniowej farmakoterapia nie przynosi pożądanych skutków i konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.
Jak zmniejszyć obrzęk ust — leczenie u osób dorosłych
W przypadku spuchniętych ust leczenie zależy od konkretnych przyczyn wywołujących dolegliwość.
Opryszczka
Leczenie opryszczki może opierać się o stosowanie maści lub specjalnych plastrów dostępnych bez recepty, choć lepszy efekt przynoszą leki przeciwwirusowe wydawane na receptę. Zaleca się je przede wszystkim przy występowaniu ciężkich i dokuczliwych objawów. Opryszczka jest chorobą, której objawy mają charakter samoograniczający, jednak ze względu na znaczną zakaźność zalecane jest stosowanie leków ograniczających możliwość rozprzestrzeniania się wirusa.
Alergia
W przypadku silnych alergii może być konieczne zastosowanie leków przeciwalergicznych (antyhistaminowych) lub glikokortykosteroidów. Mniejsze reakcje powinny ustąpić samoistnie po wyeliminowaniu z otoczenia czynnika alergizującego (np. konkretnego pokarmu lub kosmetyku). Pozwala to również ograniczyć ryzyko wystąpienia alergicznego obrzęku warg w przyszłości.
Obrzęk naczynioruchowy
Pojawienie się ostrego obrzęku naczynioruchowego jest wskazaniem do natychmiastowego kontaktu z lekarzem (SOR), ponieważ może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia.
Infekcje
Opuchlizna ust wywołana zakażeniem grzybiczym lub bakteryjnym wymaga zastosowania specjalistycznego leczenia tj. podania preparatów przeciwgrzybiczych lub antybiotyków. Zazwyczaj stosuje się leczenie miejscowe.
Choroby przewlekłe
Jeśli obrzęk jest jednym z objawów przewlekłego schorzenia, konieczne jest rozpoczęcie lub wprowadzenie zmian w leczeniu choroby podstawowej. W ramach doraźnej pomocy na spuchnięte usta można zastosować zimne okłady np. położyć na usta schłodzone plastry ogórka lub owinięte w ściereczkę kostki lodu.
Podrażnienie
W przypadku podrażnień wywołanych czynnikami atmosferycznymi najważniejsza jest właściwa pielęgnacja warg. Obrzękowi spowodowanemu przez wiatr lub mróz często towarzyszy pieczenie. Stosowanie odpowiednich pomadek nawilżających lub natłuszczających może pomóc zmniejszyć dolegliwości. Właściwe zabezpieczenie ust przed wyjściem na dwór jest jedyną metodą ograniczającą ryzyko wystąpienia podrażnień w przyszłości.
Autor: Redakcja
