Jak powstaje przepuklina brzuszna? Przyczyny
Przepuklina to zjawisko polegające na przemieszczeniu narządu poza jego prawidłowe położenie. W przypadku przepuklin brzusznych (m.in. pępkowej, udowej, pachwinowej) dochodzi do przemieszczenia narządów lub ich części, które w normalnych warunkach znajdują się w jamie brzusznej.
Najbardziej narażone na powstanie przepukliny są miejsca ściany jamy brzusznej osłabione w stosunku do innych jej obszarów. Przepuklina pępkowa występuje – jak wskazuje nazwa – w okolicy pępka, który charakteryzuje się niższą wytrzymałością niż pozostałe części ściany brzucha.
U osób dorosłych przepuklina brzuszna pojawia się, gdy jednocześnie mamy do czynienia z osłabieniem ściany jamy brzusznej oraz zwiększonym ciśnieniem wewnątrz jamy brzusznej. Takiej sytuacji sprzyjają:
- ciąża,
- otyłość,
- przewlekłe zaparcia,
- uporczywy kaszel,
- niektóre schorzenia (np. choroby jelita grubego).
Przepuklina może też powstać po operacji lub w wyniku intensywnego wysiłku fizycznego (podnoszenia ciężkich przedmiotów).
U dzieci przyczyny powstawania przepuklin nie są do końca wyjaśnione. Często przepuklina pępkowa nie jest widoczna od razu po urodzeniu, a jej pierwsze objawy pojawiają się po różnym czasie. Wraz z rozwojem i możliwością wytworzenia większego ciśnienia w jamie brzusznej dochodzi do pojawienia się niebolesnego guzka w obrębie pępka. W przypadku gdy dzieci zgłaszają niepokojące objawy związane z przepukliną (ból, obrzęk) lub dziecko bez uchwytnej przyczyny zaczyna być płaczliwe, niespokojne, wymiotuje i skarży się na nudności, należy pilnie skontaktować się z chirurgiem dziecięcym.
Objawy przepukliny pępkowej u dorosłych
Przepuklina pępkowa pojawia się zazwyczaj na skutek poszerzania się pierścienia pępka, co jest wywoływane przez wzrost ciśnienia w jamie brzusznej. Wśród dorosłych problem ten częściej dotyka kobiety niż mężczyzn.
Czy przepuklina pępkowa u dorosłych boli? Tak, ale nie zawsze – w przypadku nieleczonej przepukliny ból może pojawić się z czasem. Początkowe objawy przepukliny pępkowej to uwypuklenie i dyskomfort w okolicy pępka. Jeśli dojdzie do uwięźnięcia przepukliny, staje się ona twarda, napięta i czerwona. Powikłanie to wiąże się z silnym bólem i wymaga pilnej interwencji lekarskiej.
Jak wygląda przepuklina pępkowa? Zdjęcia
Leczenie przepukliny pępkowej u dorosłych – operacja
U małych dzieci przepuklina pępkowa często mija samoistnie do 5. roku życia. Jeśli tak się nie stanie, należy leczyć ją operacyjnie. W przypadku dorosłych sytuacja wygląda inaczej – jedynym skutecznym sposobem leczenia przepukliny jest operacja. W związku z tym zauważenie guzka w okolicy pępka zawsze powinno skłonić do konsultacji lekarskiej. Nieleczona przepuklina może doprowadzić do niedrożności i martwicy jelit.
Operacja powinna zostać przeprowadzona zawsze, kiedy istnieje ryzyko uwięźnięcia przepukliny.
W przypadku małych przepuklin u osób z wąskim pierścieniem pępka ryzyko uwięźnięcia jest zdecydowanie wyższe niż u osób z masywną, odprowadzalną przepukliną.
Do obecnie stosowanych metod leczenia operacyjnego przepuklin brzusznych zaliczamy:
- operację klasyczną – najczęściej wybierana metoda,
- operację laparoskopową,
- operację endoskopową.
U osób dorosłych składową częścią leczenia operacyjnego przepukliny pępkowej jest wszczepienie siatki przepuklinowej. Siatkę przepuklinową można umieścić pod mięśniem prostym brzucha lub na mięśniu.
Przepuklina pępkowa u kobiet w ciąży
Ciąża wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia przepukliny pępkowej. Problem ten przeważnie pojawia się w okolicach III trymestru. Przepuklina pępkowa nie stanowi zagrożenia dla płodu, dlatego w większości przypadków leczenie operacyjne jest przeprowadzane już po rozwiązaniu. Warto też dodać, że sama w sobie przepuklina pępkowa nie jest wskazaniem do porodu przez cesarskie cięcie.
Zdecydowanie częstszym problemem kobiet po ciąży, zwłaszcza ciąży mnogiej, któremu często towarzyszy przepuklina pępkowa, jest rozejście się mięśni prostych brzucha i rozstęp kresy białej. W przypadku wystąpienia rozejścia się mięśni i osłabienia przedniej ściany brzucha, które utrzymuje się po ciąży, jedynym sposobem leczenia jest operacja plastyki kresy białej. Polega ona na odprowadzeniu przepukliny pępkowej (jeśli występuje), zszyciu mięśni prostych brzucha i wszczepieniu siatki przeciwprzepuklinowej. Operację tę wykonuje się często w połączeniu z plastyką tkanek miękkich brzucha (abdominoplastyką).
