Kresa biała – anatomia
Kresa biała jest splotem kolagenowych włókien rozcięgien mięśni skośnych i poprzecznych brzucha, które przebiegają pomiędzy wyrostkiem mieczykowatym aż do spojenia łonowego. Łączy ona mięsień prosty brzucha, który składa się z dwóch położonych symetrycznie części – lewej i prawej.
Nazwa „kresa biała” nie jest przypadkowa – można ją rozpoznać jako cienką, białą linię biegnącą centralnie od dolnej części mostka w kierunku podbrzusza. Warto zaznaczyć, że linia ta ciemnieje podczas ciąży. Jest to normalne zjawisko wynikające ze zmian hormonalnych, związane ze wzrostem ilości progesteronu, estrogenów i melanotropiny, co przyczynia się do wzrostu stężenia melaniny, która odpowiada za pigmentację skóry.
Kresa biała jest wystawiana na działanie sił powstających podczas pracy mięśni brzucha, a także naprężeń generowanych przez narządy wewnętrzne. Najbardziej podatnymi na uszkodzenia miejscami w budowie kresy białej są otwory pojawiające się pomiędzy krzyżującymi się mięśniami skośnymi. Znajdują się tam gałązki naczyniowe i nerwowe. To właśnie w tych otworach, na skutek działania nadmiernych naprężeń, może dochodzić do rozstępowania się włókien, czego konsekwencją jest przepuklina kresy białej.
Przepuklina kresy białej
Przepuklina jest patologicznym uwypukleniem jamy ciała przez otwór w powłokach skórnych, w tym przypadku powłokach brzucha. W jej budowie wyróżnia się:
- wrota przepukliny: miejsce w powłokach, przez które przepuklina przechodzi poza jamę ciała;
- kanał przepukliny: droga, którą uchyłek otrzewnej pokonuje pomiędzy tkankami do worka przepukliny;
- worek przepukliny: tworzy ją część otrzewnej, w której znajduje się zawartość przepukliny;
- zawartość przepukliny: inaczej wypełnienie przepukliny – może występować jako „puste” uwypuklenie, a przy większych przepuklinach tworzy ją zawartość jamy brzusznej, najczęściej jelito cienkie.
Dlaczego powstaje przepuklina kresy białej?
Przepuklina kresy białej powstaje najczęściej w pobliżu pępka lub niżej, a zatem w miejscu występowania największych przeciążeń. Główną przyczyną pojawienia się przepukliny kresy białej jest osłabienie powłok brzucha spowodowane zwiększonym ciśnieniem wewnątrzbrzusznym na skutek m.in. otyłości brzusznej, długotrwałych zaparć, przewlekłego kaszlu czy ciąży.
Czynniki te prowadzą do nadmiernego rozciągnięcia tkanki mięśniowej, co sprzyja pojawieniu się zmian patologicznych. Kolejnymi czynnikami osłabiającymi mięśnie, które mogą wpływać na pojawienie się przepukliny brzusznej, są przebyte zabiegi operacyjne i urazy.
Objawy przepukliny kresy białej
Przepuklina kresy białej objawia się bólem w okolicach występowania zmiany, narastającym podczas aktywności fizycznej i silnego kaszlu. Objawy przepukliny kresy białej są łatwiej dostrzegalne wraz z rozwojem schorzenia. Cechą charakterystyczną jest wyczuwalny pod skórą twardy guzek.
W przypadku podejrzenia występowania przepukliny kresy białej należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Szybka interwencja zapobiega powiększaniu się przepukliny i może ograniczyć nawrót problemu. Przepuklinę kresy białej leczy się operacyjnie. Po zabiegu niezbędna jest rehabilitacja, która umożliwia odbudowę i wzmocnienie powłok.
Rozejście kresy białej i ciąża
Szerokość kresy białej wynosi zwykle od 1,5 do 2,5 cm. Większe wartości mogą świadczyć o rozejściu (rozstępie). Dochodzi do niego wskutek rozciągnięcia tkanek będącego wynikiem szybkiego przyrostu tkanki tłuszczowej lub w związku z powiększaniem macicy podczas ciąży. Wraz z postępującym rozstępem kresy białej prawa i lewa część mięśnia prostego rozchodzą się na boki. Wówczas dochodzi do widocznych zmian kształtu brzucha. Jego centralna część, w pionowej linii, ulega charakterystycznemu uwypukleniu.
Rozejście kresy białej zwykle nie jest bolesne, jednak należy je skonsultować z lekarzem. Trzeba przy tym zaznaczyć, że w przypadku ciąży rozstęp kresy białej jest normalnym zjawiskiem, które ma na celu przygotowanie do porodu. Po nim mięśnie powinny wrócić do normalnego położenia.
Jeśli rozejście kresy białej w ciąży jest znaczące, warto rozważyć konsultację z fizjoterapeutą. Może on zaproponować zestaw ćwiczeń i zaleceń, które pozwolą ograniczyć pogłębianie zjawiska i przygotować się do porodu. W poważniejszych przypadkach rozstęp kresy białej w ciąży lub po jej zakończeniu może prowadzić do pogłębienia problemu, m.in. do powstania przepukliny, występowania bólu kręgosłupa oraz schorzeń układu pokarmowego.
