Depersonalizacja – co to jest? Jak sobie z nią radzić?

Depersonalizacja – co to jest?

Depersonalizacja to stan psychiczny związany z zaburzonym sposobem postrzegania siebie. Osoba dotknięta depersonalizacją ma wrażenie, że funkcjonuje poza swoim ciałem (jest to tzw. poczucie oderwania). Czuje się, jakby obserwowała siebie i własne zachowania z perspektywy trzeciej osoby, nie ma rzeczywistego powiązania ze swoimi emocjami i uczuciami. Prowadzi to do uczucia pustki oraz zatracenia kontaktu ze sobą.

Depersonalizacja – przyczyny zaburzenia

Depersonalizacja to zaburzenie pojawiające się nie tylko w przebiegu chorób psychicznych, ale także neurologicznych, takich jak np. padaczka. Najczęściej jednak do wystąpienia depersonalizacji prowadzą:

• depresja,
• zaburzenia lękowe (nerwice),
• choroba afektywna dwubiegunowa,
• schizofrenia.

Do wystąpienia depersonalizacji może doprowadzić także traumatyczne przeżycie, np. gwałt. Poza tym zaburzenie to może dotknąć osoby nadużywające alkoholu czy substancji psychoaktywnych, szczególnie o działaniu halucynogennym. Uczucie depersonalizacji może pojawić się na etapie tzw. zespołu abstynencyjnego. Jest to grupa objawów występujących w momencie dłuższej przerwy od zażywania substancji, od której organizm już się uzależnił (np. alkoholu).

Depersonalizacja – objawy. Jak rozpoznać zaburzenie?

Depersonalizację można rozpoznać przede wszystkim po wrażeniu bycia poza swoim ciałem i braku kontaktu z własnymi emocjami. Pojawia się poczucie, że „jestem tylko obserwatorem”. Osoba widzi, jakie działanie podejmuje, słyszy, co mówi, ale ma wrażenie, jakby to nie było zależne od niej.

Depersonalizacja a derealizacja – czym się różnią?

Zasadnicza różnica między depersonalizacją a derealizacją polega na tym, że depersonalizacja wiąże się z wrażeniem funkcjonowania poza swoim ciałem i umysłem, natomiast derealizacja to wrażenie, że przebywa się w świecie nierealnym. Oba zaburzenia bardzo często występują u osób z depresją i zaburzeniami lękowymi. 

Depersonalizacja – jak sobie poradzić? Leczenie

Depersonalizacja to zaburzenie, które wymaga leczenia. Podstawą jest ustalenie, jakie schorzenie odpowiada za jej obecność. To bardzo ważne, ponieważ działania terapeutyczne muszą skupić się na leczeniu choroby podstawowej. Konieczna może być farmakoterapia zalecona przez odpowiedniego specjalistę – psychiatrę.

Leki pomocne w leczeniu depersonalizacji to farmaceutyki z grupy SSRI, a niekiedy także leki przeciwpsychotyczne.

Depersonalizacja a psychoterapia

Największą skuteczność w leczeniu depersonalizacji wykazuje psychoterapia uzupełniona farmakoterapią. W zależności od czynników indywidualnych oraz choroby dominującej (np. depresja, nerwica) rekomendowana będzie nieco inna forma pracy z terapeutą. Najpowszechniejsze nurty psychoterapeutyczne to terapia psychodynamiczna oraz poznawczo-behawioralna. Niekiedy wskazana jest również terapia w nurcie systemowym.

Wsparciem w głównych metodach leczenia są także techniki relaksacyjne oraz ćwiczenia oddechowe. Najważniejsze jest jednak to, aby znaleźć źródło poczucia depersonalizacji u pacjenta. 

Autor: Redakcja