Jak poradzić sobie z zatrzymaniem wody w organizmie? Co robić w sytuacji, gdy zauważamy u siebie opuchliznę? Czy zatrzymanie wody może wiązać się z poważnymi chorobami?
Czym jest zatrzymanie wody w organizmie? Objawy
Uczucie ciężkości, wrażenie opuchnięcia czy „nalania” odczuwała prawdopodobnie większość z nas przynajmniej raz w życiu. Pojawienie się obrzęków czy cellulitu wodnego wskazuje właśnie na zatrzymanie wody w organizmie. Dodatkowo może o nim świadczyć zwiększona masa ciała, mimo, że dieta nie uległa zmianie i nie doszło do spożycia nadmiaru kalorii. Wrażenie tycia powodowane jest przez pojawiające się obrzęki czy opuchliznę – najczęściej dotyczą one dłoni i stóp, ale pojawić się mogą nawet na twarzy. Zatrzymaniu wody w organizmie często towarzyszą pogorszenie samopoczucia, zwiększona drażliwość lub wręcz odwrotnie – apatia.
Opuchlizna czy obrzęki są związane z nadmiarem wody w organizmie, która jest magazynowana w tkankach. Często do pojawienia się problemu dochodzi podczas intensywnego wysiłku fizycznego lub w upalne dni, kiedy to naczynia krwionośne rozszerzają się, co sprzyja powstawaniu opuchlizny. Inną przyczyną pojawienia się obrzęków są zmiany hormonalne, szczególnie w drugiej fazie cyklu miesiączkowego. Wiele kobiet odczuwa wtedy „ciężkość”, której nierzadko towarzyszą obrzęki. Bywa jednak, że obrzęki pojawiają się bez wyraźnej przyczyny. Wtedy należy sprawdzić inne możliwości.
Przyczyny zatrzymania wody w organizmie
Do najczęstszych przyczyn zatrzymania wody w organizmie zaliczane są zmiany hormonalne i wysiłek fizyczny, a także niewłaściwa dieta i siedzący tryb życia. Skupmy się na diecie – duża ilość soli (przekąsek, orzeszków, chipsów, dania gotowe z dodatkiem soli, wysokoprzetworzona żywność) przy jednoczesnym słabym nawodnieniu organizmu powoduje, że pojawiają się obrzęki. Zbyt mała podaż wody pogłębia problem i powoduje coraz większe obrzęki. Dziennie powinno się pić minimum 2 litry wody, w przypadku mniejszej ilości organizm magazynuje ją w tkankach, co powoduje opuchliznę i przyrost masy ciała. Do przyczyn zatrzymania wody w organizmie związanych z dietą należy także picie alkoholu w nadmiernych ilościach oraz stosowanie diety redukcyjnej. Zbyt restrykcyjna dieta, która w konsekwencji prowadzi do niedożywienia albo dieta uboga w białko, które wiąże wodę. Zbyt mało białka w diecie powoduje przesączanie się płynów fizjologicznych przez ściany naczyń krwionośnych i limfatycznych, co powoduje obrzęki.
Wśród innych przyczyn wymienia się przyjmowanie leków powodujących zatrzymanie wody w organizmie, m. in. minoksydyl, kortykosteroidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, fludrokortyzon, blokery kanału wapniowego oraz tabletki antykoncepcyjne.
Polecamy: Dieta antyrakowa – wskazówki i zasady
Do poważniejszych przyczyn zatrzymania wody w organizmie zaliczamy choroby układu krążenia, nerek i wątroby:
- Choroby serca – niewydolność krążenia może objawiać się obrzękami oraz towarzyszącą im dusznością wysiłkową lub napadową dusznością nocną. Dodatkowo obserwuje się poszerzenie żył szyjnych.
- Choroby układu krążenia – przewlekła niewydolność żylna (żylaki) objawiająca się pojawieniem się obrzęków kończyn dolnych, brązowym zabarwieniem skóry, rzadziej owrzodzeniami skóry. Czasami pojawiają się także żylakowate poszerzenia żył.
- Choroby układu krążenia – zakrzepica żył głębokich. Objawia się nagle występującym, niepoddającym się uciskowi jednostronnym obrzękiem, któremu towarzyszy ból. Nagle pojawia się także zaczerwienienie, ciepłota oraz nadmierna tkliwość chorej kończyny.
- Choroby nerek – zespół nerczycowy objawiający się rozlanymi obrzękami, często wodobrzuszem, niekiedy obrzękiem okołooczodołowym.
- Choroby nerek – kłębuszkowe zapalenie nerek objawiające się opuchnięciem całej twarzy.
- Choroby wątroby objawiające się wodobrzuszem i żółtaczką.
- Choroby tarczycy – niedoczynność tarczycy objawiająca się obrzękiem dolnych i górnych powiek oraz rąk, z czasem obrzęk powiększa się i zajmuje cała twarz.
- Choroby tarczycy – nadczynność tarczycy, gdzie obrzęk obejmuje łydki.
Na pojawiające się obrzęki wpływa także upał, o czym już wspominaliśmy. Wysoka temperatura sprawia, że żyły rozszerzają się i zaczynają przesączać płyny do okolicznych tkanek.
Obrzęki mogą pojawić się także po wielogodzinnej podróży w pozycji siedzącej – stała pozycja ciała utrudnia odpływ krwi żylnej.
Zatrzymanie wody w organizmie a odwodnienie
Odwodnienie to niebezpieczny dla organizmu stan, który może doprowadzić nawet do śmierci. Odwodnienie jest szczególnie groźne dla małych dzieci, które odwadniają się szybko, robiąc się przy tym senne. Odwodnienie organizmu można rozpoznać po ciemnym moczu o zapachu acetonu, nadmiernej senności i apatii. Z kolei jasnożółty kolor moczu wskazuje na odpowiednie nawodnienie organizmu. Warto dodać, że zupełnie przeźroczysty mocz wskazuje na to, że wypiliśmy za dużo wody na raz. Najefektywniejsze jest picie wody małymi łykami w ciągu dnia, a nie jednorazowe wypicie dużej ilości wody.
Polecamy: Objawy odwodnienia u dziecka
O odwodnieniu może świadczyć także sucha i wiotka skóra, dająca uchwycić się w palce.
Istnieje takie przewodnienie organizmu – dochodzi do niego właśnie wtedy, kiedy wypiliśmy za dużo wody na raz, a nasze nerki nie są w stanie wyprodukować więcej moczu niż 0,6-1,5 litra na godzina. Zbyt duża podaż wody oznacza, że nie nadążają z produkcją, co z kolei może objawić się dusznościami, obrzękiem, a nawet drgawkami.
Polecamy: Jak nawadniać organizm? Ile wody pić?
Cellulit wodny – jak go rozpoznać i jak się go pozbyć?
Cellulit wodny charakteryzuje podskórny obrzęk i nierówna powierzchnia skóry, widoczna głównie po jej ściśnięciu. Skóra przypomina skórkę od pomarańczy. Nie ma znaczenia waga kobiety – cellulit wodny może pojawić się u osób szczupłych i otyłych. Cellulitu wodnego można się pozbyć regulując gospodarkę wodną w organizmie – powstaje on na skutek zaburzeń mikrokrążenia krwi, kiedy to naczynia zwiększają swoją przepuszczalność i powstają obrzęki.
Najczęściej cellulit wodny pojawia się na udach i pośladkach, ale może także występować na kolanach, łydkach, ramionach i na brzuchu. Powstawaniu cellulitu wodnego sprzyjają niewłaściwa dieta, brak aktywności, zbyt obcisła odzież, chodzenie w butach na obcasie, stosowanie antykoncepcji hormonalnej oraz cykl menstruacyjny.
Polecamy: Cellulit – rodzaje, jak powstaje, sposoby na pozbycie się cellulitu (dieta)
Jak pozbyć się nadmiaru wody z organizmu?
Nadmiaru wody z organizmu można pozbyć się wdrażając zdrowe nawyki żywieniowe i odpowiednią aktywność fizyczną. W pierwszej kolejności należy zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu, wypijając minimum 2 litry wody dziennie – nie na raz, ale stopniowo, małymi łykami w ciągu dnia. Szczególnie w upalne dni warto wypijać elektrolity, aby zapobiec odwodnieniu organizmu i utracie minerałów wraz z potem. Dieta mająca wyeliminować nadmiar wody z organizmu powinna być przede wszystkim uboga w sól i produkty wysokoprzetworzone. Warto także ograniczać alkohol, kawę i słodycze.
Aktywność fizyczna poprawia pracę układu krążenia i zapobiega zastojowi krwi – nie musi być to wymagająca aktywność – wystarczy spacer, basen, jazda na rowerze – ważne, aby ruszać się minimum 45 minut dziennie, zwłaszcza, jeśli wykonujemy siedzącą pracę.
Organizm w walce z nadmiarem wody mogą wspomagać także zioła lub apteczne preparaty usuwające nadmiar wody z organizmu. Wśród polecanych ziół znajdują się pokrzywa, mniszek lekarski, czystek, pietruszka i krwawnik.
Natomiast w przypadku, kiedy nadmiar wody w organizmie wynika z problemów zdrowotnych niezbędne jest podjęcie leczenia chorób powodujących zastoje. W przypadku występujących uporczywych obrzęków warto porozmawiać z lekarzem o rozpoczęciu diagnostyki w celu znalezienia problemu.
Autor: Redakcja
