REKLAMA

Naczyniak wątroby – przyczyny, objawy i leczenie

Aktualizacja:

05 marca 2025

Publikacja:

11 maja 2022

Czas czytania:

8 min

Autor:

Redakcja

Naczyniak wątroby to rodzaj łagodnego nowotworu rozwijającego się w obrębie tego narządu. Zwykle swoją wielkością nie przekracza 3 centymetrów. W większości przypadków naczyniak wątroby nie daje objawów, jednak większe zmiany mogą prowadzić do wystąpienia symptomów, takich jak ból czy uczucie pełności w brzuchu. Czy naczyniak wątroby jest groźny? Jak przebiega leczenie?

Kobieta podczas badania USG brzucha

Wątroba – jakie ma funkcje i gdzie się znajduje? 

Wątroba to największy gruczoł w organizmie. Należy do układu pokarmowego i leży pod żebrami w prawej części brzuch.  

Pełni wiele funkcji niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu człowieka. Można wśród nich wymienić m.in.: 

  • uczestniczenie w przemianach węglowodanów, lipidów, białek oraz hemu, 
  • neutralizowanie toksyn, takich jak alkohol czy produkty przemiany leków, 
  • gromadzenie niektórych witamin oraz żelaza, 
  • produkcja żółci, 
  • udział w procesach immunologicznych organizmu. 

Czy wątroba boli? 

Wątroba nie boli, ponieważ nie dochodzą do niej włókna nerwowe odpowiedzialne za przewodzenie bólu.  

Unerwiona natomiast jest błona włóknista otaczająca narząd. Z tego powodu możliwe jest uczucie bólu, gdy dojdzie do jej podrażnienia, np. przez powiększoną wątrobę. 

Sprawdź: Leki na wątrobę – tabletki na wątrobę, kapsułki, herbatki na wątrobę

Osoba pokazuje, gdzie leży wątroba
wątroba leży pod żebrami w prawej części brzucha

Naczyniak wątroby – co to jest? 

Naczyniak wątroby jest łagodnym nowotworem wywodzącym się z naczyń krwionośnych. Jest to jedna z najczęściej występujących zmian w wątrobie – według badań częstość jego pojawiania się waha się od 0,4% do aż 20%. Częściej występuje u kobiet. 

Większość naczyniaków osiąga niewielkie rozmiary (od kilku milimetrów do 3-4 cm) i nie daje żadnych objawów ani nie wpływa na pracę wątroby.

Wykrywane są przypadkowo podczas badań obrazowych. Ze względu na brak symptomów i negatywnych skutków takie naczyniaki nie wymagają leczenia. 

Większe zmiany, a szczególnie te osiągające powyżej 10 cm, mogą powodować objawy związane z uciskiem lub stwarzać ryzyko m.in. pęknięcia i krwawienia. Z tego powodu wymagają leczenia. 

Czytaj także: Rak wątroby – objawy, przyczyny, rokowania

Czy naczyniak w wątrobie jest groźny? 

Naczyniak wątroby jest łagodny, co oznacza, że w jego przebiegu nie dochodzi do przerzutów. Choroba nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i zwykle nie daje żadnych objawów ani nie zaburza pracy wątroby. 

Leczenia wymagają zwykle tylko większe naczyniaki, choć dokładne określenie zakresu ich wielkości nie jest ujednolicone. Zwykle naczyniaki wątroby powyżej 10 cm są nazywane naczyniakami olbrzymimi, jednak w niektórych źródłach można spotkać tę nazwę już od 4-5 cm. Zdarza się, że naczyniaki wątroby mogą osiągać powyżej 20 cm lub nawet do 40 cm. 

W niektórych przypadkach mogą wystąpić komplikacje, jednak jest to rzadkie i dotyczy dużych naczyniaków wątroby. Wśród powikłań można wymienić: 

  • pęknięcie naczyniaka wątroby, 
  • pojawienie się zespołu Kasabacha i Merritt, który charakteryzuje się zmniejszeniem liczby płytek krwi i upośledzeniem krzepnięcia.

Czytaj także: Zaburzenia krzepnięcia krwi – jak rozpoznać? Przyczyny, leczenie

Naczyniak na wątrobie – jak powstaje? Przyczyny 

Każdy nowotwór rozwija się na skutek niewłaściwego namnażania się komórek.  

Przyczyny powstawania naczyniaka w wątrobie nie są do końca poznane. Wg niektórych badań, może on występować rodzinnie, co sugeruje możliwy wpływ czynników genetycznych. 

Naczyniak wątroby – czynniki ryzyka 

Do czynników ryzyka powstawania naczyniaka na wątrobie należą: 

  • płeć – występuje on częściej u kobiet (w stosunku 5:1), 
  • wiek – najczęściej wykrywany jest pomiędzy 30 a 50 rokiem życia, 
  • ciąża – kobiety, które był w ciąży są bardziej narażone na pojawienie się naczyniak wątroby, 
  • hormonalna terapia zastępcza.  

Naczyniak wątroby – objawy  

W większości przypadków naczyniaki wątroby nie dają objawów.  

W przypadku dużych naczyniaków objawy są niespecyficzne i mogą obejmować: 

  • ból brzucha w prawej górnej części, 
  • zmniejszenie apetytu, wczesne uczucie sytości, 
  • nudności i wymioty
  • uczucie pełności w brzuchu, 
  • stan podgorączkowy. 

Warto podkreślić, że te objawy mogą wskazywać na wiele chorób związanych z układem pokarmowym, dlatego konieczna jest dokładna diagnostyka. 

Czytaj także: Powiększona wątroba – przyczyny i objawy. Jakie badania wykonać przy hepatomegalii?

Kobieta trzyma się za brzuch z powodu bólu wątroby wywołanego naczyniakiem wątroby
duże naczyniaki wątroby mogą powodować ból

Czy naczyniak wątroby może się wchłonąć? Rokowania 

Naczyniak wątroby częściowo może się wchłonąć. Jednak jego całkowity zanik, bez odpowiedniego leczenia, nie jest możliwy. 

Należy jednak podkreślić, że większość naczyniaków wątroby nie powoduje objawów i nie wpływa na pracę narządu, dlatego nie wymaga leczenia. Każdy przypadek należy skonsultować z lekarzem, który zadecyduje o dalszych krokach.

Co jeść przy naczyniaku wątroby? 

Nie ma jednej, konkretnej diety wskazanej przy naczyniaku wątroby. Warto natomiast spożywać zbilansowane posiłki, które wspierają pracę całego organizmu, a przy tym nie obciążają wątroby.  

Ważne jest, aby: 

  • spożywać posiłki regularnie. W zależności od indywidualnych potrzeb i prowadzonego trybu życia powinno to być od 3 do 5 posiłków dziennie, 
  • unikać smażonych potraw oraz przetworzonych produktów, 
  • uwzględnić świeże owoce i warzywa, a także pełnoziarniste produkty, 
  • pić duże ilości wody w ciągu dnia. 

Czytaj więcej: Jak dbać o wątrobę? Dieta, suplementy, styl życia

Naczyniak wątroby – jakie badania wykonać? 

Naczyniak wątroby zwykle wykrywany jest przypadkowo podczas badań obrazowych w obrębie jamy brzucha.  

Jego obecność najczęściej bywa zauważana podczas USG jamy brzusznej.  

Po jego wykryciu lekarz może zalecić diagnozę pogłębiającą, w której zakres może wchodzić tomografia komputerowa z użyciem kontrastu czy rezonans magnetyczny. Obecność naczyniaka wątroby może zostać rozpoznana również podczas scyntygrafii. 

Naczyniak wątroby – do jakiego specjalisty iść? 

Na konsultację dotyczącą naczyniaka wątroby możesz zgłosić się do hepatologa, czyli specjalisty, który zajmuje się schorzeniami tego narządu. Lekarz zaplanuje dalsze leczenie lub poinformuje, kiedy należy udać się na kontrolę. 

Pamiętaj, aby na wizytę zabrać ze sobą wyniki badań. 

Naczyniak wątroby – jak wygląda leczenie? 

W większości przypadków naczyniak wątroby nie wymaga leczenia. Po jego wykryciu lekarz zwykle zaleca kontrolne badanie USG. Częstość jego wykonywania ustala specjalista – zwykle jest to nie częściej niż raz na rok. W niektórych przypadkach, takich jak ciąża czy stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, lekarz może zalecić częstsze kontrole.  

Wdrożenie leczenia zalecane jest w przypadku: 

  • dużych zmian, 
  • pojawienia się nowego bólu lub bólu, który nie reaguje na środki przeciwbólowe, 
  • powiększania się naczyniaka w wątrobie, 
  • wystąpieniu powikłań (zaburzenie krzepnięcia krwi). 

Leczenie naczyniaka wątroby odbywa się poprzez jego operacyjne usunięcie.  

Gdy zabieg chirurgiczny jest niemożliwy, lekarz może wykonać również embolizację naczyniaka, która polega na zamknięciu zmienionych naczyń krwionośnych. 

Operacja naczyniaka wątroby – jak przebiega? 

Operacja naczyniaka wątroby zalecana jest szczególnie w przypadku dużych zmian, sięgających swoimi wymiarami ok. 10 cm lub przy występowaniu objawów klinicznych. Możliwe są 4 rodzaje zabiegów operacyjnego usunięcia tętniaka: 

  • enukleacja (wyłuszczenie) zmiany,  
  • resekcja wątroby (usunięcie części wątroby z naczyniakiem),  
  • podwiązanie tętnicy wątrobowej, 
  • przeszczep wątroby. 

Przy czym metodami z wyboru są wyłuszczenie lub resekcja wątroby, a pozostałe dwie metody wykorzystywane są tylko w szczególnych przypadkach. 

Wybór odpowiedniej metody zależy m.in. od lokalizacji, wielkości i liczby zmian w wątrobie. Każdy przypadek powinien być dobrze zdiagnozowany oraz dostosowany indywidualnie do pacjenta. 

Bibliografia

  1. Bajenaru N, Balaban V, Săvulescu F, Campeanu I, Patrascu T. Hepatic hemangioma -review-. J Med Life. 2015;8 Spec Issue(Spec Issue):4-11.
  2. Kacała A, Dorochowicz M, Matus I, Puła M, Korbecki A, Sobański M, Jacków-Nowicka J, Patrzałek D, Janczak D, Guziński M. Hepatic Hemangioma: Review of Imaging and Therapeutic Strategies. Medicina (Kaunas). 2024 Mar 8;60(3):449.
  3. Kaman L, Naik A, Savlania A, Raypattanaik N. Chirurgiczne postępowanie w olbrzymim naczyniakuwątroby – potrzeba ponownego zdefiniowanianazewnictwa w zależności od rozmiaru (wielkości). Pol Przegl Chir. (2021);93(4):28-34.
  4. https://www.mp.pl/pacjent/onkologia/chorobynowotworowe/299717,naczyniak-watroby-przyczyny-objawy-i-leczenie [dostęp: 05.03.2025]