Psychiatra – kiedy się do niego zgłosić? Jak przygotować się do wizyty u psychiatry?

Kiedy iść do psychiatry?

Psychiatra pomaga w rozwiązywaniu problemów związanych ze zdrowiem psychicznym. Leczy pacjentów z depresją, zaburzeniami lękowymi, uzależnieniami, zaburzeniami odżywiania, zaburzeniami osobowości czy schizofrenią. Nie musisz jednak podejrzewać u siebie poważnej choroby psychicznej, by chcieć skonsultować się z psychiatrą. Możesz zgłosić się do niego również wtedy, gdy przechodzisz trudny okres i doświadczasz kryzysu – czyli nie możesz sobie poradzić z zaistniałą w Twoim życiu sytuacją.

Objawy, z którymi warto udać się do psychiatry, to między innymi:

• obniżony nastrój,
• niezdolność do odczuwania przyjemności,
• ciągłe zmęczenie i brak energii,
• lęk i niepokój,
• ataki paniki,
• zamartwianie się,
• nagłe zmiany nastroju,
• bezsenność i inne problemy ze snem.

Jeśli te lub inne dolegliwości są dla Ciebie źródłem cierpienia, nie zwlekaj z wizytą u psychiatry albo psychologa. Pilna konsultacja jest konieczna zwłaszcza w przypadku występowania myśli samobójczych.

Psychiatra a psycholog – czym się różnią?

Zarówno psychiatra, jak i psycholog zajmują się psychiką człowieka. Różnica między nimi dotyczy przede wszystkim uprawnień i zakresu działań. Psychiatra jest lekarzem medycyny, a w związku z tym może przepisywać leki, kierować na badania i wystawiać zwolnienia lekarskie. Psycholog nie ma takiej możliwości.

Kogo wybrać, psychologa czy psychiatrę? To zależy od specyfiki problemu, stopnia nasilenia objawów i naszych oczekiwań. Jeśli nie wiemy, który specjalista będzie odpowiedni w naszym przypadku, kierujmy się kryterium dostępności – im szybciej uzyskamy pomoc, tym lepiej. Po zapoznaniu się z naszą sytuacją psycholog może zasugerować wizytę u psychiatry. Podobnie psychiatra może uznać, że większą korzyść przyniesie spotkanie z psychologiem. Zawsze jednak specjalista powinien nas wysłuchać i wesprzeć w szukaniu pomocy.

Jak pokonać obawy przed pójściem do psychiatry?

Mimo że świadomość społeczna dotycząca zdrowia psychicznego wciąż się zwiększa, w wielu środowiskach wizyta u psychiatry nadal jest uznawana za coś, czego trzeba się wstydzić. Warto w związku z tym pamiętać, że problemy natury psychicznej mogą wystąpić u każdego, a szukanie pomocy to przejaw nie słabości, ale siły – bo oznacza, że chcemy stawić czoło trudnościom. Zwykle jest tak, że problemy nie znikają, kiedy są ignorowane; przeciwnie, często się pogłębiają. Cierpienie psychiczne, podobnie jak ból fizyczny, powinno nas skłonić do konsultacji ze specjalistą.  

Stres przed pierwszą wizytą u psychiatry jest zrozumiały. Nie zapominaj jednak, że lekarz ma na względzie Twoje dobro i chce Ci pomóc.

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychiatry?

Konsultacja u psychiatry polega na długiej i szczegółowej rozmowie. Jej celem jest poznanie przez lekarza Twojej sytuacji i zrozumienie, z czym się zmagasz. Psychiatra może rozpocząć wizytę od zadawania konkretnych pytań lub zostawić Ci przestrzeń na swobodną wypowiedź, a do pytań przejść na końcu.

O co pyta psychiatra? Lekarz zada Ci pytania, które pozwolą mu jak najwnikliwiej przeanalizować problem. Mogą one dotyczyć m.in.:

• trudności, jakich doświadczasz,
• odczuwanych emocji,
• sytuacji życiowej – pracy, związku, rodziny,
• stylu życia (np. higieny snu, sięgania po używki),
• doświadczeń z przeszłości (np. dzieciństwa, czasów szkolnych),
• występowania zaburzeń psychicznych w rodzinie,
• występowania chorób przewlekłych i stosowania leków (warto zabrać ze sobą dokumentację medyczną).

Jeśli nie chcesz poruszać jakiegoś tematu, możesz oczywiście odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie psychiatry. Miej jednak na uwadze, że lekarz nie zadaje pytań bez powodu – nawet jeśli niektóre z nich wydają Ci się niezwiązane z problemem. Im więcej informacji dostarczysz, tym łatwiej będzie Ci pomóc. 

Ile trwa wizyta u psychiatry?

Pierwsza wizyta u psychiatry zwykle jest dłuższa niż kolejne i trwa przynajmniej 20 minut, ale wiele zależy od stopnia złożoności problemu, z którym przychodzisz. Przygotuj się na to, że w gabinecie psychiatry możesz spędzić nawet 40–60 minut. 

W trakcie wizyty lekarz może postawić wstępną diagnozę, przepisać Ci leki albo zalecić psychoterapię jako formę leczenia. Możliwe jest także uzyskanie zwolnienia lekarskiego, jeśli psychiatra uzna, że są ku temu podstawy. Na koniec lekarz prawdopodobnie ustali z Tobą termin następnej wizyty.

Przygotowanie do wizyty u psychiatry

Co mówić podczas wizyty u psychiatry? Przede wszystkim: prawdę. To czas przeznaczony tylko dla Ciebie, a w gabinecie jesteś całkowicie bezpieczny. Nie bój się oceny i pamiętaj, że psychiatrę obowiązuje tajemnica lekarska. 

Nie musisz planować całej rozmowy, bądź jednak przygotowany na pytanie, z jakim problemem przychodzisz. Możesz zapisać, co chcesz powiedzieć lekarzowi, i mieć listę przy sobie podczas wizyty. Nawet jeśli z niej nie skorzystasz, pozwoli Ci ona uporządkować myśli. Nie martw się, że się pogubisz – w razie czego psychiatra pokieruje rozmową, tak aby uzyskać wszystkie niezbędne informacje. Nie zapominaj, że Ty również możesz zadawać pytania, więc jeśli masz jakieś wątpliwości lub obawy, powiedz o tym otwarcie. 

Jeśli bardzo stresujesz się pierwszą wizytą u psychiatry, możesz poprosić kogoś bliskiego, by Ci towarzyszył.