Alergiczny nieżyt nosa a preparaty soli morskiej – dlaczego warto je stosować?

Dlaczego higiena nosa w przebiegu alergicznego nieżytu jest taka ważna?

Stosowanie roztworów soli, w tym izotonicznego i hipertonicznego roztworu wody morskiej, sprzyja utrzymaniu drożności i prawidłowej wentylacji w obrębie górnych dróg oddechowych. Podawanie do nosa roztworów soli może stanowić tanią i bezpieczną dodatkową opcję w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. W niektórych sytuacjach może być to alternatywa dla stosowania donosowych glikokortykosteroidów oraz doustnych leków przeciwhistaminowych.

W 2018 roku zostały opublikowane wyniki przeglądu systematycznego, w którym stwierdzono, że podawanie do nosa roztworów chlorku sodu może zmniejszyć nasilenie objawów alergicznego nieżytu nosa w porównaniu z brakiem takiej terapii u pacjentów z omawianym schorzeniem w okresie do 3 miesięcy.

Polecamy: Przyczyny, rodzaje i leczenie kataru

Skąd się bierze alergiczny nieżyt nosa?

Chorobę wywołują najczęściej alergeny wziewne (kontakt z nimi), głównie pyłki traw, chwastów czy drzew, a także roztocza kurzu, alergeny naskórka i wydzielin zwierząt, grzybów drożdżopodobnych oraz pleśniowych.

Polecamy: Całoroczny kalendarz pyleń dla alergików

Jakie są objawy alergicznego nieżytu nosa?

Najczęściej schorzenie ma łagodny przebieg, jednak objawy są uciążliwe dla pacjentów. Do objawów zalicza się:

• wyciekanie wodnistej lub śluzowej wydzieliny z nosa,
• zatkanie nosa przez śluzową, czasami gęstą wydzielinę, co powoduje upośledzenie węchu,
• kichanie, często w postaci napadów,
• kaszel bez cech ostrej infekcji, wynikający z podrażnienia tylnej ściany gardła przez spływającą wydzielinę,
• uczucie świądu (swędzenia) nosa, podniebienia, gardła oraz spojówek. Często zaczerwienienie spojówek.

Rzadko, ale mogą pojawić się również objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle głowy, zaburzenia snu, koncentracji oraz uczenia się, obniżenie nastroju i stan podgorączkowy.

Leczenie alergicznego nieżytu nosa

Zalecenia ogólne odnoszące się do leczenia alergicznego nieżytu nosa obejmują przede wszystkim unikanie ekspozycji na alergeny odpowiedzialne za występowanie objawów. Kolejnych ważnym aspektem w terapii jest rozpylanie w nosie lub płukanie nosa roztworem chlorku sodu: izotonicznego (0,9%) lub hipertonicznego, lub wody morskiej zawierającej chlorek sodu.

Leczenie farmakologiczne obejmuje zastosowanie glikokortykosteroidów donosowych (hamujących proces zapalny w drogach oddechowych na różnych etapach jego rozwoju), leków przeciwhistaminowych, leków przeciwleukotrienowych, leków obkurczających naczynia błony śluzowej nosa.

Sól morska jako element terapii alergicznego nieżytu nosa

Stosowanie soli morskiej do nosa pomaga przepłukać jamę nosową, pomaga w rozcieńczeniu wydzieliny ułatwiając jej usuwanie oraz oczyszcza drogi oddechowe z alergenów powodujących podrażnienie. Taka terapia pomaga poprawić drożność w obrębie górnych dróg oddechowych.

W 2018 roku w czasopiśmie Cochrane Database Syst Rev zostały opublikowane wyniki przeglądu systematycznego autorstwa Head K i wsp., w którym poszukiwano danych dotyczących efektów stosowania donosowych preparatów zawierających NaCl u osób z alergicznym nieżytem nosa. Do ostatecznej analizy włączono 14 badań (obejmujących łącznie 747 uczestników). Uczestnikami badań były osoby dorosłe (7 badań, 248 uczestników) oraz dzieci (7 badań, 499 pacjentów).

W wyniku badania stwierdzono, że stosowanie roztworów NaCl może zmniejszyć nasilenie choroby w porównaniu z brakiem terapii takimi roztworami w okresie do 3 miesięcy zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Podczas terapii nie występowały istotne działania niepożądane.

Autorzy przywołanego badania, którego wyniki opublikowano w 2018 roku, wyciągnęli wniosek, że podawanie do nosa roztworów NaCl może stanowić tani i bezpieczny dodatek do leczenia lub w niektórych sytuacjach nawet alternatywę dla stosowania donosowych glikokortykosteroidów oraz leków przeciwhistaminowych. Konieczne jest jednak prowadzenie dalszych badań dotyczących omawianej tematyki!

Polecamy: Zapalenie zatok – objawy, leki. Jakie antybiotyki na zapalenie zatok?

Jak płukać nos przy użyciu soli morskiej?

Płukanie nosa roztworami soli może być wykonywane przy użyciu sprayów, pompek i aplikatorów. Roztwory soli mogą być izotoniczne (inaczej izoosmotyczne, czyli mające takie samo stężenie NaCl jak w organizmie, czyli 0,9% NaCl) lub hipertoniczne (o wyższym ciśnieniu osmotycznym niż płyny w organizmie, czyli >0,9% NaCl). Terapia jest dostępna bez recepty i może być stosowana samodzielnie lub jako dodatek do leczenia farmakologicznego alergicznego nieżytu nosa przy pomocy glikokortykosteroidów donosowych i doustnych leków przeciwhistaminowych.