Ból odbytu – charakterystyka
Skóra w okolicy odbytu jest bogato unerwiona i wrażliwa na bodźce, dlatego dolegliwości związane z chorobami obejmującymi odbyt bywają bardzo dokuczliwe. Ból odbytu może być przewlekły lub przybrać postać epizodów – dokuczać przez określony czas, by potem ustąpić.Kiedy pojawia się ból odbytu?
Ból odbytu może pojawiać się w różnych sytuacjach i mieć różnoraki charakter:- ból podczas wypróżniania – przyczyną może być szczelina lub rana kanału odbytu;
- ból towarzyszący wysiękowi – zwykle ma podłoże grzybicze;
- ból stały – powodować go może ropień, zakażenie, hemoroidy lub guz;
- ból ostry i intensywny – wywołuje go ropień, guz lub skurcz mięśniowy;
- ból nasilający się – towarzyszy hemoroidom, zakażeniom i guzom.
Ból odbytu – objawy towarzyszące
Wraz z bólem odbytu chory może dodatkowo odczuwać takie dolegliwości, jak:- ból podbrzusza,
- pieczenie odbytu,
- krwawienie z odbytu,
- świąd odbytu,
- zaburzenia oddawania moczu,
- obecność guzka lub zmian skórnych.
Przyczyny bólu odbytu
Możliwe przyczyny to:- hemoroidy – guzki odbytu, obserwuje się krwawienie z odbytu;
- szczelina odbytu – niewielka rana odbytu; ból jest ostry, może mu towarzyszyć skurcz mięśni zwieracza;
- zakażenie bakteryjne – ból ma charakter stały i z biegiem czasu może się nasilać, wraz z nim występuje gorączka i nocne poty;
- zakażenie grzybicze – ból jest umiarkowany, ale utrzymuje się przez długi czas, może pojawić się wysięk;
- guz (nowotworowy) – powoduje ból, który z czasem przybiera na sile;
- skurcz mięśni miednicy – powoduje nagły ból, który dość szybko ustępuje;
- przetoka okołoodbytnicza – nienaturalne połączenie kanału odbytu ze skórą dookoła, w momencie jej zatkania pojawia się ból i powstaje ropień;
- zespół dźwigaczy odbytu – ból w okolicy odbytu, krzyża i kości guzicznej, uczucie rozpierania;
- kokcygodynia – ból występujący w okolicy kości ogonowej, ma przewlekły charakter;
- napadowe bóle odbytu – ból jest nagły, ostry i trwa od kilku sekund do kilku minut, występuje głównie w nocy;
- choroby przenoszone drogą płciową: rzeżączka, chlamydioza lub opryszczka.
Ból odbytu – kiedy udać się do lekarza?
Choroby odbytu są powszechnie uważane za wstydliwe, przez co w przypadku ich wystąpienia odkładamy wizytę u lekarza na później, po cichu licząc, że problem sam się rozwiąże. Warto jednak zdać sobie sprawę, że ból odbytu, który nie ustępuje w ciągu 1-2 dni (wprost przeciwnie – jedynie się nasila) i któremu towarzyszą objawy dodatkowe, takie jak pieczenie, swędzenie czy krwawienie, wymaga konsultacji lekarskiej. Może on bowiem świadczyć o poważnej chorobie. Z bólem odbytu można zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub proktologa – lekarza zajmującego się chorobami odbytnicy i jelita grubego.Diagnostyka bólu odbytu
Na początku lekarz musi postawić diagnozę, dopiero później może podjąć leczenie. Diagnostyka obejmuje szereg badań proktologicznych, w tym m.in.:- badanie per rectum (przez odbytnicę) – badanie fizykalne wykonywane palcem przez odbytnicę;
- rektoskopię i anoskopię – badanie polega na wprowadzeniu wziernika przez odbytnicę, co umożliwia ocenę kanału odbytu (wykonywane w znieczuleniu miejscowym);
- kolonoskopię – badanie polega na wprowadzeniu endoskopu przez odbytnicę, co umożliwia zbadanie jelita grubego, pobranie wycinka tkanki do analiz, a nawet wykonanie prostego zabiegu;
- sigmoidoskopię – badanie wykonywane endoskopem, polegające na ocenie ostatnich 60-80 cm jelita grubego, czyli odbytnicy, esicy i części zstępnicy, a także umożliwiające pobranie wycinków do badania histopatologicznego;
- wlew doodbytniczy – badanie polega na podaniu środka kontrastowego do jelita grubego i wykonaniu zdjęć rentgenowskich.
Ból odbytu – leczenie
Leczenie bólu odbytu jest dostosowywane do przyczyny dolegliwości i skupia się przede wszystkim na jej wyeliminowaniu. Na hemoroidy w początkowej postaci choroby najczęściej stosuje się maści i czopki, a w zaawansowanym stadium może pojawić się konieczność leczenia operacyjnego. Przy ropniu konieczna jest antybiotykoterapia, a także nacięcie i drenaż. Na szczelinę odbytu najlepiej sprawdzają się leki zmiękczające stolec i preparaty obniżające napięcie zwieraczy. Przy nowotworze odbytu konieczne jest leczenie onkologiczne, które może obejmować zabieg chirurgiczny, radioterapię lub chemioterapię.Autor: Redakcja
