Zaburzenie nastroju w przypadku dystymii polega na stałym lub nawracającym odczuciu łagodnego obniżenia nastroju. Z kolei przy cyklotymii są to okresy łagodnie podwyższonego nastroju na przemian z przewlekłymi okresami jego lekkiego obniżenia. Większość osób z tymi schorzeniami nastroju nie chodzi do lekarza, ponieważ, jak mówią oni sami, „da się z nimi żyć”. Owszem, da się, ale jakość tego życia jest gorsza i dlatego warto o nią powalczyć. Dystymia i cyklotymia tym różnią się od nawracającej depresji czy choroby afektywnej dwubiegunowej, że ich objawy nie zakłócają znacząco codziennego życia i są łagodniejsze niż objawy typowej depresji czy manii.
Objawy dystymii
Oprócz wspomnianego łagodnego obniżenia nastroju w dystymii występuje również co najmniej kilka z długiej listy objawów. Może to być np. zmniejszenie energii i aktywności, bezsenność, osłabiona pewność siebie, spadek koncentracji uwagi, płaczliwość, zmniejszona rozmowność, osłabienie libido, apatia, zmniejszenie odczuwania przyjemności, pesymizm czy wycofanie społeczne. Zwykle objawy te są łagodne i towarzyszą podstawowemu objawowi – smutkowi. Dawniej myślano, że dystymia to rodzaj osobowości, a nie choroba. Dystymię da się jednak leczyć.
Objawy cyklotymii
W cyklotymii przeplatają się okresy objawów dystymii z objawami łagodnego podwyższenia nastroju. W tych okresach ludzie są weseli albo drażliwi i wybuchowi. Podwyższeniu nastroju towarzyszy zawsze kilka innych objawów, takich jak zwiększenie energii i aktywności, skrócenie snu nocnego, podwyższenie samooceny, okresowe zwiększenie kreatywności, większa rozmowność i towarzyskość, skłonność do żartów, okresowe zwiększenie ochoty na seks, nadmierny optymizm i łatwość tworzenia planów trudnych do zrealizowania.
Występowanie dystymii i cyklotymii
Zarówno dystymia, jak i cyklotymia są częste w populacji. Każde z nich może dotyczyć nawet 3–5% populacji ogólnej – nie mamy jednak wielu badań epidemiologii tych zaburzeń. Częstym scenariuszem jest przejście trudnego zdarzenia stresowego, powodującego reakcję depresyjną, która trwa dłużej niż miesiąc czy rok, w stan przewlekły – po 2 latach przedłużona reakcja depresyjna staje się już dystymią. Często obserwuje się taki przebieg u osób, które nie zakończyły reakcji żałoby. Dystymia może czasami przeplatać się z pełnoobjawowymi epizodami depresji – takie współwystępowanie depresji i dystymii nazywamy podwójną depresją.
Leczenie dystymii i cyklotymii
Oba schorzenia można i należy leczyć. Stosuje się zwykle leczenie farmakologiczne. W dystymii preferuje się leki takie jak tianeptyna, fluoksetyna, sertralina czy małe dawki sulpirydu. Z kolei w leczeniu cyklotymii używa się małych dawek leków regulujących nastrój – tak zwanych normotymików. Przykładem jest karbamazepina, lit lub kwas walproinowy. Leczenie jest długie, zwykle powinno trwać dłużej niż pół roku. W części przypadków po odstawieniu leku objawy wracają. W takich sytuacjach trzeba wrócić do leczenia – decyzję o tym zawsze powinno się podejmować razem z lekarzem psychiatrą.
Polecane artykuły:
Krótkotrwałe nawracające zaburzenia depresyjne i dysforyczny zespół przedmiesiączkowy (PMDD) 
Depresja wysokofunkcjonująca – dlaczego osoby z depresją maskują objawy? Przyczyny i leczenie, niebezpieczne konsekwencje ukrytej depresji 
Choroba afektywna dwubiegunowa – od depresji do manii 
Nałogi – czym są, jak z nimi walczyć? 
