Stawy to skomplikowane połączenia między kośćmi. Bóle kolana, łokcia czy kręgosłupa najczęściej są efektem urazów lub nadmiernej aktywności fizycznej. Dochodzi wtedy do przeciążenia otaczających staw ścięgien, więzadeł, torebek stawowych.
Ból stawów może być objawem stanu zapalnego w tkankach lub być wywołany przez uraz (zwichnięcie, skręcenie). Na ból stawów często skarżą się seniorzy. Bóle stawowe towarzyszą też różnym chorobom.
Objawy bólu stawów
Ból stawu obejmuje nie tylko sam staw, ale także jego okolice. Może wystąpić obrzęk, zaczerwienienie czy wyższa ciepłota okolic stawu. Jeśli dochodzą do tego takie symptomy jak zmęczenie, ból mięśni, gorączka czy zesztywnienie stawu lub nocne bóle stawów, należy skontaktować się z lekarzem.
Przyczyny bólu stawów
Ból stawów najczęściej dotyczy kolan, nadgarstków, palców, barków i bioder. Jeśli boli konkretny staw, a jednocześnie występuje opuchlizna lub zaczerwienienie, to przyczyną bólu jest najpewniej uraz. Jeśli ból jest przewlekły i obejmuje kilka stawów, bardzo prawdopodobne, że stanowi objaw choroby.
Stawy bolą w wyniku przyjmowania niektórych leków, np. inhibitorów konwertazy, metyldopy lub cyklosporyny.
Na przeciążeniowe bóle stawów skarżą się często osoby otyłe i z nadwagą. Bóle stawów bywają też wynikiem ich przeciążenia w czasie aktywności fizycznej.
Bóle stawów – na jakie choroby mogą wskazywać?
Ból stawów pojawia się między innymi w przebiegu następujących chorób:
- infekcji wirusowej – ból stawów jest jednym z objawów grypy, dolegliwości bólowe ustępują po wyleczeniu choroby;
- infekcji bakteryjnej – rzeżączki, boreliozy;
- choroby zwyrodnieniowej stawów (osteoartrozy) – ból może dotyczyć jednego lub wielu stawów, charakterystyczny dla tej choroby jest tzw. ból startowy pojawiający się na początku wykonywania ruchu;
- reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) – choroba autoimmunologiczna o charakterze zapalnym, bolą drobne stawy rąk i nadgarstków, a także ścięgna i pochewki ścięgien;
- dny moczanowej – zaburzenia metabolizmu kwasu moczowego, objawem jest ostry ból jednego lub kilku stawów; najczęściej boli paluch stopy (podagra), jeden ze stawów ręki (chiragra), staw kolanowy (gonagra) albo barkowy (omagra);
- łuszczycowego zapalenia stawów – ból stawów jest efektem chorowania na łuszczycę, może obejmować różne stawy, cechuje go niesymetryczność;
- młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów – dotyka osoby do 16. roku życia, najpierw dochodzi do zaburzeń chodzenia, potem stan zapalny atakuje kilka stawów, pojawia się ból i trwały obrzęk jednego ze stawów;
- tocznia rumieniowatego układowego – autoimmunologiczna choroba tkanki łącznej, ma wiele objawów i zróżnicowany przebieg, atakuje m.in.: stawy nadgarstkowe, stawy palców rąk, stawy kolanowe i stawy stóp; występuje ból stawów, czasami stwierdza się ich obrzęk lub obecność wysięku;
- nowotworu kości lub chrząstki;
- chorób zapalnych jelit.
Diagnozowanie bólu stawów
Gdy wybierzemy się do lekarza z bólem stawów, najpewniej zostaniemy przez niego zapytani między innymi o to, od jak dawna dokuczają nam dolegliwości, czy mogły być spowodowane urazem, które konkretnie stawy bolą, czy oprócz bólu występują inne objawy, czy występują inne schorzenia.
Informacje te pomogą w dobraniu badań potrzebnych do zdiagnozowania dolegliwości. Lekarz może skierować pacjenta na badania laboratoryjne – morfologię krwi i OB. Inne badania w diagnostyce bólu stawów to:
- badanie RTG;
- USG stawów;
- tomografia komputerowa;
- rezonans magnetyczny;
- punkcja stawu.
Leczenie bólów stawów
Leczenie bólu stawów zależy od jego przyczyny i powinno być zalecone przez lekarza. Pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli ból stawów nie ustępuje, a wręcz się nasila!
W zależności od przyczyny dolegliwości ulgę przy bolących stawach mogą przynieść:
- preparaty przeciwbólowe oraz przeciwzapalne (paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne w formie tabletek, maści lub plastrów);
- zastrzyki dostawowe;
- zimne okłady (z lodem lub specjalnie przeznaczonymi do tego żelami dostępnym w aptece);
- odciążenie stawu i ograniczenie aktywności fizycznej;
- fizykoterapia – zabiegi zmniejszające ból i stan zapalny: PENS, TENS, krioterapia, laseroterapia, ultradźwięki, pole magnetyczne;
- hydroterapia;
- po ustąpieniu silnych dolegliwości – ćwiczenia wzmacniające staw i poprawiające jego ruchomość.
Autor: Iga Hintz
