Ciśnienie wewnątrzgałkowe sprawia, że oko zachowuje kulisty kształt oraz prawidłowe napięcie w obrębie rogówki i soczewki (a przy okazji: odpowiednią regularność krzywizny soczewki i rogówki), czyli najważniejszych ośrodków optycznych narządu wzroku. Zbyt niskie lub podwyższone ciśnienie w oku może sprawić, że zaburzy się równowaga pomiędzy produkcją cieczy wodnistej a jej odpływem z gałki ocznej.
Ciśnienie w oku – norma
Jakie powinno być ciśnienie w oku? Norma u osób zdrowych:
- prawidłowe ciśnienie w oku: 10–21 mmHg;
- zbyt niskie ciśnienie w oku: < 10 mmHg;
- za wysokie ciśnienie w oku (nadciśnienie oczne): > 21 mmHg.
Zazwyczaj ciśnienie śródgałkowe wynosi ok. 15–16 mmHg. W ciągu dnia ciśnienie w oku może ulegać dużym zmianom, a różnica w wynikach sięga do 5 mm Hg (najwyższe wartości najczęściej odnotowywane są rano, w ciągu dnia ciśnienie u zdrowej osoby spada).
Ciśnienie w oku – przyczyny podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego
Wysokie ciśnienie w oku może wynikać z zamknięcia kąta przesączania lub przebiegać z otwartym kątem przesączania.
Przyczyny wysokiego ciśnienia w oku:
- stan zapalny oka;
- jaskra;
- przyjmowanie niektórych leków (ryzyko podwyższenia ciśnienia w oku zwiększają przede wszystkim leki rozszerzające źrenicę – nadmiernie rozszerzona tęczówka może zablokować kąt rogówkowo-tęczówkowy, co w konsekwencji zaburza odpływ cieczy z gałki ocznej i zwiększa ciśnienie w oku);
- zespół pseudoeksfoliacji (zespół rzekomego złuszczania);
- nadprodukcja cieczy wodnistej w oku (może wynikać z nadciśnienia tętniczego lub przyjmowania niektórych leków, np. leków steroidowych).
Wysokie ciśnienie w oku – objawy
- ból głowy;
- ból oka lub ból oczu;
- zaburzenia widzenia;
- mroczki przed oczami;
- rozmazane widzenie.
W przypadku lekko podwyższonego ciśnienia w oku objawy mogą nie występować.
Niskie ciśnienie w oku – objawy
- ból oka;
- zaburzenia widzenia (zamglone widzenie).
W przypadku lekko obniżonego ciśnienia w oku objawy mogą nie występować. Niskie ciśnienie w oku to inaczej hipotonia gałki ocznej.
Hipotonia gałki ocznej – przyczyny
Przyczynami zbyt niskiego ciśnienia w oku mogą być: stany zapalne naczyniówki, cukrzyca, uraz oka, zanik gałki ocznej. Niskie ciśnienie gałki ocznej może wystąpić u osób z problemem niskiego ciśnienia (przyczyną jest wówczas zbyt mała produkcja cieczy wodnistej).
Ciśnienie w oku i ból głowy
Jeśli głowa boli z jednej strony, a dodatkowo pojawia się ból oka, przyczyną może być nadmierne napięcie gałki ocznej. Może pojawić się wówczas ból w okolicy czoła – po lewej lub po prawej stronie.
Jak się mierzy ciśnienie w oku?
Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego to tonometria. Do wykonania badania ciśnienia w oku służy tonometr. Stosowane metody mierzenia ciśnienia wewnątrzgałkowego to:
- tonometria aplanacyjna;
- tonometria wgłobieniowa (impresyjna);
- tonometria bezkontaktowa (typu air-puf);
- inne metody (tonometr Perkinsa; tonometr typu Pulsair).
Jak obniżyć ciśnienie w oku?
Jeśli wynik badania ciśnienia w oku wskazuje na nadciśnienie śródgałkowe, to najczęstszą metodą leczenia takiego stanu jest farmakoterapia. Leki na zbyt wysokie ciśnienie w oku zwężają źrenice, dzięki czemu możliwe jest szersze otwarcie kąta przesączania, a w konsekwencji większy odpływ cieczy wodnistej i zmniejszenie ciśnienia. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne (operacje chirurgiczne lub laserowe oka).
