​Gradówka na oku – jak leczyć gradówki na powiece i pod powieką?

Gradówka a jęczmień

Gradówka na oku (łac. chalazion) to dolegliwość, którą bardzo łatwo pomylić z jęczmieniem. Czym różni się gradówka od jęczmienia? Jęczmień na oku jest wywołany przez zakażenie bakteryjne gronkowcami. Wyróżnić można zewnętrzny jęczmień: pod okiem (na dolnej powiece), jęczmień na powiece górnej lub jęczmień wewnętrzny.

Gradówka często powstaje wskutek powikłań po jęczmieniu lub jako jego następstwo. To przewlekłe zapalenie gruczołu Meiboma, czyli gruczołu tarczkowego (zapalenie ma charakter ziarniniaka tłuszczowego). Przyczyną gradówki na oku jest więc najczęściej powracający lub źle leczony jęczmień.

Gradówka a prosaki

Gradówka na oku bywa mylona z prosakami – są to małe zmiany znajdujące się pod skórą, wyglądem przypominające ziarna prosa. Mają biały lub żółty kolor i znajdują się pod skórą. Są zazwyczaj niebolesne i często występują w grupach. Prosaki tworzą się na skutek zamknięcia gruczołów łojowych. Pojawienie się prosaków nie powoduje zaczerwienienia oczu ani uczucia ich suchości, co odróżnia je od gradówki.

Jak powstaje gradówka na oku?

Nieleczona gradówka jest niebezpieczna dla zdrowia i może prowadzić do astygmatyzmu lub trwałych zaburzeń widzenia. Jeśli lekarz zaobserwuje tendencję do częstych nawrotów gradówek, konieczna może być szersza diagnostyka, by wykluczyć inne, poważniejsze choroby. Aby skrócić czas leczenia gradówki, zaleca się rezygnację z noszenia soczewek kontaktowych i makijażu oczu.

Gradówka powstaje w wyniku przenikania do tarczki nadmiaru wydzieliny łojowej. W ten sposób powstaje niewielka krostka na oku. Przyczyną nagromadzenia wydzieliny jest zaczopowanie ujść gruczołów łojowych, a skutkiem tego stanu jest duże ryzyko rozwoju stanu zapalnego w miejscu zablokowania ujść gruczołów łojowych.

Gradówka na powiece – objawy

• zgrubienie, krostka w obrębie powieki;
• niebolesny jasny guzek na górnej lub dolnej powiece (2–8 mm);
• stan zapalny;
• zaczerwienienie powieki.

Jeśli do powyższych objawów dołączy zmiana ostrości widzenia i ból, konieczna jest pilna wizyta u okulisty w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Gradówka pod okiem może prowadzić do ucisku rogówki, jeśli urośnie do dużego rozmiaru. Proces chorobowy może też dotyczyć kilku gruczołów (tzw. gradówka mnoga).

Czy gradówka jest zakaźna?

Przyczyną gradówki jest bakteryjne zakażenie gronkowcem (szacuje się, że za nawet 90–95 proc. guzków zapalnych na powiece odpowiada gronkowiec), a więc gradówką można się zarazić.

Leczenie gradówki

Diagnostyka gradówki opiera się na wywiadzie lekarskim oraz badaniu oka w lampie szczelinowej.

Lek na gradówkę zawsze powinien dobrać lekarz. W leczeniu gradówki stosowane są miejscowo m.in. maści z antybiotykiem (np. z grupy tetracyklin – tetracyklina; lub z grupy makrolidów – erytromycyna, arytromcyna).

Czasami stosowane są również glikokortykosteroidy. W niektórych przypadkach dodatkowo może być zlecone zastosowanie kropli z antybiotykiem. Na gradówkę pomóc mogą też domowe sposoby – ciepłe okłady i delikatne masaże zmienionego chorobowo miejsca. Okłady i masaże to zazwyczaj podstawa leczenia. Czynności te ułatwiają upłynnienie wydzieliny, a co za tym idzie – odblokowanie ujścia i odpływ meibum.

Jeśli antybiotykoterapia i domowe sposoby nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczne może być chirurgiczne usunięcie guzka. Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i trwa około 20 minut.

Gradówka – powikłania

Nieleczona gradówka jest niebezpieczna dla zdrowia i może prowadzić do astygmatyzmu lub trwałych zaburzeń widzenia. Jeśli lekarz zaobserwuje tendencję do częstych nawrotów gradówek, konieczna może być szersza diagnostyka, by wykluczyć inne, poważniejsze choroby. Aby skrócić czas leczenia gradówki, zaleca się rezygnację z noszenia soczewek kontaktowych i makijażu oczu.

Autor: Jacek Krajl