Bąblowiec – co to jest?
Bąblowiec to pasożyt, a dokładniej tasiemiec, wywołujący bąblowicę. Rozwój choroby powodują larwy tasiemców bąblowcowych: Echinococcus granulosus odpowiada za bąblowicę jednokomorową, a Echinococcus multilocularis – za bąblowicę wielokomorową. Jaja tasiemca znajdują się w odchodach zarażonych zwierząt domowych i dzikich. Ostatecznym żywicielem jest pies, który zaraża się, zjadając mięso lub odpady pochodzące od żywicieli pośrednich (w Polsce głównie świń).
Jaką chorobę powoduje bąblowiec?
Tasiemiec bąblowiec powoduje chorobę zwaną bąblowicą. Najczęściej spotykaną odmianą choroby jest bąblowica jednojamowa. Człowiek jest żywicielem pośrednim przypadkowym, dlatego bąblowica u ludzi występuje bardzo rzadko. Nieleczona może jednak prowadzić do groźnych powikłań.
Bąblowiec – jak można się zarazić bąblowicą?
Przyczyną zarażenia bąblowicą jest połknięcie jaj bąblowca, których źródłem są odchody żywicieli ostatecznych (psów). W praktyce zarażamy się przede wszystkim podczas spożywania nieumytych owoców leśnych. Obecnych np. na jagodach czy grzybach jaj bąblowca nie da się zobaczyć gołym okiem ani poczuć. Do zakażenia może dojść także podczas kontaktu z sierścią psa.
Co atakuje bąblowiec?
Bąblowiec jest niezwykle agresywny i potrafi atakować mnóstwo narządów. Larwy tasiemca najczęściej atakują wątrobę, mózg oraz płuca i tam się zagnieżdżają. W miejscu bytowania larw tworzy się torbiel, która z biegiem czasu przyjmuje coraz większe rozmiary i zaczyna uciskać sąsiadujące tkanki. Najgorsze rokowania są w przypadku lokalizacji mózgowej.
Objawy zakażenia bąblowcem
Człowiek przez wiele lat może być nosicielem bąblowca i nawet o tym nie wiedzieć. Objawy zależą od umiejscowienia cysty z larwami bąblowca:
- bąblowiec wątroby – ból w prawym podżebrzu, niewydolność wątroby, nadciśnienie wrotne, zapalenie dróg żółciowych, żółtaczka mechaniczna;
- bąblowiec mózgu – bóle głowy, zaburzenia psychiczne będące skutkiem uszkodzenia mózgu (zespół psychoorganiczny);
- bąblowiec płuc – bóle w klatce piersiowej, kaszel, duszności, krwioplucie, świąd skóry;
- bąblowiec nerek – nawracający ból nerek, zaburzenia czynności nerek, krwiomocz.
W ponad 90% przypadków bąblowica rozwija się w wątrobie.
Bąblowiec – diagnostyka
Objawy bąblowicy nie są zbyt charakterystyczne i występują w przebiegu wielu innych chorób, dlatego bardzo trudno postawić prawidłowe rozpoznanie. Jeśli miało się wcześniej kontakt z odchodami psa lub zjadło się niemyte owoce leśne, należy zgłosić ten fakt lekarzowi.
W zakresie diagnostyki wykorzystuje się badanie ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej oraz prześwietlenie rentgenowskie (RTG) klatki piersiowej. Warto w tym miejscu podkreślić, że do wykrycia torbieli najczęściej dochodzi przypadkiem, np. podczas rutynowych badań.
Leczenie bąblowicy
Sposób leczenia bąblowicy zależy od liczby występujących torbieli, a także od ich wielkości i lokalizacji. Duże i szybko rosnące torbiele, które uciskają na drogi żółciowe lub duże naczynie krwionośne i grożą pęknięciem, kwalifikują się do leczenia operacyjnego, z kolei małe i niegroźne cysty leczy się zachowawczo.
Najczęściej wykorzystywanym lekiem na bąblowicę jest albendazol, który podaje się w kilku kuracjach trwających miesiąc (terapia albendazolem jest bezterminowa). Zaleca się go również przed operacją w celu zminimalizowania inwazyjności larw bąblowca oraz zmniejszenia napięcia ściany torbieli. Albendazol jest też podawany pacjentom po operacjach.
Bąblowica – rokowania
Leczenie zachowawcze prowadzi do całkowitego wyleczenia w 30% przypadków, z kolei u pozostałych 70% następuje widoczne zmniejszenie torbieli. Najlepsze rokowania są u pacjentów młodszych, u których średnica torbieli jest mniejsza niż 6 cm. Dlatego właśnie warto obserwować swój organizm i natychmiast reagować, gdy pojawią się niepokojące objawy mogące wskazywać na rozwój bąblowicy.
Jak uniknąć zakażenia bąblowcem?
By uniknąć zachorowania na bąblowicę, trzeba przestrzegać podstawowych zasad higieny. Przede wszystkim należy jak najczęściej myć ręce, a już na pewno po każdym powrocie do domu i przed posiłkiem. Zaleca się też dokładne mycie owoców i warzyw przed zjedzeniem.
Polecane artykuły:
