DDA – co to takiego?
DDA, czyli syndrom dorosłych dzieci alkoholików, dopiero niedawno został wyodrębniony jako jedna z dziedzin zaburzeń. Tego terminu używa się w przypadku dzieci, które pochodzą z domu, w którym występował problem alkoholowy u jednego bądź obojga rodziców. Dzieci alkoholików dorastają w świecie rządzonym przez strach i chaos, a główne problemy, które ich dotyczą, to stałe poczucie lęku i samotności połączone z walką o przetrwanie.
Dziecko wychowujące się w rodzinie, w której występuje problem z alkoholem, zazwyczaj jest nauczone, aby nie mówić nikomu o tym, co dzieje się w jego domu. Przez fakt, że ukrywa swoje emocje, zaczyna się coraz bardziej odsuwać od rówieśników. Nie pomaga również to, że z powodu sytuacji w domu nie może zaprosić rówieśników do siebie, a także obawia się pytań z tym związanych oraz odtrącenia.
DDA i DDD
Terminy DDA i DDD są do siebie bardzo podobne i w pewnym stopniu się ze sobą łączą. Termin DDA odnosi się jedynie do rodziny, w której obecny był problem alkoholowy, z kolei DDD oznacza dorosłe dziecko z rodziny dysfunkcyjnej, w której występowały takie problemy, jak przemoc, uzależnienia, zaburzenia psychiczne, wykorzystywanie seksualne czy emigracja. O DDD mówimy także w przypadku, gdy rodzina była nadmiernie opiekuńcza i ograniczająca.
DDA – role
Syndrom DDA charakteryzuje się faktem przyjęcia przez dziecko jednej z ról – bohatera, błazna, kozła ofiarnego lub cienia.
- Bohater – przyjmuje rolę obrońcy, zajmuje się wychowaniem młodszego rodzeństwa i bierze na siebie dużo obowiązków, aby ulżyć pozostałym. Takie dziecko zazwyczaj świetnie się uczy, ponieważ ma potrzebę bycia najlepszym. Na zewnątrz nie okazuje żadnych emocji, wstydzi się płaczu czy smutku. Bohater rodzinny często uważa, że jest jedynym dorosłym w rodzinie.
- Błazen (maskotka) – zawsze stara się załagodzić konflikt i rozładować atmosferę. Jest uznawany za urocze dziecko, jednak nikt nie traktuje go poważnie. Z czasem może tracić poczucie, co jest żartem, a co nie.
- Kozioł ofiarny – dziecko, które jest zawsze określane jako winne danej sytuacji, może być ofiarą przemocy. Ze względu na to, że jest obwiniane o wszystko oraz poniżane, często się buntuje i zaczyna sięgać na przykład po używki.
- Cień (niewidzialne dziecko) – to dziecko, które zwykle jest nad wyraz poważne, wycofane, smutne i niezbyt pewne siebie. Często ucieka w świat fantazji i izoluje się od pozostałych dzieci. Może mieć problemy z nocnym moczeniem się, snem oraz obniżeniem odporności. Jest samotne i uważa, że nie potrzebuje innych ludzi – udaje, że nic się nie dzieje.
DDA – cechy
To, jak dzieci alkoholików zachowują się w dorosłym życiu, zależy od roli, którą przyjęły w dzieciństwie. Bohater jest zazwyczaj bardzo kontrolujący, zaś cień wątpi w swoje umiejętności i jest wycofany. Dziecko, które przyjęło rolę błazna, tak naprawdę nigdy nie dorasta, z kolei kozioł ofiarny ma problem z odpuszczeniem przeszłości i w dalszym ciągu myśli, że wszystko jest jego winą.
Osoby z DDA charakteryzują się też ogromnym poczuciem samotności. Choć bardzo pragną związku i miłości, to nie wiedzą, jak wejść w relację, ponieważ nie zostały nauczone miłości. Cechują się dużą nieufnością i trudnością w nawiązywaniu kontaktów, ponieważ nie potrafią okazywać uczuć i boją się odrzucenia. Główną cechą osób z DDA jest lęk przed chaosem, przez który zawsze dążą do poczucia stabilności.
Cechy wspólne dla większości DDA to:
- niska samoocena,
- samokrytycyzm,
- problemy w kontaktach międzyludzkich,
- nieumiejętność okazywania uczuć,
- branie na siebie odpowiedzialności za wszystko,
- nieumiejętność rozwiązywania kłótni i sporów.
Zobacz także: Alkomat online, kalkulator promili, alkotest – sprawdź wirtualny alkomat online
Terapia DDA
W przypadku syndromu DDA niezmiernie ważna jest psychoterapia – pomaga ona pacjentom otworzyć się i lepiej funkcjonować w społeczeństwie. Osobom z DDA często towarzyszą zaburzenia lękowe oraz depresja, które również należy leczyć. Na terapii dorosłe dzieci alkoholików uczą się, jak pokonać traumy z dzieciństwa oraz jak powinny wyglądać relacje międzyludzkie.
Pamiętajmy – nie musi być tak, że dorosłe dziecko alkoholika również nim zostanie (dotyczy to także innych używek czy dysfunkcji). Niektóre osoby mogą być bardziej podatne na wpadnięcie w nałóg, jednak dla wielu ludzi fakt posiadania rodzica alkoholika skutkuje uczuciem wstrętu do alkoholu.
Autor: Redakcja
