W okolicy prawego podżebrza położona jest wątroba i pęcherzyk żółciowy, część przewodu pokarmowego oraz nerki. Ból pod żebrami z prawej strony, ból w prawym boku czy ból w nadbrzuszu może być objawem wielu chorób. Jeśli jednak odczuwamy dyskomfort w tym miejscu, nie zawsze oznacza to chorobę.
Ból z prawej strony pod żebrami – przyczyny
Przyczyny bólu w prawym boku są związane z dokładną lokalizacją dolegliwości (w górnej czy w dolnej części jamy brzusznej) oraz rodzajem odczuwanego bólu (ból tępy, ostry, kłujący, rwący).
Ból w prawym podżebrzu może być powodowany między innymi przez:
- choroby wątroby,
- choroby pęcherzyka żółciowego,
- choroby zapalne jelit,
- zespół jelita drażliwego,
- dolegliwości związane z okrężnicą,
- zapalenie trzustki,
- zapalenie wyrostka robaczkowego,
- schorzenia nerek (kamienie nerkowe, infekcje, nowotwory),
- wrzody żołądka i dwunastnicy,
- przepuklinę przełyku,
- zapalenie osierdzia,
- nieżyt żołądka,
- choroby układu moczowego,
- zapalenie dolnego płata płuca prawego,
- zapalenie chrząstek żebrowych,
- choroby onkologiczne,
- naruszenie nerwów międzyżebrowych.
Czasem zdarza się, że uczucie ucisku z prawej strony jest spowodowane czynnikami niechorobowymi – występuje w trakcie zbliżającej się miesiączki, w czasie ciąży, podczas szybkiego biegu lub po nim (szczególnie jeśli aktywność fizyczna jest sporadyczna).
Ból z prawej strony pod żebrami przy chorobach wątroby
Problemy z wątrobą są jedną z najczęstszych przyczyn bólu pod prawym żebrem. Sama wątroba nie boli, ponieważ jest pozbawiona bólowych zakończeń nerwowych. Tzw. ból wątroby pojawia się, gdy wątroba ulega powiększeniu i dochodzi do rozciągnięcia bogato unerwionej torebki łącznotkankowej, która otacza organ.
Przyczyną powiększenia wątroby mogą być:
- stłuszczenie wątroby,
- zapalenie wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby),
- zastój krwi wynikający z niewydolności serca,
- zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda-chiariego),
- choroby hematologiczne,
- nowotwory wątroby.
Ostry i utrzymujący się ból w prawym podżebrzu może więc świadczyć o infekcji, zapaleniu wątroby lub raku wątroby. Gdy silnym dolegliwościom bólowym w okolicy prawego żebra towarzyszą nudności, pojawia się ciemny mocz, spadek wagi – należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Ból w prawym podżebrzu – możliwe choroby
Choroby pęcherzyka żółciowego
Jedną z przyczyn bólu pod żebrami z prawej strony mogą być choroby pęcherzyka żółciowego związane najczęściej z kamieniami żółciowymi w drogach żółciowych. Inną z przyczyn może być też zapalenie pęcherzyka żółciowego. Ból zazwyczaj pojawia się wtedy po zjedzeniu tłustych potraw. Ból pod prawym żebrem promieniujący od pleców lub od prawej łopatki może być spowodowany kolką żółciową. Występują też inne dolegliwości, takie jak: wymioty, mdłości, przyspieszone bicie serca, biegunka.
Choroby jelit
Ból z prawej strony pod żebrami może również wskazywać na stany chorobowe w obrębie jelita grubego. Najczęstszą przyczyną bólu są problemy z zagięciem wątrobowym okrężnicy. Przyczyną dolegliwości może być proces zapalny w jelicie grubym (np. w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit lub zakażeń bakteryjnych).
Czasami długotrwały ból z prawej strony pod żebrami oraz wzdęcia, zaparcia czy powiększenie objętości brzucha mogą być objawem zespołu jelita drażliwego (ostre biegunki, skurczowe bóle brzucha, zaparcia). Ból po prawej stronie żeber może być wywołany także chorobą uchyłkową. Jest to schorzenie, które wymaga odpowiedniej diety, a często również leków i suplementów.
Kamienie nerkowe
Silny ból w prawym podżebrzu, w prawym nadbrzuszu, często promieniujący do prawego barku może się pojawić w przypadku kamicy nerkowej (gdy kamienie osiągną wielkość powyżej 5 mm). Dochodzi do zatkania moczowodu, a to powoduje problemy z fizjologią. W przypadku kamicy nerkowej dolegliwości bólowe nasilają się po zjedzeniu tłustego posiłku, a zmniejszają w pozycji leżącej. Ból może trwać do kilku godzin. Częste dodatkowe objawy kamicy to nudności i wymioty.
Kamienie nerkowe są usuwane laserowo podczas bezbolesnego zabiegu. By zdiagnozować tę chorobę, należy wykonać badania krwi oraz moczu.
Zapalenie trzustki
Jeżeli bólowi pod prawym żebrem towarzyszy gorączka, nadmierne pragnienie, zaczerwienienie na twarzy, może to być zapalenie trzustki. W tym przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub wezwać pogotowie. Ból ten charakteryzuje się występowaniem dookoła pasa. Często pojawia się również nieprzyjemny posmak w ustach.
Ból po prawej stronie żeber a urazy
Częstą przyczyną bólu po prawej stronie żeber są urazy. Ból może się pojawić tuż po kontuzji bądź kilka godzin lub nawet kilka dni później. Objawów nie wolno ignorować, należy skontaktować się z lekarzem, jeśli ból utrzymuje się dłużej niż kilka godzin.
Ból pod prawym żebrem w ciąży
Na ból pod prawym żebrem często skarżą się kobiety w ciąży. Dolegliwości są spowodowane zmianami zachodzącymi w ciele ciężarnej i zwykle mijają po porodzie.
Ból pod żebrami z prawej strony – diagnostyka
Silny, ostry, nawracający ból z prawej strony pod żebrami zawsze należy skonsultować z lekarzem. Specjalista po dokładnym wywiadzie (lokalizacja, charakter oraz promieniowanie bólu) i badaniu palpacyjnym (badanie uciskiem przez dotyk) będzie mógł zadecydować o diagnozie i dalszym postępowaniu.
W zależności od objawów lekarz może zlecić wykonanie:
- badań laboratoryjnych (badania krwi, moczu),
- badań obrazowych – USG jamy brzusznej, TK lub rezonansu jamy brzusznej,
- badań endoskopowych – gastroskopii i/lub kolonoskopii.
W badaniach laboratoryjnych określa się tzw. parametry cholestazy (zastoju żółci), do których należą: aminotransferaza alaninowa, GGTP, poziom bilirubiny i fosfataza alkaliczna. USG jamy brzusznej pozwala ocenić wygląd trzustki, śledziony, wątroby – wielkość, stłuszczenie, torbiele czy nowotwór.
W przypadku niewyjaśnionych dolegliwości bólowych w prawym boku, promieniujących do barku czy łopatki, może być konieczna diagnostyka kardiologiczna.
Ból z prawej strony pod żebrami – leczenie
Leczenie bólu pod żebrami z prawej strony zależy od postawionego rozpoznania – choroby, która wywołuje dolegliwości. W zależności od diagnozy może być konieczne leczenie farmakologiczne lub/i chirurgiczne (np. przy zapaleniu pęcherzyka żółciowego). W większości przypadków wystarcza leczenie objawowe bólu w prawym boku polegające na podawaniu leków przeciwbólowych i rozkurczających. Bardzo ważna jest odpowiednia dieta, która wspomoże układ pokarmowy.
Jeśli ból jest stały i nie pomagają standardowe środki przeciwbólowe (np. ibuprofen, paracetamol) lub rozkurczowe, konieczne jest niezwłoczne skonsultowanie się z lekarzem pierwszego kontaktu lub gastrologiem.
Autor: Ingrid Hintz-nowosad
Bibliografia:
„
1. Paauw D.S., Burkholder L.R., Migeon M.B., Choroby wewnętrzne. Praktyczny przewodnik kliniczny, Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2009.
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, 2010.
„
Polecane artykuły:
