Zapalenie tarczycy – objawy, leczenie. Jak wykryć stan zapalny tarczycy?

Tarczyca (gruczoł tarczowy) nie tylko wytwarza hormony (m.in. kalcytoninę, T3 – trójjodytroninę; T4 – tyroksynę), ale też ma duży wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforową i metabolizm. Z tego też powodu stan zapalny tarczycy może dawać różne objawy – w zależności od przyczyny zapalenia.

Zapalenie tarczycy – podział

Przebieg zapalenia może być przewlekły, ostry lub podostry. Najczęściej występujące typy zapaleń tarczycy:

• bakteryjne zapalenie tarczycy;
• podostre limfocytowe zapalenie tarczycy;
• podostre ziarniniakowe zapalenie tarczycy;
• przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy;
• naciekające włókniste przewlekłe zapalenie tarczycy;
• zapalenie tarczycy niebakteryjne.

Warto wiedzieć:

• W przypadku niebakteryjnego stanu zapalenia w obrębie tarczycy może występować ostre zapalenie polekowe, palpacyjne zapalenie lub zapalenie wynikające z napromieniowania.
• Przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy to inaczej przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli choroba Hashimoto.
• Podostre zapalenie tarczycy – granulocytowe, ziarniakowe lub olbrzymiokomórkowe – to inaczej choroba de Quervaina.
• Naciekowe zapalenie tarczycy znane jest też jako choroba Riedla.

Dodatkowo stany zapalne tarczycy można kwalifikować w zależności od stanu czynnościowego tarczycy na zapalenia destrukcyjne i niedestrukcyjne (czyli bez fazy tyreotoksykozy w przebiegu). Do zapaleń destrukcyjnych kwalifikują się m.in.:

• pourazowe stany zapalne tarczycy;
• zapalenia w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa;
• limfocytowe, bolesne;
• powirusowe;
• ziarniniakowe, bolesne (w przebiegu choroby de Quervaina);
• stany zapalne w przebiegu amyloidozy tarczycy;
• zapalenia tarczycy rzekome (wynikające z nowotworu złośliwego).

Zapalenie tarczycy – objawy

Objawy stanu zapalnego tarczycy nie są jednakowe dla każdego rodzaju zapalenia. Często występujące typy stanów zapalnych w obrębie tarczycy to: ostre zapalenie, przewlekłe zapalenie tarczycy – autoimmunologiczne (związane z chorobą Hashimoto) oraz choroba Gravesa-basedowa (również o podłożu autoimmunologicznym). Bakteryjne i wirusowe zapalenia tarczycy mogą skutkować objawami grypopodobnymi.

Objawy ostrego zapalenia tarczycy

W przebiegu tego typu zapalenia mogą wystąpić takie objawy, jak:

• ogólne osłabienie;
• stan podgorączkowy, gorączka;
• dreszcze;
• bóle szyi;
• problemy z przełykaniem.

Objawy przewlekłego zapalenia tarczycy (Hashimoto)

Objawy zapalenia tarczycy wynikającego z choroby Hashimoto to m.in.:

• uczucie ciągłego zmęczenia;
• problemy z koncentracją, osłabienie;
• problemy z wagą;
• senność;
• sucha skóra,
• bóle mięśni i stawów;
• zmniejszona tolerancja na zimno.

W początkowej fazie choroby Hashimoto objawy mogą nie występować. Utrzymujące się objawy wskazujące na problemy z pracą tarczycy lub powiększenie gruczołu tarczycowego warto jak najszybciej skonsultować z lekarzem.

Objawy bakteryjnego zapalenia tarczycy

Stan zapalny tego typu może być wywołany przez bakterie beztlenowe, paciorkowce lub gronkowce. W przebiegu bakteryjnego zapalenia tarczycy mogą wystąpić m.in.:

• bolesny obrzęk tarczycy;
• dreszcze;
• powiększone węzły chłonne;
• gorączka;
• ogólne rozbicie i osłabienie.

Objawy choroby de Quervaina

W przebiegu zapalenia tarczycy wywołanego wirusami mogą wystąpić m.in.: bolesny obrzęk, ból w okolicy szyi, gorączka.

Objawy choroby Gravesa-basedowa

W przebiegu tego typu zapalenia mogą wystąpić: uczucie gorąca, drżenie rąk, nadpotliwość, osłabienie siły mięśniowej, przyspieszone bicie serca, zaburzenia cyklu menstruacyjnego.

Diagnostyka chorób tarczycy

W przypadku podejrzenia choroby tarczycy dodatkowo wykonuje się pogłębioną diagnostykę, w tym m.in.:

• oznaczenie stężenia TSH;
• oznaczenie FT3 i FT3;
• badanie anty-tPO;
• badanie anty-tg;
• anty-tSH (anty-tSHR);
• USG tarczycy;
• scyntygrafię tarczycy;
• biopsję tarczycy.

Autor: Jacek Krajl