Rodzaje raka tarczycy
Nowotwory tarczycy nie są jednakowe pod względem histologicznym – wywodzą się bowiem z różnych komórek gruczołu tarczowego. Najważniejsze typy nowotworów gruczołu tarczowego to:- rak brodawkowaty tarczycy – najczęstsza postać raka tarczycy;
- rak pęcherzykowy tarczycy – druga pod względem częstości postać raka tarczycy;
- rak rdzeniasty tarczycy – rak wywodzący się z komórek C, czyli komórek zdolnych do wydzielania kalcytoniny, a więc hormonu wpływającego głównie na gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu;
- rak anaplastyczny tarczycy – rak niezróżnicowany, czyli taki, który charakteryzuje się niskim stopniem zróżnicowania komórek – najbardziej agresywny.
Przyczyny raka tarczycy
Trudno jest jednoznacznie określić, co odpowiada za wystąpienie raka tarczycy, jednak znane są czynniki ryzyka sprzyjające ujawnieniu się tego schorzenia onkologicznego. Należy tutaj wymienić przede wszystkim:- ekspozycję na promieniowanie jonizujące – jest to jedyny jak do tej pory udowodniony czynnik predysponujący do wystąpienia raka tarczycy;
- mała ilość jodu w środowisku – zauważono, że na takich obszarach raki tarczycy, a szczególnie rak pęcherzykowy, występują istotnie częściej;
- czynniki dziedziczne, mutacje genetyczne – niemal ¼ raków rdzeniastych tarczycy występuje dziedzicznie.
Objawy raka tarczycy
Wielu pacjentów zastanawia się, czy rak tarczycy boli. Niestety nie ma on swoistych dla siebie objawów, co oznacza, że symptomy tej choroby nie są charakterystyczne. Najpowszechniejszym pierwszym objawem, który zauważa pacjent lub lekarz, jest guzek w obrębie tarczycy. Objawem mogącym świadczyć o rozwijaniu się raka i jego rozroście jest między innymi chrypka – symptom ten wynika bowiem z naciekania nerwu krtaniowego przez komórki nowotworowe.Warto w tym miejscu wspomnieć jeszcze o pewnym charakterystycznym symptomie raka rdzeniastego tarczycy. Jest nim biegunka, która wynika z wydzielania przez ten nowotwór kalcytoniny. Przewlekła biegunka, która nie wynika z chorób gastroenterologicznych, może być konsekwencją właśnie raka rdzeniastego tarczycy (choć zdarza się to stosunkowo rzadko).
Rak tarczycy – przerzuty
Przerzuty dotyczą najczęściej raka tarczycy niezróżnicowanego i rdzeniastego. Objawem obecności przerzutów mogą być powiększone, typowo niebolesne węzły chłonne.Czy rak brodawkowaty tarczycy daje przerzuty? Tak, ten typ nowotworu może dawać przerzuty przede wszystkim do węzłów chłonnych, jednak rozwija się powoli. Rzadko pierwszymi przerzutami, jakie są diagnozowane, są przerzuty odległe.
Rak złośliwy tarczycy – diagnostyka. Rak tarczycy a badania krwi
Diagnostyka raka tarczycy obejmuje zarówno wykonanie pewnych badań laboratoryjnych, jak i badań obrazowych (USG tarczycy), jednak podstawą jest wykonanie badania histologicznego, potwierdzającego rozpoznanie.Rak tarczycy a TSH
Należy mieć świadomość, że wynik TSH przy raku tarczycy może być prawidłowy. Większe znaczenie ma np. oznaczenie kalcytoniny – w przypadku obecności raka rdzeniastego tarczycy hormon ten jest podwyższony.Rak tarczycy a wysokie anty-tG
Ważne jest również oznaczenie poziomu przeciwciał anty-tG, szczególnie po operacji usunięcia tarczycy z powodu nowotworu złośliwego. Parametr ten służy przede wszystkim do monitorowania wznowy raka – jeśli ona występuje, stężenie tego parametru istotnie rośnie.Rak tarczycy a USG
Badanie ultrasonograficzne pozwala na ocenę guzka tarczycy i sprawdzenie, czy posiada on pewne cechy mogące świadczyć o złośliwości. W takim przypadku lekarz zleca wykonanie BAC – czyli biopsji cienkoigłowej, która pozwala na pobranie komórek do oceny cytologicznej.Rak tarczycy – rokowanie
Najważniejsze pytanie brzmi: czy rak tarczycy jest wyleczalny? W odniesieniu do raka pęcherzykowego i brodawkowatego rokowania co do wyleczenia są bardzo dobre. W sytuacji gdy rak brodawkowaty ma rozmiar mniejszy niż 4 cm, przeżywalność 5-letnia wynosi nawet 90%. Z kolei w odniesieniu do raka pęcherzykowego przeżywalność jest niższa o około 10%. Najgorsze rokowanie dotyczy raka anaplastycznego – bez odpowiedniego leczenia może prowadzić do zgonu nawet w ciągu 12 miesięcy.Leczenie raka tarczycy
Leczenie raka tarczycy zależy przede wszystkim od jego rodzaju, stopnia zaawansowania i stanu klinicznego pacjenta. Terapia raków tarczycy polega na wykonywaniu zabiegów operacyjnych oraz wykorzystaniu w leczeniu promieniotwórczego radiojodu i teleradioterapii. W leczeniu raka rdzeniastego stosuje się z kolei inhibitory kinaz tyrozynowych – są to leki molekularne, blokujące pewne specjalne enzymy. Warto jeszcze wspomnieć, że leczeniem tego rodzaju nowotworów zajmują się typowo centra onkologii.Autor: Redakcja
Bibliografia:
Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika – Podręcznik Chorób Wewnętrznych, wydanie 2020/2021, Medycyna Praktyczna, Kraków.
„
