Tarczyca (gruczoł tarczowy) znajduje się w dolnej części szyi i zazwyczaj zbudowana jest z dwóch płatów i łączącej je cieśni. Tarczyca jest nieparzystym gruczołem wydzielania wewnętrznego, a jej prawidłowe lub wadliwe działanie wpływa na pracę układu pokarmowego, stan skóry, serce, układ rozrodczy, przemianę materii, a nawet psychikę. Hormony tarczycy, kontrolowane przez układ podwzgórze – przysadka mózgowa na zasadzie sprzężenia zwrotnego, mają więc wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.
Hormony tarczycy – rodzaje i funkcje
- Trójjodotyronina (T3) i wolna tyroksyna (tetrajodotyronina, T4) – te hormony tarczycowe stymulują rozwój i wzrost organizmu, kontrolują procesy przemiany materii i energii oraz mają istotne znaczenie dla rozwoju ośrodkowego układu nerwowego.
- Kalcytonina – hormon tarczycy z grupy peptydów, regulujący gospodarkę wodną organizmu (obniża stężenie fosforanów i jonów wapnia we krwi, powoduje odkładanie wapnia w kościach).
Tyroksyna (T4) i trójjodotyronina (T3) to hormony decydujące o szybkości przemiany materii – uczestniczą w regulowaniu temperatury ciała i wpływają na pracę serca. Wraz z krwią docierają do wszystkich tkanek i komórek organizmu. Pracę tarczycy reguluje produkowana w przysadce mózgowej tyreotropina (TSH).
Choroby tarczycy
- nadczynność tarczycy
- niedoczynność tarczycy
- choroba Gravesa-basedowa – ta choroba autoimmunologiczna jest najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy
- choroba Hashimoto – przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy
- wole guzkowe toksyczne – rozwój nadczynności tarczycy w wyniku jej guzkowego rozrostu
- gruczolak przysadki mózgowej wydzielający TSH
Szacuje się, że schorzenia i zaburzenia w pracy tarczycy dotyczą co najmniej jednej piątej naszego społeczeństwa – nadczynność i niedoczynność tarczycy (łącznie z chorobą Hashimoto) to jedne z najczęstszych obecnie zaburzeń hormonalnych.
Tarczyca – objawy nadmiaru hormonów tarczycy
- wypadanie włosów
- utrata masy ciała
- wzrost ciśnienia tętniczego
- biegunka
- przyspieszone bicie serca
- kołatanie serca
- nadmierna potliwość
- niepokój
- pobudzenie
Nadmiar hormonów tarczycy (nadczynność tarczycy) – przyczyny
Przyczynami nadczynności tarczycy mogą być: choroba Gravesa i Basedowa, gruczolak przysadki mózgowej wydzielający TSH, wole guzkowe toksyczne.
Tarczyca – objawy niedoboru hormonów tarczycy
- osłabienie
- senność
- zmniejszona potliwość
- uczucie chłodu
- łamliwe włosy, wypadanie włosów
- zaparcia
- ból stawów
- zaburzenia koncentracji
Niedobór hormonów tarczycy (niedoczynność tarczycy) – przyczyny
Przyczynami niedoczynności tarczycy mogą być: choroba Hashimoto (zapalenie tarczycy typu Hashimoto), leczenie jodem, niedoczynność przysadki mózgowej, stan po zabiegu usunięcia tarczycy.
Choroby tarczycy – badania, diagnostyka
W diagnostyce chorób tarczycy wykonywane są najczęściej badania:
- oznaczenie stężenia TSH
- oznaczenie FT3 i FT3
- badanie anty-tPO (oznaczenie przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie)
- badanie anty-tg (oznaczenie przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie)
- anty-tSH (anty-tSHR) (oznaczenie przciwciał przeciwko receptorowi anty-tSH)
- USG tarczycy
- scyntygrafia tarczycy.
Autor: jot
