​Jęczmień na oku i powiece – ile trwa? Co na jęczmień pod okiem?

Jęczmień na oku – czym jest?

Ból oka, zaczerwienienie powieki, ropienie oka, niewielka grudka na powiece – to może być jęczmień. Oko swędzi, krosta na oku robi się coraz większa, na powiece powstaje bolący ropień. Jęczmień (inaczej: jęczmyk; łac. hordeolum) jest ropnym zakażeniem, infekcją powieki, w przebiegu której dochodzi od wytworzenia się torbieli.

Jęczmień a prosaki lub gradówka

Jęczmień bywa mylony z gradówką lub prosakami – prosaki to małe zmiany skórne o zabarwieniu białym, żółtym lub kremowym, wyraźnie odznaczające się pod skórą. Są wynikiem zamknięcia gruczołów łojowych – nie są bolesne, mogą występować w grupie. Z kolei gradówka często powstaje w wyniku powikłań po jęczmieniu, gdy dochodzi do przewlekłego zapalenia gruczołu Meiboma, czyli gruczołu tarczkowego (zapalenie ma charakter ziarniniaka tłuszczowego).

Ropień na oku – przyczyną jest często gronkowiec

W wyniku zakażenia powstaje ropień wypełnionych płynem – szacuje się, że nawet 95 proc. przypadków jęczmienia oka wywoływanych jest przez zakażenie gronkowcami, czyli bakteriami zaliczanymi do grupy bakterii Gram-dodatnich. Wyróżnić można zewnętrzny jęczmień: pod okiem (na dolnej powiece), jęczmień na powiece górnej oraz jęczmień wewnętrzny.

Jęczmienie na oku to guzki zapalne powieki występujące częściej u dorosłych niż u dzieci. W formie przewlekłej jęczmień pod okiem może zmienić się w gradówkę, która powstaje w wyniku długotrwałej blokady gruczołów łojowych. Gradówka na oku (zapalenie przewlekłe gruczołu tarczkowego – gruczołu Meiboma) objawia się zgrubieniem na powiece, zaczerwienieniem oka – zalegająca w patologicznej zmianie treść podtrzymuje stan zapalny.

Jęczmień wewnętrzny i zewnętrzny – różnice

• Jęczmień zewnętrzny – łac. hordeolum externum, ropne zapalenie mieszka włosowego rzęsy. Do zakażenia bakteryjnego dochodzi w mieszkach włosowych rzęs. Przyczyną jęczmienia zewnętrznego najczęściej jest zatkanie ujścia gruczołów rzęskowych (gruczoły potowe Molla) lub gruczołów łojowych Zeissa; dochodzi do zakażenia gronkowcowego. Na powiece zewnętrznej powstaje bolesny w dotyku ropień, obrzęk powieki i zaczerwienienie. Jęczmień zewnętrzny najczęściej objawia się pojedynczą grudką na powiece – w większości przypadków nie obejmuje całej powieki.
• Jęczmień wewnętrzny (jęczmień pod powieką) – łac. hordeolum internum, w pierwszej fazie objawia się jak rzęsa pod powieką. Stan zapalny rozwija się w gruczołach tarczkowych Meiboma. Jak wygląda jęczmień wewnętrzny? Żółta grudka widoczna jest dopiero po odchyleniu powieki; ten typ jęczmienia może być bardziej dokuczliwy i bardziej bolesny.

Jęczmień na oku – objawy

• ropienie oka,
• obrzęk powieki,
• boląca powieka,
• ból oka,
• łzawienie,
• uczucie ciała obcego w oku,
• grudka, krostka na powiece,
• obecność guzka zapalnego na powiece,
• ropień pod powieką lub na powiece,
• zaróżowienie, zaczerwienienie powieki,
• zaczerwieniona powieka górna lub dolna,
• ból brzegu powieki,
• ból w zewnętrznym kąciku oka,
• swędzenie oka.

Jęczmień najczęściej nie objawia się zaburzeniami widzenia – tylko w niektórych przypadkach obrzęk i opuchlizna oka mogą skutkować drobnymi problemami z widzeniem; czasami może też wystąpić nadwrażliwość na światło. Jęczmienie na oku najczęściej przyjmują formę pojedynczego ropnia, ale czasami zdarzają się formy mnogie (białe krostki na powiece).

Jęczmień na oku – zdjęcie

Jęczmień na oku – przyczyny

Najczęstszą przyczyną powstawania jęczmienia na powiece są gronkowce. W niektórych przypadkach przyczyną są inne drobnoustroje chorobotwórcze. Do zakażenia bakteriami najczęściej dochodzi w wyniku kontaktu powieki z brudnymi dłońmi (np. pocierania oka).

Jęczmień – czynniki ryzyka

• osłabienie organizmu,
• długotrwały stres,
• brak higieny,
• rzadkie mycie rąk,
• nieleczona cukrzyca,
• niewłaściwe zmywanie makijażu,
• stosowanie „zapychających” kosmetyków do makijażu,
• noszenie soczewek kontaktowych (i niewłaściwa higiena),
• łojotokowe zapalenie skóry,
• trądzik różowaty.

Do czynników ryzyka jęczmienia zaliczane są również: przewlekłe zapalenie brzegów powiek, zespoły upośledzenia odporności (np. AIDS), zaburzenia czynności gruczołów tarczkowych Meiboma.

Jęczmień na oku – leczenie. Co na jęczmień w oku?

Jak leczyć jęczmień w oku? W leczeniu najczęściej stosowane są: masaż oraz okłady rozgrzewające. Miejscowo stosowane są antybiotyki (krople do oczu i maści z antybiotykiem).

Ile trwa jęczmień? Jak długo trwa leczenie?

Ropień (najczęściej pojedynczy, choć czasami zdarzają się formy mnogie) powstający w przebiegu jęczmienia najczęściej zasycha po paru dniach. Po zaschnięciu – gdy jęczmień się zmniejszy – należy usunąć strupki i oczyścić zakażone miejsce.

Jęczmień – kiedy do lekarza?

Oczywiście wizyta u lekarza okulisty wskazana jest w każdym przypadku zmian w oku, ale pilnej konsultacji wymagają następujące objawy towarzyszące jęczmieniowi lub ropnej zmianie na oku:

• gorączka,
• zaburzenia widzenia,
• powiększający się obrzęk,
• zaczerwienienie całego oka,
• wypadanie rzęs i pogrubienie powieki,
• duża opuchlizna powieki.

Jęczmień – domowe sposoby

Do domowych sposobów na jęczmień zaliczane są okłady i masaże.

Ciepłe okłady – sposób na jęczmień

• 4–5 razy na dobę zastosuj na jęczmień ciepły okład (utrzymuj gazik nasączony ciepłą wodą przez 10–15 minut).
• W czasie okładu możesz zastosować delikatny masaż chorobowo zmienionego miejsca. 
• Nigdy nie wyciskaj ropnia – wyciskanie jęczmienia może prowadzić do dalszego rozwoju zakażenia i przeniesienia się gronkowca na inne części powieki.

Złoto na jęczmień – czy to skuteczny sposób?

Pocieranie złotą obrączką jako sposób na jęczmień? W tym przypadku działa nie tyle złoto, co pocieranie (masowanie) i rozgrzewanie powieki. W ten sposób dochodzi do odblokowania zaczopowanych gruczołów.

Ciepłe jajko na jęczmień – czy to skuteczny sposób?

Podobnie jak w przypadku obrączki na jęczmień – metoda z jajkiem polega na rozgrzaniu chorobowo zmienionego miejsca. Dlaczego domowym sposobem na jęczmień jest akurat jajko? Po ugotowaniu długo trzyma ciepło, ma też dopasowany do oka kształt.

Zioła na jęczmień – świetlik, mniszek lekarski, kwiat nagietka

Jak wykonać kompresy na jęczmień z naparu świetlika, mniszka lekarskiego lub kwiatu nagietka? 

• Łyżkę suchego ziela, torebkę lub posiekane ziele zalej szklanką wrzątku.
• Po ostygnięciu, gdy ziele jest ciepłe, namocz w nim gazik i przykładaj do krostki na oku.

Nawroty choroby – powracający jęczmień

Jęczmienie goją się bez blizn po kilku dniach, ale w niektórych przypadkach nawet po skutecznym leczeniu może dojść do nawrotu choroby (szczególnie dotyczy to pacjentów z grupy ryzyka, np. z zapaleniem brzegów powiek, łojotokiem czy trądzikiem różowatym).

Jak zapobiec nawrotom jęczmienia?

Przede wszystkim – o ile to możliwe – warto wyleczyć wszelkie dolegliwości, które mogą przyczyniać się do rozwoju choroby. Należy też dbać o higienę, stosować hipoalergiczne chusteczki do czyszczenia oczu lub waciki nasączone płynem micelarnym do pielęgnacji wrażliwych powiek.

Jęczmień na oku – czy jest zaraźliwy?

Jęczmień jest zaraźliwy – działa tu mechanizm przenoszenia bakterii gronkowca; dzielenie kosmetyków z osobą zarażoną, stosowanie tego samego płynu do soczewek czy spanie na tych samych poduszkach może skutkować przeniesieniem się bakterii.

Autor: Jacek Krajl