Co może być przyczyną gorzkiego posmaku w ustach?
Gorzki posmak w ustach nie musi od razu oznaczać poważnej choroby. Bardzo często gorycz pojawia się po spożyciu niektórych pokarmów – np. cykorii, czarnej kawy, czarnej herbaty, produktów bogatych w cukier, potraw zbyt długo grillowanych, a także po niektórych orzechach. Picie wytrwanego czerwonego wina lub palenie papierosów również może być przyczyną gorzkiego posmaku. Jeśli gorycz w ustach ustępuje po krótkim czasie, to prawdopodobnie spowodowała ją niewłaściwa dieta. Jednak w sytuacji gdy odczuwamy gorzki smak, mimo że nic nie jedliśmy ani nie piliśmy, a ponadto utrzymuje się on długo, możemy podejrzewać poważniejsze choroby.
Gorzki posmak a problemy z jamą ustną
W pierwszej kolejności przyczyn przykrego posmaku należy dopatrywać się w jamie ustnej. Odczuwanie goryczy, a nawet metalicznego posmaku w ustach może świadczyć o rozwijającej się próchnicy i chorobach dziąseł (np. paradontozie). Również zbyt duża ilość kamienia na zębach może wpływać na odczuwanie nieprzyjemnego posmaku.
Inną przyczyną goryczy w ustach jest zbyt mała ilość śliny, odczuwanie suchości w ustach, nazywane w literaturze medycznej kserostomią. Niedobór śliny może być spowodowany przyjmowanymi lekami z grupy antydepresantów, paleniem papierosów, chorobami autoimmunologicznymi (np. zespołem Sjögrena, który powoduje suchość w ustach i suchość spojówek) oraz niewłaściwą dietą, bogatą w tłuszcze i ostre przyprawy. Ilość śliny w ustach zmniejsza się wraz z wiekiem, więc to również może być powodem odczuwanej suchości w ustach.
Warto wiedzieć, że ślina w ustach jest barierą dla bakterii i grzybów, zawiera bowiem specjalne białka (defensyny), które rozregulowują metabolizm patogenów. W związku z małą produkcją śliny wzrasta ryzyko rozwoju próchnicy i chorób dziąseł. W tym przypadku warto stosować preparaty, które nazywamy substytutami śliny. Są to specjalne żele, które dają ulgę poprzez nawilżanie śluzówki.
Higiena jamy ustnej, czyli jak się pozbyć gorzkiego posmaku z ust
Właściwa higiena jamy ustnej jest bardzo ważna – u osób, które nie dbają o swoje zęby i jamę ustną, gorzki posmak i nieprzyjemny zapach z ust będą się pojawiać codziennie.
Zasady higieny:
- Myj zęby przynajmniej dwa razy dziennie przez 2 minuty. Najlepiej myć zęby po każdym posiłku po odczekaniu 30 minut.
- Stosuj nici dentystyczne, aby usunąć resztki pokarmu z przestrzeni międzyzębowych.
- Możesz płukać jamę ustną płynem do higieny o działaniu antybakteryjnym i odświeżającym oddech.
Gorzki posmak w ustach a chore zatoki, język lub gardło
U wielu pacjentów gorzki posmak w ustach pojawia się wraz z rozwojem zapalenia migdałków lub zapalenia zatok. Dodatkowym objawem będzie ból gardła. Po ustąpieniu choroby przykry posmak w ustach powinien zniknąć. W przypadku obu chorób warto skonsultować się z lekarzem – być może niezbędna będzie antybiotykoterapia w sytuacji, gdy dojdzie do zakażeń bakteryjnych.
Również zapalenie języka może skutkować gorzkim posmakiem w ustach – należy zwrócić uwagę, czy język nie jest powiększony, opuchnięty, czy nie pojawiają się na nim owrzodzenia lub nalot. Stan zapalny języka powoduje zaburzenia smaku u pacjenta, przez co często pojawia się dziwny posmak w ustach.
Inną przyczyną gorzkiego posmaku w ustach może być infekcja grzybicza jamy ustnej – towarzyszy jej nieprzyjemny smak i biały nalot na gardle, języku i błonach śluzowych.
Jako powodu wystąpienia dolegliwości nie można też wykluczyć reakcji alergicznych ani tzw. zespołu pieczenia jamy ustnej.
Refluks również powoduje gorzki posmak w ustach
Kolejną przyczyną goryczy w ustach może być choroba refluksowa żołądka i dwunastnicy. Refluks żołądka i dwunastnicy często powoduje zgagę, czyli wypływanie kwasu żołądkowego do przełyku. Może to wywoływać kwaśne odbijanie oraz gorzkawy posmak w ustach. Również wrzody żołądka powodowane przez bakterię Helicobacter Pyroli oraz nadkwasota są odpowiedzialne za odczuwanie goryczy w ustach.
W przypadku pacjentów z refluksem bardzo ważne są częste wizyty u dentysty, ponieważ kwas żołądkowy może podrażniać szkliwo i dziąsła.
Gorzki posmak w ustach a kamica żółciowa
Bardzo często gorycz pojawia się u pacjentów z zaburzeniami pracy pęcherzyka żółciowego. Przy nadmiernym zagęszczeniu żółci dochodzi do jej wytrącania w drogach żółciowych, w związku z czym powstają kamienie. Kamica pęcherzyka żółciowego objawia się także nudnościami, wymiotami oraz napadami kolki żółciowej – ostrym bólem w nadbrzuszu, promieniującym do prawego barku lub okolicy międzyłopatkowej.
Czynnikami ryzyka powstania kamicy żółciowej są:
- cukrzyca,
- otyłość,
- mała aktywność fizyczna,
- przewlekłe infekcje dróg żółciowych,
- starszy wiek.
Kamicę żółciową należy leczyć pod okiem lekarza – może ona prowadzić do poważnych powikłań, np. zapalenia pęcherzyka żółciowego.
Leki a gorzki posmak w ustach
U osób przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny (stosowane u chorych z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca), antybiotyki oraz leki stosowane do wydzielania kwasów żółciowych może pojawić się gorycz w ustach – najczęściej rano, tuż po przebudzeniu. Na gorzki posmak mogą mieć także wpływ leki z grupy antydepresantów.
Dlaczego leki powodują odczuwanie goryczy w ustach? Substancje zawarte w przyjmowanych lekach po strawieniu przedostają się z jelit do krwiobiegu. Są transportowane po całym organizmie, także do języka i policzków, a stamtąd mogą przedostać się do śliny, powodując nieprzyjemny posmak. W tej sytuacji gorzki posmak powinien minąć po zakończeniu terapii.
Gorycz w ustach a ciąża
Bardzo często ciężarne skarżą się na odczuwanie nieprzyjemnego posmaku w ustach, zwłaszcza w I i III trymestrze ciąży. Wiele kobiet zauważa też, że odczuwają one gorzki smak dużo intensywniej, zwłaszcza na początku ciąży. Może mieć to związek z tym, że w organizmie zachodzą zmiany hormonalne, a zwiększona ilość progesteronu i estrogenu może zmieniać smak. Z kolei w III trymestrze wiele kobiet cierpi na zgagę, co również powoduje, jak wspomnieliśmy już wyżej, gorzki posmak w ustach.
Gorzki posmak w ustach a chora wątroba lub trzustka
Choroby wątroby i trzustki a zaburzenia smaku należy połączyć z niedoborami cynku – powodują one zaburzenia smaku. U osób z marskością wątroby i przewlekłym zapaleniem trzustki bardzo często pojawiają się niedobory tego pierwiastka związane ze złym metabolizmem.
Stan zapalny w wątrobie również skutkuje nieprzyjemnym posmakiem w ustach, przy czym dodatkowymi objawami będzie nieprzyjemny oddech, utrata apetytu i suchość w ustach, a kolor skóry zmieni się na żółtawy. W tym wypadku konieczne jest udanie się do lekarza w celu wykonania badań diagnostycznych.
