AMH – co to jest?
Hormon anty-müllerowski, czyli AMH (Anti-müllerian Hormone), produkowany jest zarówno przez żeńskie, jak i męskie komórki rozrodcze. U kobiet wraz z hormonem folikulotropowym (FSH) reguluje dojrzewanie pęcherzyków, w których rozwija się komórka jajowa.
AMH pozwala ocenić potencjał rozrodczy kobiety. Na jego podstawie sprawdzana jest rezerwa jajnikowa, czyli możliwość jajnika do zapewnienia komórek jajowych zdolnych do zapłodnienia. Stężenie hormonu zależne jest od płci i wieku. Najwyższy i zarazem prawidłowy poziom AMH utrzymuje się u kobiet od czasu pokwitania aż do menopauzy.
Wskazania do badania AMH
Najważniejszym zastosowaniem badania AMH jest ocena rezerwy jajnikowej u kobiet, co pozwala ocenić ich płodność. Niekiedy jednak badanie to wykonuje się z zupełnie innych powodów.
U kobiet oznaczenie poziomu AMH znajduje zastosowanie w diagnostyce i/lub leczeniu takich przypadłości jak:
- zespół policystycznych jajników (PCOS),
- wtórna niewydolność hormonalna jajników,
- zespół przedwczesnego wygasania czynności jajników (POF),
- toksyczne uszkodzenie jajników po chemioterapii.
Z kolei u mężczyzn badanie AMH może być wykorzystane:
- do oceny zaburzeń wydzielania androgenów,
- w diagnostyce wtórnej niewydolności hormonalnej jąder,
- przy uszkodzeniu jąder po chemioterapii.
AMH – normy dla wieku
Normy AMH zależne są od wieku. Z biegiem lat poziom hormonu spada. Normy dla kobiet przedstawiają się następująco:
- 20–24 lat – 1,52–9,95 ng/ml,
- 25–29 lat – 1,20–9,05 ng/ml,
- 30–34 lat – 0,71–7,59 ng/ml,
- 35–39 lat – 0,41–6,96 ng/ml,
- 40–44 lat – 0,06–4,44 ng/ml,
- 45–50 lat – 0,01–1,79 ng/ml,
- kobiety z PCOS – 2,41–17,1 ng/ml,
- mężczyźni – 1,43–11,6 ng/ml.
Należy zwrócić uwagę na podany przez laboratorium diagnostyczne zakres wartości referencyjnych. Wyniki AMH mogą być przedstawione w jednostkach i ng/ml lub pmol/l, dlatego trzeba zwrócić na to szczególną uwagę.
AMH – interpretacja wyników
U niektórych kobiet wynik AMH odbiega od normy. Niskie AMH jest wtedy, gdy wynik jest poniżej 1,0 ng/ml. Wskazuje to na obniżoną rezerwę jajnikową, czyli mniejszą liczbę pęcherzyków jajnikowych. To wynik typowy dla okresu menopauzy, ale nieprawidłowy u młodych kobiet. Zbyt niski poziom AMH w okresie pokwitania może wskazywać na przedwczesne wygasanie czynności jajników.
Wysokie AMH obserwowane jest przede wszystkim u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS) i wynosi powyżej 6 ng/ml. Zbyt wysokie AMH nie pozwala na rozpoznanie PCOS, a jedynie może skłaniać do pogłębienia diagnostyki w kierunku tego zaburzenia endokrynologicznego.
Niskie AMH a in vitro
Przymierzając się do zapłodnienia in vitro, warto zainteresować się, jakie są normy AMH do in vitro. Wskaźnik ten jest bowiem brany pod uwagę w programach dofinansowania zabiegu. Minimalny poziom AMH uprawniający do refundacji wynosi 0,7 ng/ml.
AMH – jak przygotować się do badania?
Materiałem do badania AMH jest krew. Próbka krwi pobrana może zostać o dowolnej porze dnia, przy czym nie jest konieczne pozostawanie na czczo. Nie trzeba się też specjalnie przygotowywać do badania. Na wyniki AMH nie ma wpływu terapia hormonalna ani antykoncepcyjna.
AMH – w którym dniu cyklu?
Badanie można wykonać niezależnie od cyklu miesięcznego, ponieważ poziom AMH jest zawsze stały.
Badanie AMH – ile się czeka na wynik?
Trudno jednoznacznie powiedzieć, ile trzeba będzie czekać na wynik AMH, ponieważ zależy to wyłącznie od laboratorium, w którym przeprowadzone zostało badanie. Średni czas oczekiwania wynosi od 1 do 4 dni. Są jednak ośrodki diagnostyczne, gdzie trzeba poczekać nieco dłużej, nawet ponad tydzień. Najlepiej zatem dopytać o to podczas robienia badania.
Jak podnieść AMH?
Stężenie AMH w organizmie bardzo ciężko jest podwyższyć, a już na pewno nie da się tego zrobić domowymi sposobami. Po otrzymaniu wyników AMH najlepiej zwrócić się po pomoc do lekarza, a ten doradzi, co najlepiej zrobić w danej sytuacji. Obecnie trwają prace nad poprawą wyczerpującej się rezerwy jajnikowej. Jedną z badanych metod jest podawanie dehydroepiandrosteronu. Bardzo możliwe, że już wkrótce pojawią się skuteczne sposoby podnoszenia poziomu AMH.
Badanie AMH – cena
Można wykonać badanie AMH na NFZ, trzeba tylko mieć skierowanie. Należy się po nie udać do ginekologa lub endokrynologa. Istnieje także możliwość zbadania poziomu AMH prywatnie. Cena badania AMH wykonywanego prywatnie wynosi ok. 150 zł.
