Leki moczopędne działają w obrębie nerek. Diuretyki wpływają na zwiększenie produkcji moczu w procesie filtracji kłębuszkowej oraz na odpowiedni poziom jonów sodu (Na+) i potasu (K+) w organizmie.
Leki moczopędne bez recepty – leki ziołowe na układ moczowy
- Liść pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) zawiera w swoim składzie bogactwo kwasów organicznych, flawonoidów oraz witamin (K, B, C, E, kwas foliowy) i minerałów (Mg, Ca, K, Na i sole krzemu). Związki te powodują, że roślina ta działa moczopędnie i pomaga pozbyć się z organizmu szkodliwych substancji. Oprócz działania moczopędnego wykazuje funkcję przeciwartretyczną, wpływa pozytywnie na trawienie, dostarcza witamin i minerałów oraz poprawia kondycję włosów i paznokci. Pokrzywa jest wskazana w stanach zapalnych dróg moczowych i w obecności piasku nerkowego.
- Fitolizyna jest lekiem w formie pasty doustnej. W skład tego diuretyku wchodzi wyciąg z rozdrobnionych ziół (korzeń pietruszki, nasiona kozieradki, ziele rdestu ptasiego, kłącze perzu, liść brzozy, ziele skrzypu, korzeń lubczyka, łuski cebuli, ziele nawłoci). Produkt jest zarejestrowany ze względu na jego tradycyjne działanie w stanach zapalnych dróg moczowych i kamicy nerkowej.
- Urosept posiada w swoim składzie wyciągi z szeregu ziół. W stosunku do fitolizyny różni się obecnością naowocni fasoli, ziela rumianku oraz wyciągu z liści borówki brusznicy. Jest to tradycyjnie stosowany lek moczopędny.
- Debelizyna jest kolejnym lekiem w formie pasty doustnej stosowanym w chorobach układu moczowego. W jej składzie znajduje się wyciąg z fasoli indyjskiej. Jest tradycyjnie stosowana w zapobieganiu kamicy nerkowej oraz jako lek wspomagający w leczeniu tego schorzenia.
- Nefrobonisol to doustne krople zawierające w swoim składzie wyciągi z nawłoci, skrzypu, brzozy, pokrzywy, mniszka lekarskiego i krwawnika. Preparat ten tradycyjnie stosowany jest jako lek moczopędny i pomocniczo w piasku nerkowym.
Leki moczopędne (diuretyki) na receptę – leki wpływające na poziom wodorowęglanów
- Acetazolamid działa poprzez zwiększenie wydalania z moczem sodu, wodorowęglanów i dużej ilości wody. Lek ten jest stosowany w obrzękach śródczaszkowych w niewydolności krążenia, zasadowicy metabolicznej, chorobie wysokogórskiej oraz – w formie kropli do oczu – w jaskrze.
- Furosemid jest najstarszym przedstawicielem leków pochodzących od sulfonamidów. Wykazuje silne, lecz krótkotrwałe działanie moczopędne. Może być podawany doustnie lub dożylnie. Jest stosowany w obrzękach spowodowanych niewydolnością serca, wątroby i płuc oraz, wraz z dużą ilością płynów, w leczeniu zatruć substancjami wydalanymi przez nerki.
Hydrochlorotiazyd – lek moczopędny stosowany w największej ilości preparatów
Hydrochlorotiazyd, lek tiazydowy, jest ciekawym preparatem moczopędnym ze względu na szerokie zastosowanie. Oprócz samego działania moczopędnego lek ten jest stosowany w obniżeniu ciśnienia tętniczego poprzez zmniejszenie pojemności wyrzutowej serca. Wbrew pozorom hydrochlorotiazyd podaje się również w moczówce prostej (chorobie objawiającej się zwiększoną produkcją moczu).
Leki o działaniu podobnym do tiazydów
Indapamid, chlortalidon i klopamid mimo podobnego działania do hydrochlorotiazydu nie posiadają jednak skuteczności w leczeniu moczówki prostej. Wykazują działanie obniżające ciśnienie krwi poprzez zmniejszenie oporu naczyniowego oraz rozkurcz mięśni gładkich. Chlortalidon jest najdłużej działającym lekiem z tej grupy – podaje się go co 48 godzin.
Leki oszczędzające potas
Spironolakton, eplerenon, triamteron i amilorid są lekami, których mechanizm działania jest związany z zahamowaniem wydzielania do moczu jonów potasowych i zwrotnego wchłaniania jonów sodu. Spironolakton i eplerenon są wskazane w leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego, nadciśnienia tętniczego oraz w leczeniu niewydolności serca. Triamteron i amilorid są stosowane w leczeniu moczówki prostej wywołanej solami litu oraz w nadciśnieniu tętniczym. Wszystkie leki z tej grupy diuretyków mogą powodować zbyt wysoki poziom potasu we krwi i kwasicę metaboliczną.
Dożylne leki moczopędne
Mannitol i furosemid są lekami podawanymi dożylnie, przede wszystkim w leczeniu obrzęków mózgu i w nagłych wzrostach ciśnienia śródczaszkowego. Oba te leki stosuje się jedynie przy zachowaniu sprawności nerek.
Akwaretyki – leki blokujące działanie wazopresyny
Akwaretyki, inaczej zwane waptanami (koniwaptan, tolwaptan, mezowaptan), są lekami działającymi przeciwnie do hormonu wazopresyny, który zwiększa wchłanianie zwrotne wody w kanalikach nerkowych. Leki te są stosowane w zespole niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zwanego również zespołem SIADH. W zespole tym niezależnie od ciśnienia krwi wydzielana jest wazopresyna, powodująca zwiększenie zatrzymywania wody w organizmie.
