Bakteryjne zapalenie spojówek – objawy, przyczyny, leczenie. Ile trwa i czy jest zaraźliwe?

Czym jest bakteryjne zapalenie spojówek?

Bakteryjne zapalenie spojówek jest infekcją spojówki oka, która prowadzi do ropnej wydzieliny i obrzęków. Może występować zarówno u dzieci (częściej), jak i dorosłych.

5 najważniejszych informacji o bakteryjnym zapaleniu spojówek:

1. Najczęstsze patogeny powodujące zapalenie: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae.
2. Charakterystycznym objawem jest żółta ropa, która zbiera się w oku szczególnie po przebudzeniu.
3. Bakteryjne zapalenie spojówek może przenosić się nie tylko poprzez kontakt fizyczny z okiem chorego, ale też przez wspólne przedmioty.
4. Ostra forma infekcji może przy braku leczenia przejść w przewlekłe zapalenie spojówek.
5. U dzieci zapalenie spojówek o podłożu bakteryjnym wywoływać mogą też m.in. pneumokoki i pałeczka hemofilna, a w rzadkich przypadkach Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki) oraz Chlamydia trachomatis (chlamydia) – bakterie w tym przypadku przenoszone są podczas porodu.

Czytaj także: Zapalenie spojówek – przyczyny i objawy. Do jakiego lekarza się zgłosić?

Bakteryjne zapalenie spojówek – przyczyny​ infekcji

Jakie mogą być przyczyny bakteryjnego zapalenia spojówek? Do rozwoju schorzenia konieczny jest kontakt z patogenem, a niektóre sytuacje mogą dodatkowo zwiększyć ryzyko wystąpienia choroby.

Źródła zakażenia – paciorkowce, gronkowce, drobnoustroje:

• paciorkowce: Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans,
• dwoinka zapalenia płuc Streptococcus pneumoniae,
• gronkowce: Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), Staphylococcus epidermidis (gronkowiec skórny),
• bakterie wywołujące listeriozę Listeria monocytogenes,
• dwoinka rzeżączki Neisseria gonorrhoeae,
• gram-ujemna pałeczka grypy Haemophilus influenzae,
• Moraxella spp.,
• chlamydia,
• bakteria wywołująca pasterelozę Pasteurella sp.

Czynniki ryzyka i przyczyny bakteryjnego zapalenia spojówek:

• kontakt z zakażonymi rękami,
• używanie wspólnych ręczników, kosmetyków,
• noszenie soczewek kontaktowych,
• niedostateczna higiena oczu,
• osłabiona odporność,
• choroby skóry oczu.

Bakteryjne zapalenie spojówek – objawy​

Objawy bakteryjnego zapalenia spojówek mogą być nieco inne w zależności od drobnoustroju, który przyczynił się do powstania zakażenia. Inaczej przebiegają też ostre i przewlekłe zapalenia.

Często występujące objawy bakteryjnego zapalenia spojówek:

• zaczerwienienie spojówek,
• zatkane powieki (szczególnie rano),
• gęsta (żółta lub zielona) wydzielina,
• obrzęk powiek,
• przekrwienie oka,
• silne łzawienie,
• śluzowy wysięk,
• pieczenie oczu,
• uczucie ciała obcego w oku,
• światłowstręt,
• swędzenie oczu,
• zlepione rzęsy (łuska na rzęsach),
• rozdęte naczynia krwionośne,
• ściekanie wydzieliny.

Charakterystyczne objawy ostrego bakteryjnego zapalenia spojówek:

• nagłe zaczerwienienie spojówek,
• gęsta wydzielina,
• podrażniona błona oka,
• sklejone powieki rano,
• silny obrzęk jednego oka,
• pieczenie, uczucie piasku pod powieką,
• zlepione rzęsy z widocznymi łuskami,
• możliwe powiększenie węzłów chłonnych,
• ściekanie wydzieliny na policzki.

Czytaj także: Ropiejące oczy u dorosłego i dziecka – przyczyny i leczenie

Charakterystyczne objawy przewlekłego bakteryjnego zapalenia spojówek:

• utrzymujące się powyżej 3 tygodni objawy,
• nasilające się, umiarkowane swędzenie oczu,
• zaczerwienienie o umiarkowanym nasileniu,
• nawracające sklejanie powiek,
• uczucie przewlekłego podrażnienia oka i suchość oczu,
• zmienna ilość wydzieliny – często mniej obfita, ale przewlekła,
• często zapalenie występuje obustronnie (ale może zaczynać się jednostronnie).

Ile trwa bakteryjne zapalenie spojówek?

Przede wszystkim warto wiedzieć, ze bakteryjna infekcja oczu zazwyczaj ustępuje szybciej przy odpowiednim leczeniu. Dlatego kluczowe jest szybkie zdiagnozowanie choroby i dobór odpowiednich leków.

Czas trwania bakteryjnego zapalenia spojówek:

1. Bez antybiotyków: od 5 do 10 dni, możliwe zaostrzenia i przejście w formę przewlekłą, która może trwać nawet miesiąc lub do podjęcia leczenia.
2. Po antybiotykach (krople/maść): ostre objawy ustępują często po 24-48 godzinach.
3. Przewlekła postać: powyżej 3 tygodni do miesiąca.
4. U osób z soczewkami: bakteryjne zapalenie może trwać dłużej.

Czy bakteryjne zapalenie spojówek jest zaraźliwe?

Tak, bakteryjne zapalenie spojówek jest zaraźliwe – szacuje się, że zaraźliwość trwa do 24 godzin po rozpoczęciu leczenia antybiotykami (np. w postaci kropli do oczu). Jeśli leczenie nie jest podjęte, to zakażenie może się przenosić nawet do 10 dni – infekcja jest wówczas niebezpieczna aż do ustąpienia objawów. 

Warto wiedzieć, że zarówno bakteryjne, jak i wirusowe zapalenie spojówek jest zaraźliwe – dlatego ważna jest diagnostyka i wdrożenie leczenia.

Czy można wychodzić na dwór podczas zapalenia spojówek o podłożu bakteryjnym?

Ze względu na duże ryzyko zarażenia innych osób należy unikać wychodzenia na dwór. Jeżeli istnieją do tego wskazania, lekarz wystawić zwolnienie lekarskie L4.

Bakteryjne zapalenie spojówek – na czym polega leczenie?

Metoda leczenia bakteryjnego zapalenia spojówek w każdym przypadku powinna być dobierana indywidualnie. Pamiętaj też, że nawet jeśli zapalenie powraca – to należy skonsultować się z lekarzem (przyjmowanie leków z poprzedniej kuracji bez wizyty lekarskiej może skutkować powikłaniami i zaostrzeniem stanu zapalnego).

Jakie są często zalecane metody leczenia bakteryjnego zapalenia spojówek?

1. Krople lub maść z antybiotykiem (np. na bazie: sulfacetamid, azytromycyna, gentamycyna).
2. Stosowanie ciepłych i wilgotnych kompresów – na odblokowanie wydzieliny.
3. Codzienna higiena powiek – czystym gazikiem/płynem fizjologicznym (bardzo delikatne przemywanie).
4. Zalecane jest też wyrzucenie kosmetyków i soczewek używanych przed infekcją / w trakcie infekcji.
5. Profilaktyka zakażenia – stosowanie ręczników jednorazowych, osobne ręczniki (do oczu i ciała).
6. Jeśli istnieją przeciwwskazania do stosowania kropli – możliwe zastosowanie doustnych antybiotyków (szczególnie w cięższych przypadkach).

Bakteryjne zapalenie spojówek – krople​ bez recepty i na receptę

Jakie są rodzaje kropli na bakteryjne zapalenie spojówek? Zazwyczaj zalecane są dwa rodzaje:

1. Krople bez recepty: azetyna fizjologiczna, sztuczne łzy, krople nawilżające – tego typu preparaty najczęściej wspomagają leczenie i działają kojąco na oczy (np. redukują suchość oka).
2. Krople na receptę: sulfacetamid, erytromycyna, gentamycyna, tobramycyna, ofloksacyna, ciprofloksacyna, bufloksetyna, azytromycyna (dobierane indywidualnie przez lekarza).

Sprawdź: Krople do oczu, maści i żele bez recepty

Czytaj więcej: Jakie wybrać krople na zapalenie spojówek bez recepty i na receptę? 

Domowe sposoby na bakteryjne zapalenie spojówek

Jakie mogą być domowe sposoby na bakteryjne zapalenie spojówek? Wspomagająco mogą być stosowane proste sposoby:

1. Przykładanie ciepłego i wilgotnego kompresu – usprawnia przepływ zablokowanej w oku wydzieliny ropnej.
2. Delikatne płukanie rzęs i powiek solą fizjologiczną lub przegotowaną wodą – szczególnie w momencie, gdy objawy są już łagodniejsze, w innym wypadku może dojść do podrażnień.
3. Codzienna zmiana pościeli i pranie ubrań, które mogą być źródłem zakażenia.
4. Stosowanie kropli bez recepty – np. sztuczne łzy (lub prawidłowo skomponowany roztwór soli – warto zapytać farmaceuty o tego rodzaju sposoby łagodzenia lekkich objawów zakażenia).
5. Unikanie makijażu wokół oczu i na rzęsach.
6. Przerwa w stosowaniu soczewek kontaktowych.

Wszystkie te metody nie eliminują bakterii, a celem ich stosowania jest łagodzenie objawów w czasie kuracji – najlepsze i skuteczne efekty na bakteryjne zapalenie przynosi leczenie specyficzne przez specjalistę.

Odpowiedzi na często zadawane pytania o bakteryjne zapalenie spojówek:

Bakteryjne zapalenie spojówek – do jakiego zgłosić się lekarza? Czy zwykłe krople z apteki pomogą?

Jeśli podejrzewasz bakteryjne lub wirusowe zapalenie spojówek najlepiej zgłosić się bezpośrednio do okulisty, a w przypadku dzieci – także do pediatry. Lekarzem pierwszego kontaktu może być internista, ale zazwyczaj wystawi skierowanie na konsultację okulistyczną.

Ważne informacje:

1. Lekarz pierwszego kontaktu co prawda może wypisać leczenie objawowe, ale nie zawsze wykona szczegółowe badanie oka.
2. Okulista w przypadku podejrzenia bakteryjnego zapalenia może w ramach diagnostyki wykonać badanie w lampie szczelinowej i wdrożyć odpowiednią terapię.
3. W przypadku nawrotów zakażenia oka konieczna może być konsultacja alergologiczna lub immunologiczna (przyczyną może być alergia lub osłabiona odporność – warto zbadać z lekarzem ten wątek).

Wirusowe zapalenie spojówek a bakteryjne zapalenie​ – jak odróżnić bakteryjne zapalenie oka?

Przebieg obu rodzajów zakażeń oka może być podobny, ale w obu przypadkach występują charakterystyczne objawy, które rozpozna lekarz. Przykładowo: bakteryjne zapalenie spojówek daje zwykle ropną wydzielinę, a wirusowe – wodnistą. Dodatkowo w przypadku wirusowego zapalenia – częściej towarzyszy mu infekcja dróg oddechowych i może pojawić się ból gardła czy gorączka.

Ponadto bakteryjne zapalenie spojówek może wystąpić samoistnie, bez objawów przeziębienia, a wirusowym zapaleniom często towarzyszą objawy grypopodobne.

Leczenie obu dolegliwości różni się: wirusowe wymaga łagodzenia objawów, bakteryjne często antybiotyków (co skraca czas trwania infekcji).

Czytaj więcej: Wirusowe zapalenie spojówek – objawy, leczenie, czas trwania

Bakteryjne zapalenie spojówek – jaki ma kod ICD 10?

Kod ICD-10 dla bakteryjnego zapalenia spojówek to zazwyczaj H10.0 (ostre zapalenie spojówek) lub H10.9 (nieokreślone zapalenie spojówek).

Dodatkowo warto wiedzieć, że w niektórych przypadkach kod H10.1 może być używany w przypadku alergicznego zapalenia, a w dokumentacji leczenia lekarz może też użyć kodu specyficznego dla zakażeń u dzieci.

Bakteryjne zapalenie spojówek u dzieci, niemowlaków – czy jest niebezpieczne?

U dorosłych bakteryjne zapalenie spojówek nie jest zazwyczaj niebezpieczne (chociaż jest to dolegliwość uporczywa i utrudniająca codzienne funkcjonowanie). Z kolei bakteryjne zapalenie spojówek u niemowlaków i małych dzieci może być groźne – szczególnie, gdy zwleka się z leczeniem lub wdrożone jest niewłaściwe leczenie. Nieleczone zapalenie u dzieci może prowadzić do zapalenia rogówki lub owrzodzeń, mogą też powstać trudno gojące się rany wokół oczu.

Ponadto warto wiedzieć, że u noworodków wymagane są czasami nie tylko krople, ale też antybiotyki ogólne. Często też (z powodu niskiej odporności) u dzieci mogą występować różne dolegliwości jednocześnie – np. bakteryjne zapalenie może towarzyszyć innym infekcjom (np. górnych dróg oddechowych). Ważne jest też różnicowanie z wirusowym zapaleniem.

Czytaj także: Chlamydiowe zapalenie spojówek – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Co stosować na nawracające bakteryjne zapalenie spojówek?

W przypadku nawrotów należy koniecznie skonsultować się z okulistą w celu znalezienia przyczyny i wdrożenia leczenia celowanego.

Ważne informacje i wskazówki:

1. Możliwe przyczyny to nieprawidłowa higiena, noszenie soczewek, niedoleczone infekcje, osłabiona odporność w wyniku innej choroby, która nie jest jeszcze zdiagnozowana.
2. Lekarz może zalecić posiew z worka spojówkowego, by dobrać skuteczny antybiotyk (leczenie celowane może ograniczać skutki uboczne antybiotyków o szerokim spektrum działania).
3. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie przyczynowe (np. leczenie alergii lub leczenie chorób powiek).

Jakie czynniki mogą wywołać zapalenie spojówek i które typy występują najczęściej?

Zapalenie spojówek to choroba oczu, którą mogą wywołać infekcje bakteryjne, wirusowe lub reakcje alergiczne. U dorosłych i dzieci zapalenie spojówek najczęściej ma podłoże bakteryjne lub alergiczne, a przebieg i objawy różnią się w zależności od przyczyny.

Warto wiedzieć:

1. Zapalenie spojówek o podłożu bakteryjnym często zaczyna się w jednym oku.
2. Najbardziej charakterystycznym objawem infekcji bakteryjnej jest ropna wydzielina i znaczne przekrwienie spojówek.
3. Alergiczne zapalenie spojówek zwykle obejmuje oboje oczu i powoduje mniejsze przekrwienie spojówek.
4. Choroba może rozprzestrzeniać się przez kontakt z wydzieliną lub wspólne przedmioty.

Świadomość różnic między typami zapalenia spojówek pozwala szybciej rozpoznać problem i wdrożyć skuteczne leczenie.

Jakie są objawy i metody leczenia bakteryjnego zapalenia spojówek?

Zapalenie spojówek wywołane zakażeniem bakteriami często przebiega ostro, powodując dyskomfort i utrudniając codzienne funkcjonowanie. Najczęściej objawy choroby najpierw pojawiają się w jednym oku i szybko przenoszą się na drugie.

Warto wiedzieć:

• typowe są obrzęk spojówek i żółto-zielona, gęsta wydzielina,
• zapalenie spojówek może mieć przebieg ostry lub przewlekły,
• leczenie polega zazwyczaj na stosowaniu kropli lub maści z antybiotykiem,
• brak terapii może prowadzić do powikłań, np. zapalenia rogówki.

Wczesne rozpoznanie i odpowiednio dobrane leczenie skraca czas trwania choroby i zmniejsza ryzyko powikłań.

Jak odróżnić alergiczne zapalenie spojówek od tego o podłożu bakteryjnym?

Choć oba rodzaje zapalenia spojówek to choroby oczu, ich objawy i przyczyny są inne. Alergiczne zapalenie spojówek najczęściej wywołują alergeny, takie jak pyłki roślin czy sierść zwierząt, a bakteryjne – zakażenia bakteriami.

Warto wiedzieć:

1. W alergicznym zapaleniu spojówek dominuje swędzenie i łzawienie,
2. Zapalenie spojówek o podłożu bakteryjnym powoduje ropną wydzielinę i znaczne przekrwienie spojówek,
3. Alergiczne zapalenie spojówek rzadko powoduje silny ból,
4. Bakteryjne zapalenie spojówek najczęściej wymaga leczenia farmakologicznego.

Znajomość typowych objawów ułatwia odróżnienie przyczyny choroby i wybór odpowiedniego sposobu leczenia. Pamiętaj, że decyzję o metodach leczenia i diagnostyce podejmuje lekarz.

Czytaj więcej: Alergiczne zapalenie spojówek – jak sobie z nim poradzić?

Może Cię również zainteresować: